संत साहित्य · Dāsabodha · Dashak 14
Dashak 14 · Samāsa 1
80 ovis
ऐका स्पृहाची सिकवण । युक्ति बुद्धि शाहाणपण ।
जेणें राहे समाधान । निरंतर
aikā spṛhācī sikavaṇa | yukti buddhi śāhāṇapaṇa |
jeṇem rāhe samādhāna | niramtara
Hear the niṣpṛha's teaching — yukti, buddhi, wisdom; / by which samādhāna remains — continuously.
सोपा मंत्र परी नेमस्त । साधें वोषध गुणवंत ।
साधें बोलणें सप्रचित । तैसें माझें
sopā mamtra parī nemasta | sādhem voṣadha guṇavamta |
sādhem bolaṇem sapracita | taisem mājhem
Simple mantra yet rigorous; simple medicine yet effective; / simple speech yet true — so is mine.
तत्काळचि अवगुण जाती । उत्तम गुणाची होये प्राप्ती ।
शब्दवोषध तीव्र श्रोतीं । साक्षपें सेवावें
tatkāḷaci avaguṇa jātī | uttama guṇācī hoye prāptī |
śabdavoṣadha tīvra śrotīm | sākṣapem sevāvem
At once defects go; excellent virtues are attained. / This word-medicine is potent — listeners, sip attentively.
निस्पृहता धरूं नये । धरिली तरी सोडूं नये ।
सोडिली तरी हिंडों नये । वोळखीमधें
nispṛhatā dharūm naye | dharilī tarī soḍūm naye |
soḍilī tarī himḍom naye | voḷakhīmadhem
Do not take up niṣpṛhatā [lightly]; once taken, do not abandon it. / If abandoned, do not wander — among acquaintances.
कांता दृष्टी राखों नये । मनास गोडी चाखऊं नये ।
धारिष्ट चळतां दाखऊं नये । मुख आपुलें
kāmtā dṛṣṭī rākhom naye | manāsa goḍī cākhaūm naye |
dhāriṣṭa caḷatām dākhaūm naye | mukha āpulem
Do not look upon wife; do not let mind taste sweetness. / Do not show [weakness] when resolve shakes — do not show your face.
येकेस्थळीं राहों नये । कानकोंडें साहों नये ।
द्रव्य दारा पाहों नये । आळकेपणें
yekesthaḷīm rāhom naye | kānakomḍem sāhom naye |
dravya dārā pāhom naye | āḷakepaṇem
Do not stay in one place; do not tolerate embarrassment; / do not look at money, women — sloth-fully.
आचारभ्रष्ट होऊं नये । दिल्यां द्रव्य घेऊं नये ।
उणा शब्द येऊं नये । आपणावरी
ācārabhraṣṭa hoūm naye | dilyām dravya gheūm naye |
uṇā śabda yeūm naye | āpaṇāvarī
Do not violate conduct; do not take money when given; / do not allow blame — to fall on oneself.
भिक्षेविषीं लाजों नये । बहुत भिक्षा घेऊं नये ।
पुसतांहि देऊं नये । वोळखी आपली
bhikṣeviṣīm lājom naye | bahuta bhikṣā gheūm naye |
pusatāmhi deūm naye | voḷakhī āpalī
Do not be ashamed regarding alms; do not take abundant alms; / even when asked, do not tell — your own identity.
धड मळिन नेसों नये । गोड अन्न खाऊं नये ।
दुराग्रह करूं नये । प्रसंगें वर्तावें
dhaḍa maḷina nesom naye | goḍa anna khāūm naye |
durāgraha karūm naye | prasamgem vartāvem
Do not wear ragged-dirty; do not eat sweet food; / do not insist stubbornly — live per occasion.
भोगीं मन असों नये । देहदुःखें त्रासों नये ।
पुढें आशा धरूं नये । जीवित्वाची
bhogīm mana asom naye | dehaduḥkhem trāsom naye |
puḍhem āśā dharūm naye | jīvitvācī
Do not let mind be on enjoyment; do not get upset at body-sufferings; / do not hold hope ahead — of life.
विरक्ती गळों देऊं नये । धारिष्ट चळों देऊं नये ।
ज्ञान मळिण होऊं नये । विवेकबळें
viraktī gaḷom deūm naye | dhāriṣṭa caḷom deūm naye |
jñāna maḷiṇa hoūm naye | vivekabaḷem
Do not let virakti leak; do not let resolve shake; / do not let jñāna be polluted — by vivek-strength.
करुणाकीर्तन सोडूं नये । अंतर्ध्यान मोडूं नये ॥
प्रेमतंतु तोडूं नये । सगुणमूर्तीचा
karuṇākīrtana soḍūm naye | amtardhyāna moḍūm naye ||
prematamtu toḍūm naye | saguṇamūrtīcā
Do not abandon karuṇā-kīrtana; do not break inner-dhyāna. / Do not cut the love-thread — of the saguṇa-mūrti.
पोटीं चिंता धरूं नये । कष्टें खेद मानूं नये ।
समैं धीर सांडूं नये । कांहीं केल्या
poṭīm cimtā dharūm naye | kaṣṭem kheda mānūm naye |
samaim dhīra sāmḍūm naye | kāmhīm kelyā
Do not hold worry in belly; do not regard labour as grief; / at occasion do not abandon patience — no matter what.
अपमानितां सिणों नये । निखंदितां कष्टों नये ।
धिःकारितां झुरों नये । कांहीं केल्या
apamānitām siṇom naye | nikhamditām kaṣṭom naye |
dhiḥkāritām jhurom naye | kāmhīm kelyā
When dishonored, do not be tired; when insulted, do not be pained; / when despised, do not fret — no matter what.
लोकलाज धरूं नये । लाजवितां लाजों नये ।
खिजवितां खिजों नये । विरक्त पुरुषें
lokalāja dharūm naye | lājavitām lājom naye |
khijavitām khijom naye | virakta puruṣem
Do not feel public-shame; when shamed, do not be ashamed; / when provoked, do not be provoked — as a virakta-puruṣa.
शुद्ध मार्ग सोडूं नये । दुर्जनासीं तंडों नये ।
समंध पडों देऊं नये । चांडाळासी
śuddha mārga soḍūm naye | durjanāsīm tamḍom naye |
samamdha paḍom deūm naye | cāmḍāḷāsī
Do not abandon the pure path; do not quarrel with the wicked; / do not let connection fall — with the caṇḍāla.
तपीळपण धरूं नये । भांडवितां भांडों नये ।
उडवितां उडऊं नये । निजस्थिती आपुली
tapīḷapaṇa dharūm naye | bhāmḍavitām bhāmḍom naye |
uḍavitām uḍaūm naye | nijasthitī āpulī
Do not take to austere-spite; when pressed to fight, do not fight; / when flown off, do not fly — your own nija-sthiti.
हांसवितां हासों नये । बोलवितां बोलों नये ।
चालवितां चालों नये । क्षणक्ष्णा
hāmsavitām hāsom naye | bolavitām bolom naye |
cālavitām cālom naye | kṣaṇakṣṇā
When made to laugh, do not laugh; when made to speak, do not speak; / when made to walk, do not walk — moment-to-moment.
येक वेष धरूं नये । येक साज करूं नये ।
येकदेसी होऊं नये । भ्रमण करावें
yeka veṣa dharūm naye | yeka sāja karūm naye |
yekadesī hoūm naye | bhramaṇa karāvem
Do not hold one appearance; do not do one dress-up; / do not become one-regional — wander about.
सलगी पडों देऊं नये । प्रतिग्रह घेऊं नये ।
सभेमध्यें बैसों नये । सर्वकाळ
salagī paḍom deūm naye | pratigraha gheūm naye |
sabhemadhyem baisom naye | sarvakāḷa
Do not allow familiarity; do not take pratigraha (accepting gifts); / do not sit in assembly — always.
नेम आंगीं लाऊं नये । भरवसा कोणास देऊं नये ।
अंगीकार करूं नये । नेमस्तपणाचा
nema āmgīm lāūm naye | bharavasā koṇāsa deūm naye |
amgīkāra karūm naye | nemastapaṇācā
Do not fix a rule on the body; do not give trust to anyone; / do not take up rigorous promises.
नित्यनेम सांडूं नये । अभ्यास बुडों देऊं नये ।
परतंत्र होऊं नये । कांहीं केल्यां
nityanema sāmḍūm naye | abhyāsa buḍom deūm naye |
paratamtra hoūm naye | kāmhīm kelyām
Do not abandon the daily-niyama; do not let practice sink; / do not become dependent — no matter what.
स्वतंत्रता मोडूं नये । निरापेक्षा तोडूं नये ।
परापेक्षा होऊं नये । क्षणक्ष्णा
svatamtratā moḍūm naye | nirāpekṣā toḍūm naye |
parāpekṣā hoūm naye | kṣaṇakṣṇā
Do not break svatantra-tā; do not snap nirapekṣā (non-expectation); / do not become dependent on others — moment-to-moment.
वैभव दृष्टीं पाहों नये । उपाधीसुखें राहों नये ।
येकांत मोडूं देऊं नये । स्वरूपस्थितीचा
vaibhava dṛṣṭīm pāhom naye | upādhīsukhem rāhom naye |
yekāmta moḍūm deūm naye | svarūpasthitīcā
Do not look at wealth; do not stay in upādhi-sukhas; / do not let the solitude break — of svarūpa-sthiti.
अनर्गळता करूं नये । लोकलाज धरूं नये ।
कोठेंतरी होऊं नये । आसक्त कदां
anargaḷatā karūm naye | lokalāja dharūm naye |
koṭhemtarī hoūm naye | āsakta kadām
Do not become unrestrained; do not hold public-shame; / never become attached — anywhere.
परंपरा तोडूं नये । उआपाधी मोडूं देऊं नये ।
ज्ञानमार्गे सोडूं नये । कदाकाळीं
paramparā toḍūm naye | uāpādhī moḍūm deūm naye |
jñānamārge soḍūm naye | kadākāḷīm
Do not break the lineage; do not let upādhi break; / never abandon the jñāna-path.
कर्ममार्ग सांडूं नये । वैराग्य मोडूं देऊं नये ।
साधन भजन खंडूं नये । कदाकाळीं
karmamārga sāmḍūm naye | vairāgya moḍūm deūm naye |
sādhana bhajana khamḍūm naye | kadākāḷīm
Do not abandon the karma-path; do not let vairāgya break; / never abandon sādhana, bhajana.
अतिवाद करूं नये । अनित्य पोटीं धऊं नये ।
रागें भरीं भरों नये । भलतीकडे
ativāda karūm naye | anitya poṭīm dhaūm naye |
rāgem bharīm bharom naye | bhalatīkaḍe
Do not engage in excessive dispute; do not hold [things] as non-eternal in belly; / do not fly into rage — in wrong direction.
न मनी त्यास सांगों नये। कंटाळवाणें बोलों नये ।
बहुसाल असो नये । येकें स्थळीं
na manī tyāsa sāmgom naye | kamṭāḷavāṇem bolom naye |
bahusāla aso naye | yekem sthaḷīm
Do not tell one who does not accept; do not speak tedious words; / do not stay too much — in one place.
कांहीं उपाधी करूं नये । केली तरी धरूं नये ।
धरिली तरी सांपडों नये । उपाधीमध्यें
kāmhīm upādhī karūm naye | kelī tarī dharūm naye |
dharilī tarī sāmpaḍom naye | upādhīmadhyem
Do not do much upādhi; if done, do not hold to it; / if held, do not be caught — in upādhi.
थोरपणें असो नये । महत्त्व धरून बैसों नये ।
कांहीं मान इछूं नये । कोठेंतरी
thorapaṇem aso naye | mahattva dharūna baisom naye |
kāmhīm māna ichūm naye | koṭhemtarī
Do not remain in greatness; do not sit holding eminence; / do not desire respect — anywhere.
साधेपण सोडूं नये । सानेपण मोडूं नये ।
बळात्कारें जोडूं नये । अभिमान आंगीं
sādhepaṇa soḍūm naye | sānepaṇa moḍūm naye |
baḷātkārem joḍūm naye | abhimāna āmgīm
Do not abandon simplicity; do not break smallness; / do not forcibly join — pride onto body.
अधिकारेवीण सांगों नये । दाटून उपदेश देऊं नये ।
कानकोंडा करूं नये । परमार्थ कदा
adhikārevīṇa sāmgom naye | dāṭūna upadeśa deūm naye |
kānakomḍā karūm naye | paramārtha kadā
Do not teach without adhikāra; do not forcibly give upadeśa; / never make paramārtha — a corner of embarrassment.
कठीण वैराग्य सोडूं नये । कठीण अभ्यास सांडूं नये ।
कठिणता धरूं नये । कोणेकेविशैं
kaṭhīṇa vairāgya soḍūm naye | kaṭhīṇa abhyāsa sāmḍūm naye |
kaṭhiṇatā dharūm naye | koṇekeviśaim
Do not abandon hard vairāgya; do not abandon hard practice; / do not hold hardness — in any matter.
कठीण शब्द बोलों नये । कठीण आज्ञा करूं नये ।
कठीण धीरत्व सोडूं नये । कांहीं केल्यां
kaṭhīṇa śabda bolom naye | kaṭhīṇa ājñā karūm naye |
kaṭhīṇa dhīratva soḍūm naye | kāmhīm kelyām
Do not speak hard words; do not give hard commands; / do not abandon hard patience — no matter what.
आपण आसक्त होऊं नये । केल्यावीण सांगों नये ।
बहुसाल मागों नये । शिष्यवर्गांसी
āpaṇa āsakta hoūm naye | kelyāvīṇa sāmgom naye |
bahusāla māgom naye | śiṣyavargāmsī
Do not become attached yourself; do not tell without doing; / do not demand much — from śiṣyas.
उत्धट शब्द बोलों नये । इंद्रियेंस्मरण करूं नये ।
शाक्तमार्गें भरों नये । मुक्तपणें भरीं
utdhaṭa śabda bolom naye | imdriyemsmaraṇa karūm naye |
śāktamārgem bharom naye | muktapaṇem bharīm
Do not speak arrogant words; do not recall sense-objects; / do not engage in Śākta-path — by free-claim.
नीच कृतीं लाजों नये । वैभव होतां माजों नये ।
क्रोधें भरीं भरों नये । जाणपणें
nīca kṛtīm lājom naye | vaibhava hotām mājom naye |
krodhem bharīm bharom naye | jāṇapaṇem
Do not be ashamed of low acts; do not be puffed when vaibhava comes; / do not be filled with krodha — by knower-hood.
थोरपणें चुकों नये । न्याये नीति सांडूं नये ।
अप्रमाण वर्तों नये । कांहीं केल्या
thorapaṇem cukom naye | nyāye nīti sāmḍūm naye |
apramāṇa vartom naye | kāmhīm kelyā
Do not miss in greatness; do not abandon nīti-nyāya; / do not conduct unauthoritatively — no matter what.
कळल्यावीण बोलों नये । अनुमानें निश्चये करूं नये ।
सांगतां दुःख धरूं नये । मूर्खपणें
kaḷalyāvīṇa bolom naye | anumānem niścaye karūm naye |
sāmgatām duḥkha dharūm naye | mūrkhapaṇem
Do not speak without knowing; do not determine by inference; / do not hold grief — when told — by foolishness.
सावधपण सोडुं नये । व्यापकपण सांडुं नये ।
कदा सुख मानूं नये । निसुगपणाचें
sāvadhapaṇa soḍum naye | vyāpakapaṇa sāmḍum naye |
kadā sukha mānūm naye | nisugapaṇācem
Do not abandon alertness; do not abandon vastness; / do not feel sukha — in insensibility.
विकल्प पोटीं धरूं नये । स्वार्थआज्ञा करूं नये ।
केली तरी टाकूं नये । आपणास पुढें
vikalpa poṭīm dharūm naye | svārthaājñā karūm naye |
kelī tarī ṭākūm naye | āpaṇāsa puḍhem
Do not hold vikalpa in belly; do not do a selfish command; / if done, do not leave it — for oneself ahead.
प्रसंगेंवीण बोलों नये । अन्वयेंवीण गाऊं नये ।
विचारेंवीण जाऊं नये । अविचारपंथें
prasamgemvīṇa bolom naye | anvayemvīṇa gāūm naye |
vicāremvīṇa jāūm naye | avicārapamthem
Do not speak without occasion; do not sing without anvaya; / do not go without vicāra — on the avicāra-path.
परोपकार सांडूं नये । परपीडा करूंनये ।
विकल्प पडों देऊं नये । कोणीयेकासी
paropakāra sāmḍūm naye | parapīḍā karūmnaye |
vikalpa paḍom deūm naye | koṇīyekāsī
Do not abandon benevolence; do not cause paropīḍa (others' suffering); / do not let vikalpa fall — on anyone.
नेणपण सोडूं नये । महंतपण सांडूं नये ।
द्रव्यासाठीं हिंडों नये । कीर्तन करीत
neṇapaṇa soḍūm naye | mahamtapaṇa sāmḍūm naye |
dravyāsāṭhīm himḍom naye | kīrtana karīta
Do not abandon nescience; do not abandon mahant-hood; / do not wander for money — while doing kīrtana.
संशयात्मक बोलों नये । बहुत निश्चये करूं नये ।
निर्वाहेंवीण धरूं नये । ग्रंथ हातीं
samśayātmaka bolom naye | bahuta niścaye karūm naye |
nirvāhemvīṇa dharūm naye | gramtha hātīm
Do not speak with doubt; do not hold much certainty; / do not hold a book in hand — without support.
जाणपणें पुसों नये । अहंभाव दिसों नये ।
सांगेन ऐसें म्हणों नये । कोणीयेकासी
jāṇapaṇem pusom naye | ahambhāva disom naye |
sāmgena aisem mhaṇom naye | koṇīyekāsī
Do not ask with knower-hood; do not let aham-bhāva appear; / do not say 'I will tell' — to anyone.
ज्ञानगर्व धरूं नये । सहसा छळणा करूं नये ।
कोठें वाद घालुं नये । कोणीयेकासी
jñānagarva dharūm naye | sahasā chaḷaṇā karūm naye |
koṭhem vāda ghālum naye | koṇīyekāsī
Do not hold jñāna-pride; do not quickly ridicule; / do not dispute — with anyone.
स्वार्थबुद्धी जडों नये । कारबारीं पडों नये ।
कार्यकर्ते होऊं नये । राजद्वारीं
svārthabuddhī jaḍom naye | kārabārīm paḍom naye |
kāryakarte hoūm naye | rājadvārīm
Do not let self-interest stick; do not engage in affairs; / do not become an agent — at the royal-door.
कोणास भर्वसा देऊं नये । जड भिक्षा मागों नये ।
भिक्षेसाथीं सांगों नये । परंपरा आपुली
koṇāsa bharvasā deūm naye | jaḍa bhikṣā māgom naye |
bhikṣesāthīm sāmgom naye | paramparā āpulī
Do not give trust to anyone; do not beg heavy alms; / do not tell for sake of alms — your lineage.
सोइरिकींत पडों नये । मध्यावर्ति घडों नये ।
प्रपंचाची जडों नये । उपाधी आंगीं
soirikīmta paḍom naye | madhyāvarti ghaḍom naye |
prapamcācī jaḍom naye | upādhī āmgīm
Do not fall into marriage-arrangement; do not become an intermediary; / do not let household-upādhi — stick to body.
प्रपंचप्रस्तीं जाऊं नये । बाष्कळ अन्न खाऊं नये ।
पाहुण्यासरिसें घेऊं नये । आमंत्रणें कदां
prapamcaprastīm jāūm naye | bāṣkaḷa anna khāūm naye |
pāhuṇyāsarisem gheūm naye | āmamtraṇem kadām
Do not go to a household-feast; do not eat superfluous food; / never take invitations — on guest-basis.
श्राध पक्ष सटी सामासें । शांती फळशोबन बारसें ।
भोग राहात बहुवसें । नवस व्रतें उद्यापनें
śrādha pakṣa saṭī sāmāsem | śāmtī phaḷaśobana bārasem |
bhoga rāhāta bahuvasem | navasa vratem udyāpanem
Śrāddha, pakṣa, Saṭī-Sāmās; śānti, fruit-adornment, 12th-day [baby-naming]; / abundant feasts, vows, vrata-fulfillments —
तेथें निस्पृहें जाऊं नये । त्याचें अन्न खाऊं नये ।
येळिलवाणें करूं नये । आपणासी
tethem nispṛhem jāūm naye | tyācem anna khāūm naye |
yeḷilavāṇem karūm naye | āpaṇāsī
— the niṣpṛha should not go there; not eat their food; / not become insignificant — oneself.
लग्नमुहुर्तीं जाऊं नये । पोटासाठीं गाऊं नये ।
मोलें कीर्तन करूं नये । कोठेंतरी
lagnamuhurtīm jāūm naye | poṭāsāṭhīm gāūm naye |
molem kīrtana karūm naye | koṭhemtarī
Do not go to wedding-muhūrta; do not sing for the belly; / do not do kīrtana for pay — anywhere.
आपली भिक्षा सोडूं नये । वारें अन्न खाऊं नये ।
निस्पृहासि घडों नये । मोलयात्रा
āpalī bhikṣā soḍūm naye | vārem anna khāūm naye |
nispṛhāsi ghaḍom naye | molayātrā
Do not abandon your alms; do not eat dedicated-food; / the niṣpṛha should not — take paid-pilgrimage.
मोलें सुकृत करूं नये । मोलपुजारी होऊं नये ।
दिल्हा तरी घेऊं नये । इनाम निस्पृहें
molem sukṛta karūm naye | molapujārī hoūm naye |
dilhā tarī gheūm naye | ināma nispṛhem
Do not do paid sukṛta; do not be a paid priest; / even if given, do not accept — a grant, the niṣpṛha.
कोठें मठ करूं नये । केला तरी तो धरूं नये ।
मठपती होऊन बैसों नये । निस्पृह पुरुषें
koṭhem maṭha karūm naye | kelā tarī to dharūm naye |
maṭhapatī hoūna baisom naye | nispṛha puruṣem
Do not build a maṭha anywhere; even if built, do not hold it; / do not sit as a maṭha-master — the niṣpṛha.
निस्पृहें अवघेंचि करावें । परी आपण तेथें न सांपडावें ।
परस्परें उभारावें । भक्तिमार्गासी
nispṛhem avaghemci karāvem | parī āpaṇa tethem na sāmpaḍāvem |
parasparem ubhārāvem | bhaktimārgāsī
The niṣpṛha should do everything; but oneself should not be caught there. / Erect mutually — the bhakti-path.
प्रेत्नेंविण राहों नये । आळस दृष्टी आणूं नये ।
देह अस्तां पाहों नये । वियोग उपासनेचा
pretnemviṇa rāhom naye | āḷasa dṛṣṭī āṇūm naye |
deha astām pāhom naye | viyoga upāsanecā
Do not stay without effort; do not bring laziness into sight; / while body exists, do not see — separation from upāsanā.
उपाधीमध्यें पडों नये । उपाधी आंगीं जडों नये ।
भजनमार्ग मोडूं नये । निसंगळपणें
upādhīmadhyem paḍom naye | upādhī āmgīm jaḍom naye |
bhajanamārga moḍūm naye | nisamgaḷapaṇem
Do not fall into upādhi; do not let upādhi stick to body; / do not break the bhajana-path — by unattachment.
बहु उपाधी करूं नये । उपाधीविण कामा नये ।
सगुणभक्ति सोडूं नये । विभक्ति खोटी
bahu upādhī karūm naye | upādhīviṇa kāmā naye |
saguṇabhakti soḍūm naye | vibhakti khoṭī
Do not do much upādhi; without upādhi is useless; / do not abandon saguṇa-bhakti — vi-bhakti (separated-bhakti) is false.
बहुसाल धांवों नये । बहुसाल साहों नये ।
बहुत कष्ट करूं नये । असुदें खोटें
bahusāla dhāmvom naye | bahusāla sāhom naye |
bahuta kaṣṭa karūm naye | asudem khoṭem
Do not run about much; do not bear much; / do not do much labour — lying-down is false.
बहुसाल बोलों नये । अबोलणें कामा नये ।
बहुत अन्न खाऊं नये । उपवास खोटा
bahusāla bolom naye | abolaṇem kāmā naye |
bahuta anna khāūm naye | upavāsa khoṭā
Do not speak much; not-speaking is useless; / do not eat much — fasting is false.
बहुसाल निजों नये । बहुत निद्रा मोडुं नये ।
बहुत नेम धरूं नये । बाश्कळ खोटें
bahusāla nijom naye | bahuta nidrā moḍum naye |
bahuta nema dharūm naye | bāśkaḷa khoṭem
Do not sleep much; do not break much sleep; / do not hold many vows — superfluity is false.
बहु जनीं असों नये । बहु आरण्य सेऊं नये ।
बहु देह पाळूं नये । आत्महत्या खोटी
bahu janīm asom naye | bahu āraṇya seūm naye |
bahu deha pāḷūm naye | ātmahatyā khoṭī
Do not stay much among people; do not dwell much in forest; / do not nurture body much — ātma-hatyā is false.
बहु संग धरूं नये । संतसंग सांडुं नये ।
कर्मठपण कामा नये । अनाचार खोटा
bahu samga dharūm naye | samtasamga sāmḍum naye |
karmaṭhapaṇa kāmā naye | anācāra khoṭā
Do not hold much association; do not abandon saint-company; / ritualism is not useful — impropriety is false.
बहु लोकिक सांडुं नये । लोकाधेन होऊं नये ।
बहु प्रीती कामा नये । निष्ठुरता खोटी
bahu lokika sāmḍum naye | lokādhena hoūm naye |
bahu prītī kāmā naye | niṣṭhuratā khoṭī
Do not abandon worldly much; do not become people-dependent; / much love is not useful — harshness is false.
बहु संशये धरूं नये । मुक्तमार्ग कामा नये ।
बहु साधनीं पडों नये । साधनेंवीण खोटें
bahu samśaye dharūm naye | muktamārga kāmā naye |
bahu sādhanīm paḍom naye | sādhanemvīṇa khoṭem
Do not hold much doubt; mukta-path is not useful; / do not fall into many sādhanas — without sādhana is false.
बहु विषये भोगूं नये । विषयत्याग करितां नये ।
देहलोभ धरूं नये । बहु त्रास खोटा
bahu viṣaye bhogūm naye | viṣayatyāga karitām naye |
dehalobha dharūm naye | bahu trāsa khoṭā
Do not enjoy many objects; object-renunciation does not come [directly]; / do not hold body-greed — much distress is false.
वेगळा अनुभव घेऊं नये । अनुभवेंवीण कामा नये ।
आत्मस्थिती बोलों नये । स्तब्धता खोटी
vegaḷā anubhava gheūm naye | anubhavemvīṇa kāmā naye |
ātmasthitī bolom naye | stabdhatā khoṭī
Do not take separate anubhava; without anubhava is useless; / do not speak ātma-state — stability is false.
मन उरों देऊं नये । मनेंवीण कामा नये ।
अलक्ष वस्तु लक्षा नये । लक्षेंवीण खोटें
mana urom deūm naye | manemvīṇa kāmā naye |
alakṣa vastu lakṣā naye | lakṣemvīṇa khoṭem
Do not let mind remain; without mind is useless; / alakṣya-vastu cannot be targeted — without lakṣya is false.
मनबुद्धिअगोचर । बुद्धीवीण अंधकार ।
जाणीवेचा पडो विसर । नेणीव खोटी
manabuddhiagocara | buddhīvīṇa amdhakāra |
jāṇīvecā paḍo visara | neṇīva khoṭī
Manas-buddhi-inaccessible; without buddhi is darkness; / do not let knowing-ness be forgotten — not-knowing is false.
ज्ञातेपण धरूं नये । ज्ञानेंवीण कामा नये ।
अतर्क्य वस्तु तर्का न ये । तर्केंवीण खोटें
jñātepaṇa dharūm naye | jñānemvīṇa kāmā naye |
atarkya vastu tarkā na ye | tarkemvīṇa khoṭem
Do not hold knower-ness; without jñāna is useless; / atarkya-vastu comes not to tarka — without tarka is false.
दृश्यस्मरण काम नये । विस्मरण पडों नये ।
कांहीं चर्चा करूं नये । केलियावीण न चले
dṛśyasmaraṇa kāma naye | vismaraṇa paḍom naye |
kāmhīm carcā karūm naye | keliyāvīṇa na cale
Do not remember dṛśya; do not let it be forgotten; / do not do some discussion — without doing it does not proceed.
जगीं भेद कामा नये । वर्णसंकर करूं नये ।
आपला धर्म उडऊं नये । अभिमान खोटा
jagīm bheda kāmā naye | varṇasamkara karūm naye |
āpalā dharma uḍaūm naye | abhimāna khoṭā
In the world, bheda is not useful; do not do varṇa-sankara; / do not fly off your own dharma — pride is false.
आशाबद्धत बोलों नये । विवेकेंवीण चालों नये ।
समाधान हालों नये । कांहीं केल्यां
āśābaddhata bolom naye | vivekemvīṇa cālom naye |
samādhāna hālom naye | kāmhīm kelyām
Do not speak greed-bound; do not walk without vivek; / samādhāna should not shake — no matter what.
अबद्ध पोथी लेहों नये । पोथीवीण कामा नये ।
अबद्ध वाचूं नये । वाचिल्यावीण खोटें
abaddha pothī lehom naye | pothīvīṇa kāmā naye |
abaddha vācūm naye | vācilyāvīṇa khoṭem
Do not write a disorderly book; without book is useless; / do not read disorderly — without reading is false.
निस्पृहें वगत्रुत्व सांडूं नये । आशंका घेतां भांडों नये ।
श्रोतयांचा मानूं नये । वीट कदा
nispṛhem vagatrutva sāmḍūm naye | āśamkā ghetām bhāmḍom naye |
śrotayāmcā mānūm naye | vīṭa kadā
Do not abandon eloquence for the niṣpṛha; when objection is raised, do not quarrel; / do not take listeners' fatigue — ever.
हें सिकवण धरितां चित्तीं । सकळ सुखें वोळगती ।
आंगीं बाणें महंती । अकस्मात
hem sikavaṇa dharitām cittīm | sakaḷa sukhem voḷagatī |
āmgīm bāṇem mahamtī | akasmāta
Holding this teaching in citta, all sukhas flow to [one]; / mahantī is impressed on the body — suddenly.