Abhanga 616
Worn down by the daily grind, bound to worldly duties, and feeling like his own worst enemy, Tukaram simply calls out honestly to God for rescue.
The verse
अगा ए सावर्यासगुणा । गुणनिधिनाम नारायणा । आमची परिसा विज्ञापना । सांभाळी दीना आपुलिया ॥१॥ बहु या उदराचे कष्ट । आम्हांसि केलें कर्मभ्रष्ट । तुमची चुकविली वाट । करीं वटवट या निमित्यें ॥ध्रु.॥ जालों पांगिला जनासी । संसाराची आंदणी दासी । न कळे कधीं सोडविसी । दृढपाशीं बहु बांधलों ॥२॥ येथें तों नये आठव कांहीं । विसावा तो क्षण एक नाहीं । पडिलों आणिके प्रवाहीं । हित तों कांहीं दिसे चि ना ॥३॥ जीवित्व वेचलों वियोगें । हिंडतां प्रवास वाउगें । कांहीं व्याधि पीडा रोगें । केलिया भोगें तडातोडी ॥४॥ माझा मीं च जालों शत्रु । कैचा पुत्र दारा कैचा मित्रु । कासया घातला पसरु । अहो जगद्गुरू तुका म्हणे ॥५॥
Literal translation
O sāvaryā-saguṇa — guṇa-nidhi-nāma Nārāyaṇa — listen vijñāpana — protect dīna. Much udara-kaṣṭa — karma-bhraṣṭa — Your vāṭa missed — vaṭa-vaṭa nimitta. Pāngilā jana — samsāra dāsī — when sōḍavīsī? — dṛḍha-pāśa — bound. No āṭhava — no viśavā kṣaṇa — another pravāha — hita none. Jīvitva — viyōga — wandering — pravāsa vāūgē — vyādhi-pīḍā-rōga — bhōga — taḍā-tōḍī. I — own śatru — what putra-dārā-mitru? — why pasaru? — jagad-guru — Tuka says.
मराठी: अगा ए सावर्यासगुणा — गुणनिधिनाम नारायणा — आमची परिसा विज्ञापना — सांभाळी दीना आपुलिया. बहु या उदराचे कष्ट — आम्हांसि केलें कर्मभ्रष्ट — तुमची चुकविली वाट — करीं वटवट या निमित्यें. जालों पांगिला जनासी — संसाराची आंदणी दासी — न कळे कधीं सोडविसी — दृढपाशीं बहु बांधलों. येथें तों नये आठव कांहीं — विसावा तो क्षण एक नाहीं — पडिलों आणिके प्रवाहीं — हित तों कांहीं दिसे चि ना. जीवित्व वेचलों वियोगें — हिंडतां प्रवास वाउगें — कांहीं व्याधि पीडा रोगें — केलिया भोगें तडातोडी. माझा मीं च जालों शत्रु — कैचा पुत्र दारा कैचा मित्रु — कासया घातला पसरु. तुकाराम म्हणतां — अहो जगद्गुरू.
Word-by-word gloss
| Marathi | Meaning |
|---|---|
| अगा ए सावर्यासगुणा | "O sāvaryā-saguṇa" |
| गुणनिधिनाम नारायणा | "guṇa-nidhi-nāma Nārāyaṇa" |
| आमची परिसा विज्ञापना | "listen our vijñāpana" |
| सांभाळी दीना आपुलिया | "protect Your dīna" |
| बहु या उदराचे कष्ट | "much udara-kaṣṭa" |
| आम्हांसि केलें कर्मभ्रष्ट | "karma-bhraṣṭa made" |
| तुमची चुकविली वाट | "Your vāṭa missed" |
| करीं वटवट या निमित्यें | "vaṭa-vaṭa for this nimitta" |
| जालों पांगिला जनासी | "pāngilā jana" |
| संसाराची आंदणी दासी | "samsāra bound dāsī" |
| न कळे कधीं सोडविसी | "when sōḍavīsī?" |
| दृढपाशीं बहु बांधलों | "dṛḍha-pāśa — bound" |
| येथें तों नये आठव कांहीं | "no āṭhava" |
| विसावा तो क्षण एक नाहीं | "no viśavā-kṣaṇa" |
| पडिलों आणिके प्रवाहीं | "fallen in another pravāha" |
| हित तों कांहीं दिसे चि ना | "hita — nothing seen" |
| जीवित्व वेचलों वियोगें | "jīvitva — in viyōga" |
| हिंडतां प्रवास वाउगें | "wandering — pravāsa vāūgē" |
| कांहीं व्याधि पीडा रोगें | "vyādhi-pīḍā-rōga" |
| केलिया भोगें तडातोडी | "by bhōga — taḍā-tōḍī" |
| माझा मीं च जालों शत्रु | "I — own śatru" |
| कैचा पुत्र दारा कैचा मित्रु | "what putra, dārā, mitru?" |
| कासया घातला पसरु | "why this pasaru?" |
| अहो जगद्गुरू तुका म्हणे | "agō jagad-guru — Tuka says" |
What it means
A sāvaryā-saguṇa-bound-dāsī-jagat-guru-call abhang. Bound-bhakta-petitions register. Five claims:
-
अगा ए सावर्यासगुणा — गुणनिधिनाम नारायणा — आमची परिसा विज्ञापना — सांभाळी दीना आपुलिया — opening-call: Osāvaryā-saguṇa(the dark-saguṇa-form, Pāṇḍuranga-as-dark-with-attributes); guṇa-nidhi-nāma Nārāyaṇa (treasure-of-qualities Nārāyaṇa);listen our vijñāpana (formal-petition);protect Your dīna (lowly).Petition-to-saguṇa-deva.
-
बहु या उदराचे कष्ट — आम्हांसि केलें कर्मभ्रष्ट — तुमची चुकविली वाट — करीं वटवट या निमित्यें — udara-kaṣṭa-made-karma-bhraṣṭa: muchudara-kaṣṭa(belly-toil, livelihood-struggle); made uskarma-bhraṣṭa(fallen-from-our-action); Yourvāṭa(way) I missed; vaṭa-vaṭa (chatter) for this nimitta (cause).Belly-toil-makes-life-fall-from-bhakti-path.
-
जालों पांगिला जनासी — संसाराची आंदणी दासी — न कळे कधीं सोडविसी — दृढपाशीं बहु बांधलों — bound-dāsī-claim: (I) becamepāngilā(panged, made-dependent) byjana(people); samsāra's āmdaṇī dāsī (bound-by-dowry-bondage / bound-handmaid);when do You sōḍavīsī (release)?;bound by dṛḍha-pāśa (firm-noose).Bound-dāsī-of-samsāra-when-release?
-
येथें तों नये आठव कांहीं — विसावा तो क्षण एक नाहीं — पडिलों आणिके प्रवाहीं — हित तों कांहीं दिसे चि ना — no-rest-no-hita-claim: here noāṭhava(remembrance); noviśavā(rest) onekṣaṇa; fallen in anotherpravāha(current); hita — nothing-seen.No-rest-no-good-in-this-current.
-
जीवित्व वेचलों वियोगें — हिंडतां प्रवास वाउगें — कांहीं व्याधि पीडा रोगें — केलिया भोगें तडातोडी — माझा मीं च जालों शत्रु — कैचा पुत्र दारा कैचा मित्रु — कासया घातला पसरु — अहो जगद्गुरू तुका म्हणे — jīvitva-spent-self-enemy-call: jīvitva (life-existence) spent in viyōga (separation);wandering — pravāsa (journey) vāūgē (in-vain);vyādhi-pīḍā-rōga(illness-pain-disease); bybhōga—taḍā-tōḍī(separation-from-all); I became my ownśatru(enemy); whatputra(son),dārā(wife),mitru(friend)?; why thispasaru(spread / household-set-up)?; agōjagad-guru — Tuka says.All-relations-fail; I-am-own-enemy; cry-to-jagad-guru.
[T]
For someone today
Tukaram cries out honestly here: the daily grind of just making a living, he says, has pulled him off the path and made him careless about what really matters. He feels bound like a servant to worldly life, dependent on other people, with no idea when he will ever be set free. There is no rest, not even for a moment, and he cannot see any real good coming from the current he has been swept into. Sickness, wandering, and separation have worn down his life, and he admits, starkly, that he has become his own enemy. In the end, he questions what his son, wife, and friends really are to him, and why he built this whole household around himself, and simply calls out to God as the teacher of the world. It is the voice of someone exhausted by circumstance, honest enough to say so, and still able to call for help.
मराठी: तुकाराम इथे अगदी प्रामाणिकपणे तक्रार करतात: रोजच्या पोटासाठीच्या धडपडीने त्यांना मार्गापासून दूर नेले आणि जे खरोखर महत्त्वाचे आहे त्याकडे दुर्लक्ष करायला भाग पाडले, असे ते म्हणतात. संसाराच्या दास्यात, इतरांवर अवलंबून राहावे लागल्याने ते जखडले गेल्यासारखे वाटतात आणि सुटका कधी होईल हे त्यांना माहीत नाही. एक क्षणभरही विश्रांती नाही, आणि ज्या प्रवाहात ते वाहून गेले आहेत त्यातून काही भलेही होताना दिसत नाही. आजारपण, भटकंती आणि ताटातूट यांनी त्यांचे आयुष्य झिजवले आहे, आणि ते स्पष्टपणे कबूल करतात की ते स्वतःच स्वतःचे शत्रू बनले आहेत. शेवटी ते प्रश्न विचारतात — मुलगा, पत्नी, मित्र हे खरोखर आपले कोण आहेत, आणि हा सगळा संसाराचा पसारा आपण का मांडला — आणि साध्या शब्दांत जगद्गुरूला हाक मारतात. ही हाक आहे परिस्थितीने थकलेल्या, पण तरीही प्रामाणिकपणे कबुली देऊन मदत मागू शकणाऱ्या माणसाची.
Where this applies
- Sāvaryā-saguṇa— protectdīna. Petition.
- Udara-kaṣṭa—karma-bhraṣṭa. Realism.
- Bound-dāsī of samsāra. When-release?
- Own śatru — jagad-guru call. Final.