Abhanga 617
Facing the fear of wasted time, Tukaram asks honestly for forgiveness and clarity, trusting that grace can turn even the largest failing into something small.
The verse
आतां मज धरवावी शुद्धी । येथुनी परतवावी बुद्धी । घ्यावें सोडवुनि कृपानिधि । सांपडलों संधीं काळचक्रीं ॥१॥ करिसील तरि नव्हे काई । राईचा डोंगर पर्वत राई । आपुले करुणेची खाई । करीं वो आई मजवरी ॥ध्रु.॥ मागील काळ अज्ञानपणें । सरला स्वभावें त्या गुणें । नेणे आयुष्य जालें उणें । पुढील पेणें अंतरलें ॥२॥ आतां मज वाटतसे भय । दिवसेंदिवस चालत जाय । येथें म्या येउनि केलें काय । नाहीं तुझे पाय आठविले ॥३॥ करूनि अपराध क्षमा । होतील केले पुरुषोत्तमा । आपुले नामीं घ्यावा प्रेमा । सोडवीं भ्रमापासुनिया ॥४॥ हृदय वसो तुमच्या गुणीं । ठाव हा पायांपें चरणीं । करूं हा रस सेवन वाणी । फिटे तों धणी तुका म्हणे ॥५॥
Literal translation
Hold śuddhi — buddhi turn-back — release kṛpā-nidhi — caught samdhi kāḷa-cakra. If You — what not? — rāī-dongara, parvata-rāī — karuṇā khāī on me, āī. Past kāḷa in ajñāna — āyuṣya uṇē — next pēṇē missed. Bhaya — day-by-day — Your feet not remembered. Aparātha kṣamā — nāma prema — bhrama release. Hṛdaya — Your guṇa — ṭhāva feet — vāṇī rasa till dhaṇī. Tuka says.
मराठी: आतां मज धरवावी शुद्धी — येथुनी परतवावी बुद्धी — घ्यावें सोडवुनि कृपानिधि — सांपडलों संधीं काळचक्रीं. करिसील तरि नव्हे काई — राईचा डोंगर पर्वत राई — आपुले करुणेची खाई — करीं वो आई मजवरी. मागील काळ अज्ञानपणें — सरला स्वभावें त्या गुणें — आयुष्य जालें उणें — पुढील पेणें अंतरलें. आतां मज वाटतसे भय — दिवसेंदिवस चालत जाय — येथें म्या येउनि केलें काय — नाहीं तुझे पाय आठविले. करूनि अपराध क्षमा — होतील केले पुरुषोत्तमा — आपुले नामीं घ्यावा प्रेमा — सोडवीं भ्रमापासुनिया. तुकाराम म्हणतां — हृदय वसो तुमच्या गुणीं — ठाव हा पायांपें चरणीं — करूं हा रस सेवन वाणी — फिटे तों धणी.
Word-by-word gloss
| Marathi | Meaning |
|---|---|
| आतां मज धरवावी शुद्धी | "now — hold my śuddhi" |
| येथुनी परतवावी बुद्धी | "buddhi — turn-back from here" |
| घ्यावें सोडवुनि कृपानिधि | "release — kṛpā-nidhi" |
| सांपडलों संधीं काळचक्रीं | "caught — samdhi — kāḷa-cakra" |
| करिसील तरि नव्हे काई | "if You — what not?" |
| राईचा डोंगर पर्वत राई | "rāī-dongara; parvata-rāī" |
| आपुले करुणेची खाई | "karuṇā — khāī" |
| करीं वो आई मजवरी | "make on me — āī" |
| मागील काळ अज्ञानपणें | "past kāḷa — in ajñāna" |
| आयुष्य जालें उणें | "āyuṣya — uṇē" |
| पुढील पेणें अंतरलें | "next pēṇē — missed" |
| भय | "fear" |
| दिवसेंदिवस चालत जाय | "day-by-day goes" |
| नाहीं तुझे पाय आठविले | "didn't remember Your feet" |
| करूनि अपराध क्षमा | "aparātha — kṣamā" |
| आपुले नामीं घ्यावा प्रेमा | "nāma — take prema" |
| सोडवीं भ्रमापासुनिया | "release — bhrama" |
| हृदय वसो तुमच्या गुणीं | "hṛdaya — Your guṇa" |
| करूं हा रस सेवन वाणी | "vāṇī — this rasa relish" |
| फिटे तों धणी | "till dhaṇī (satiety)" |
What it means
A caught-in-kāḷa-cakra-samdhi-bring-śuddhi-back abhang. Five-verse petition register.
-
आतां मज धरवावी शुद्धी — opening: hold my śuddhi; turn-back the buddhi; release me, kṛpā-nidhi; caught at the kāḷa-cakra-juncture. Caught-at-time-wheel-juncture-petition.
-
करिसील तरि नव्हे काई — can-do-anything: rāī's-mountain, mountain's-mustard-seed (= You can do anything); make Your karuṇā a khāī (chasm) over me. Karuṇā-can-flip-mustard-and-mountain.
-
मागील काळ अज्ञानपणें — past-wasted: past kāḷa in ajñāna; āyuṣya became deficient; next pēṇē (way-station / dwelling) missed. Past-life-wasted-next-stop-missed.
-
आतां मज वाटतसे भय — now-fear: now bhaya feels; day-by-day goes; what did I do? — Your feet I didn't remember. Day-passes-fear.
-
करूनि अपराध क्षमा — closing-petition: forgive aparātha; take-prema-in-Your-nāma; release from bhrama; let the hṛdaya dwell in Your guṇa, ṭhāva at feet, vāṇī relish-this-rasa till satiety. Final-petition.
[T]
For someone today
Tukaram prays from a moment of real fear: time is running out, the days keep passing, and he realizes he hasn't kept God's feet in mind. Instead of hiding that, he says it plainly and asks for clarity and release. He reminds himself that for grace, nothing is too hard to reverse, a mountain can become a mustard seed and a mustard seed a mountain, so the mess he has made of his days is not beyond fixing. He asks forgiveness for what's past, asks to fall in love with the name again, and asks to be freed from confusion, wanting his heart to simply rest at those feet and his voice to keep tasting that sweetness until he is satisfied.
मराठी: तुकाराम खऱ्या भीतीच्या क्षणी प्रार्थना करतात: वेळ निघून चालली आहे, दिवस एकामागून एक सरत आहेत, आणि आपण देवाचे पाय आठवलेच नाहीत हे त्यांना जाणवते. ते हे लपवत नाहीत, तर स्पष्टपणे कबूल करून स्पष्टता आणि सुटका मागतात. कृपेपुढे काहीही अशक्य नाही, डोंगराचा राईचा दाणा होऊ शकतो आणि राईच्या दाण्याचा डोंगर होऊ शकतो, त्यामुळे आपण दिवस वाया घालवले तरी ते सुधारण्याच्या पलीकडे नाही हे ते स्वतःला आठवण करून देतात. ते आपल्या चुकांची क्षमा मागतात, पुन्हा नामावर प्रेम करण्याची इच्छा व्यक्त करतात आणि भ्रमातून सुटका मागतात; हृदय त्या पायांशी विसावावे आणि वाणीने ती गोडी तृप्त होईपर्यंत चाखत राहावी अशी त्यांची इच्छा आहे.
Where this applies
- Caught at samdhi. Time-wheel-petition.
- Mustard-mountain flip. Karuṇā-power.
- Next-stop missed. Honest-acknowledgement.
- Till satiety. Final-petition.