Abhanga 618
Tukaram praises the God who gave him life and protects the humble, and offers himself in complete surrender, body, mind, and heart.
The verse
जेणें हा जीव दिला दान । तयाचें करीन चिंतन । जगजीवन नारायण । गाईन गुण तयाचे ॥१॥ जो या उभा भीवरेच्या तिरीं । कट धरूनियां करीं । पाउलें सम चि साजिरीं । अंतरीं धरोनि राहेन ॥ध्रु.॥ जो या असुरांचा काळ । भक्तजनप्रतिपाळ । खेळे हीं लाघवें सकळ । तयाच्या भाळ पायांवरी ॥२॥ जो या गोपाळांच्या मेळीं । खेळु खेळे वनमाळी । रसातळा नेला बळी । राहे पाताळीं स्वामी माझा ॥३॥ जो हा लावण्यपुतळा । जयाचे अंगीं सकळ कळा । जयाचे गळां वैजयंतीमाळा । तया वेळोवेळां दंडवत ॥४॥ जयाचे नाम पाप नासी । लक्ष्मी ऐसी जयाची दासी । जो हा तेजोपुंज्यरासी । सर्वभावें त्यासि तुका शरण ॥५॥
Literal translation
He gave jīva as dāna — His cintana — Jagajīvana Nārāyaṇa — guṇa sing. Stands Bhīvarā tīra — kaṭa karī — sama-sājirī feet — antara hold. Asura kāḷa — bhakta pratipāḷa — plays lāghava — Bali's forehead on feet. Gōpāḷa-mēḷa — Vanamāḷī — Bali rasātaḷa — pātāḷa — svāmī. Lāvaṇya-putaḷa — kaḷā in anga — vaijayantī-māḷā — daṇḍavata. Nāma pāpa destroys — Lakṣmī dāsī — tējō-pumjya-rāśi — sarva-bhāva Tuka śaraṇa.
मराठी: जेणें हा जीव दिला दान — तयाचें करीन चिंतन — जगजीवन नारायण — गाईन गुण तयाचे. जो या उभा भीवरेच्या तिरीं — कट धरूनियां करीं — पाउलें सम चि साजिरीं — अंतरीं धरोनि राहेन. जो या असुरांचा काळ — भक्तजनप्रतिपाळ — खेळे हीं लाघवें सकळ — तयाच्या भाळ पायांवरी. जो या गोपाळांच्या मेळीं — खेळु खेळे वनमाळी — रसातळा नेला बळी — राहे पाताळीं स्वामी माझा. जो हा लावण्यपुतळा — जयाचे अंगीं सकळ कळा — जयाचे गळां वैजयंतीमाळा — तया वेळोवेळां दंडवत. जयाचे नाम पाप नासी — लक्ष्मी ऐसी जयाची दासी — जो हा तेजोपुंज्यरासी — सर्वभावें त्यासि तुका शरण.
Word-by-word gloss
| Marathi | Meaning |
|---|---|
| जेणें हा जीव दिला दान | "He who gave jīva as dāna" |
| तयाचें करीन चिंतन | "His cintana" |
| जगजीवन नारायण | "Jagajīvana Nārāyaṇa" |
| गाईन गुण तयाचे | "His guṇa sing" |
| उभा भीवरेच्या तिरीं | "stands Bhīvarā tīra" |
| कट धरूनियां करीं | "kaṭa — karī" |
| पाउलें सम चि साजिरीं | "sama-sājirī feet" |
| असुरांचा काळ | "asura kāḷa" |
| भक्तजनप्रतिपाळ | "bhakta-jana pratipāḷa" |
| भाळ पायांवरी | "forehead on feet" (Bali-image) |
| गोपाळांच्या मेळीं | "Gōpāḷa-mēḷa" |
| रसातळा नेला बळी | "Bali — rasātaḷa" |
| लावण्यपुतळा | "lāvaṇya-putaḷa" |
| वैजयंतीमाळा | "vaijayantī-māḷā" |
| जयाचे नाम पाप नासी | "nāma — pāpa destroys" |
| लक्ष्मी ऐसी जयाची दासी | "Lakṣmī — His dāsī" |
| तेजोपुंज्यरासी | "tējō-pumjya-rāśi" |
| सर्वभावें त्यासि तुका शरण | "sarva-bhāva — Tuka śaraṇa" |
What it means
A Jagajīvana-Nārāyaṇa-cintana-pavāḍa abhang. Five-verse praise-pavāḍa. Five claims:
-
जेणें हा जीव दिला दान — opening-cintana: He-gave-jīva-as-dāna; cintana of Jagajīvana Nārāyaṇa; sing His guṇa. Founding-recognition.
-
जो या उभा भीवरेच्या तिरीं — Pandharī-iconography: stands on Bhīvarā (Candrabhāgā) shore; kaṭa held in karī; sama-sājirī feet; in antara held. Standard Pandharī-mūrti.
-
जो या असुरांचा काळ — asura-kāḷa-bhakta-pāḷa: He is asuras' kāḷa; bhakta-jana's pratipāḷa; plays all lāghava; His feet bear Bali's forehead (Vāmana-Bali story). Both-protector-and-destroyer; Bali-on-foot.
-
जो या गोपाळांच्या मेळीं — Gōpāḷa-Vanamāḷī: in Gōpāḷa-mēḷa plays Vanamāḷī; sent Bali to rasātaḷa; in pātāḷa my svāmī stays. Vanamāḷī-and-Bali-pātāḷa.
-
जो हा लावण्यपुतळा... सर्वभावें त्यासि तुका शरण — closing-praise-and-śaraṇa: lāvaṇya-putaḷa; all kaḷā in anga; vaijayantī-māḷā at gaḷā; daṇḍavata; nāma destroys pāpa; Lakṣmī His dāsī; tējō-pumjya-rāśi; sarva-bhāva Tuka śaraṇa. Total-praise-and-complete-surrender.
[T]
For someone today
Tukaram writes a hymn of pure praise, remembering that the One he worships is the same One who gave him life in the first place, so remembering God back is simply gratitude. He pictures Vitthal standing on the bank of the Bhivara river, hands on hips, feet set evenly, an image he says he will hold inside himself. He recalls that this same God protects ordinary devotees while humbling the mighty, as in the old story where even the powerful king Bali bowed low at those feet, and that God has played among simple cowherds as much as he has ruled over unseen worlds. The chapter ends in full surrender: God's name alone can wash away wrongdoing, and Tukaram gives himself over completely, body, mind and heart.
मराठी: तुकाराम शुद्ध स्तुतीचे हे अभंग लिहितात, आठवण करून देतात की आपण ज्याची पूजा करतो तोच आपल्याला जीव देणारा आहे, म्हणून त्याची आठवण ठेवणे म्हणजे केवळ कृतज्ञता आहे. ते विठ्ठलाला भीवरा नदीच्या तीरावर उभे असलेले, कमरेवर हात ठेवलेले, समान पावले असलेले चित्र डोळ्यासमोर आणतात आणि म्हणतात की हे रूप ते आपल्या अंतःकरणात धरून ठेवतील. त्यांना आठवते की हाच देव सामान्य भक्तांचे रक्षण करतो आणि बलाढ्यांना नमवतो, जसे जुन्या कथेत बळीसारखा शक्तिशाली राजासुद्धा त्याच्या पायांशी नमला, आणि हाच देव साध्या गोपाळांबरोबर खेळला आणि अदृश्य लोकांवरही राज्य केले. शेवटी पूर्ण शरणागती आहे: देवाचे नाम पाप धुऊन टाकते, आणि तुकाराम स्वतःला संपूर्णपणे, शरीर, मन आणि हृदयाने अर्पण करतात.
Where this applies
- Jīva-dāna—cintana. Founding.
- Pandharī iconography. Mūrti-internalized.
- Bali on foot. Asura-tamed.
- Sarva-bhāvaśaraṇa. Complete-surrender.