Abhanga 616
English: O sāvaryā-saguṇa — guṇa-nidhi-nāma Nārāyaṇa — listen vijñāpana — protect dīna.
The verse
अगा ए सावर्यासगुणा । गुणनिधिनाम नारायणा । आमची परिसा विज्ञापना । सांभाळी दीना आपुलिया ॥१॥ बहु या उदराचे कष्ट । आम्हांसि केलें कर्मभ्रष्ट । तुमची चुकविली वाट । करीं वटवट या निमित्यें ॥ध्रु.॥ जालों पांगिला जनासी । संसाराची आंदणी दासी । न कळे कधीं सोडविसी । दृढपाशीं बहु बांधलों ॥२॥ येथें तों नये आठव कांहीं । विसावा तो क्षण एक नाहीं । पडिलों आणिके प्रवाहीं । हित तों कांहीं दिसे चि ना ॥३॥ जीवित्व वेचलों वियोगें । हिंडतां प्रवास वाउगें । कांहीं व्याधि पीडा रोगें । केलिया भोगें तडातोडी ॥४॥ माझा मीं च जालों शत्रु । कैचा पुत्र दारा कैचा मित्रु । कासया घातला पसरु । अहो जगद्गुरू तुका म्हणे ॥५॥
Literal translation
English: O sāvaryā-saguṇa — guṇa-nidhi-nāma Nārāyaṇa — listen vijñāpana — protect dīna. Much udara-kaṣṭa — karma-bhraṣṭa — Your vāṭa missed — vaṭa-vaṭa nimitta. Pāngilā jana — samsāra dāsī — when sōḍavīsī? — dṛḍha-pāśa — bound. No āṭhava — no viśavā kṣaṇa — another pravāha — hita none. Jīvitva — viyōga — wandering — pravāsa vāūgē — vyādhi-pīḍā-rōga — bhōga — taḍā-tōḍī. I — own śatru — what putra-dārā-mitru? — why pasaru? — jagad-guru — Tuka says.
मराठी: अगा ए सावर्यासगुणा — गुणनिधिनाम नारायणा — आमची परिसा विज्ञापना — सांभाळी दीना आपुलिया. बहु या उदराचे कष्ट — आम्हांसि केलें कर्मभ्रष्ट — तुमची चुकविली वाट — करीं वटवट या निमित्यें. जालों पांगिला जनासी — संसाराची आंदणी दासी — न कळे कधीं सोडविसी — दृढपाशीं बहु बांधलों. येथें तों नये आठव कांहीं — विसावा तो क्षण एक नाहीं — पडिलों आणिके प्रवाहीं — हित तों कांहीं दिसे चि ना. जीवित्व वेचलों वियोगें — हिंडतां प्रवास वाउगें — कांहीं व्याधि पीडा रोगें — केलिया भोगें तडातोडी. माझा मीं च जालों शत्रु — कैचा पुत्र दारा कैचा मित्रु — कासया घातला पसरु. तुकाराम म्हणतां — अहो जगद्गुरू.
Word-by-word gloss
| Marathi | Meaning |
|---|---|
| अगा ए सावर्यासगुणा | "O sāvaryā-saguṇa" |
| गुणनिधिनाम नारायणा | "guṇa-nidhi-nāma Nārāyaṇa" |
| आमची परिसा विज्ञापना | "listen our vijñāpana" |
| सांभाळी दीना आपुलिया | "protect Your dīna" |
| बहु या उदराचे कष्ट | "much udara-kaṣṭa" |
| आम्हांसि केलें कर्मभ्रष्ट | "karma-bhraṣṭa made" |
| तुमची चुकविली वाट | "Your vāṭa missed" |
| करीं वटवट या निमित्यें | "vaṭa-vaṭa for this nimitta" |
| जालों पांगिला जनासी | "pāngilā jana" |
| संसाराची आंदणी दासी | "samsāra bound dāsī" |
| न कळे कधीं सोडविसी | "when sōḍavīsī?" |
| दृढपाशीं बहु बांधलों | "dṛḍha-pāśa — bound" |
| येथें तों नये आठव कांहीं | "no āṭhava" |
| विसावा तो क्षण एक नाहीं | "no viśavā-kṣaṇa" |
| पडिलों आणिके प्रवाहीं | "fallen in another pravāha" |
| हित तों कांहीं दिसे चि ना | "hita — nothing seen" |
| जीवित्व वेचलों वियोगें | "jīvitva — in viyōga" |
| हिंडतां प्रवास वाउगें | "wandering — pravāsa vāūgē" |
| कांहीं व्याधि पीडा रोगें | "vyādhi-pīḍā-rōga" |
| केलिया भोगें तडातोडी | "by bhōga — taḍā-tōḍī" |
| माझा मीं च जालों शत्रु | "I — own śatru" |
| कैचा पुत्र दारा कैचा मित्रु | "what putra, dārā, mitru?" |
| कासया घातला पसरु | "why this pasaru?" |
| अहो जगद्गुरू तुका म्हणे | "agō jagad-guru — Tuka says" |
What it means
A sāvaryā-saguṇa-bound-dāsī-jagat-guru-call abhang. Bound-bhakta-petitions register. Five claims:
-
अगा ए सावर्यासगुणा — गुणनिधिनाम नारायणा — आमची परिसा विज्ञापना — सांभाळी दीना आपुलिया — opening-call: O sāvaryā-saguṇa (the dark-saguṇa-form, Pāṇḍuranga-as-dark-with-attributes); guṇa-nidhi-nāma Nārāyaṇa (treasure-of-qualities Nārāyaṇa); listen our vijñāpana (formal-petition); protect Your dīna (lowly). Petition-to-saguṇa-deva*.
-
बहु या उदराचे कष्ट — आम्हांसि केलें कर्मभ्रष्ट — तुमची चुकविली वाट — करीं वटवट या निमित्यें — udara-kaṣṭa-made-karma-bhraṣṭa: much udara-kaṣṭa (belly-toil, livelihood-struggle); made us karma-bhraṣṭa (fallen-from-our-action); Your vāṭa (way) I missed; vaṭa-vaṭa (chatter) for this nimitta (cause). Belly-toil-makes-life-fall-from-bhakti-path*.
-
जालों पांगिला जनासी — संसाराची आंदणी दासी — न कळे कधीं सोडविसी — दृढपाशीं बहु बांधलों — bound-dāsī-claim: (I) became pāngilā (panged, made-dependent) by jana (people); samsāra's āmdaṇī dāsī (bound-by-dowry-bondage / bound-handmaid); when do You sōḍavīsī (release)?; bound by dṛḍha-pāśa (firm-noose). Bound-dāsī-of-samsāra-when-release?*
-
येथें तों नये आठव कांहीं — विसावा तो क्षण एक नाहीं — पडिलों आणिके प्रवाहीं — हित तों कांहीं दिसे चि ना — no-rest-no-hita-claim: here no āṭhava (remembrance); no viśavā (rest) one kṣaṇa; fallen in another pravāha (current); hita — nothing-seen. No-rest-no-good-in-this-current*.
-
जीवित्व वेचलों वियोगें — हिंडतां प्रवास वाउगें — कांहीं व्याधि पीडा रोगें — केलिया भोगें तडातोडी — माझा मीं च जालों शत्रु — कैचा पुत्र दारा कैचा मित्रु — कासया घातला पसरु — अहो जगद्गुरू तुका म्हणे — jīvitva-spent-self-enemy-call: jīvitva (life-existence) spent in viyōga (separation); wandering — pravāsa (journey) vāūgē (in-vain); vyādhi-pīḍā-rōga (illness-pain-disease); by bhōga — taḍā-tōḍī (separation-from-all); I became my own śatru (enemy); what putra (son), dārā (wife), mitru (friend)?; why this pasaru (spread / household-set-up)?; agō jagad-guru — Tuka says. All-relations-fail; I-am-own-enemy; cry-to-jagad-guru*.
[T]
For someone today
This abhang names the bound-dāsī-petition-jagad-guru-call register:
-
Sāvaryā-saguṇa — protect Your dīna. Sāvaryā-saguṇa — protect dīna. The saguṇa-form is the petition-target; protect-the-lowly. Saguṇa-petition*.
-
Udara-kaṣṭa makes karma-bhraṣṭa. Udara-kaṣṭa — karma-bhraṣṭa. Belly-toil destroys-the-action-path. Honest-realism*.
-
I am bound-dāsī of samsāra*; when do You release? Samsāra dāsī — sōḍavīsī? Bound-state-with-firm-noose; petition-for-release. Release-petition*.
-
No āṭhava, no viśavā* — fallen in another current. Āṭhava nakō — viśavā nakō — pravāha. No-remembrance-no-rest-in-this-current. Honest-distress*.
-
Jīvitva spent in viyōga; putra-dārā-mitru fail; jagad-guru-call. Jīvitva-viyōga — putra-dārā-mitru-fail — jagad-guru. Life-spent-in-separation; all-relations-fail; the only-recourse is jagad-guru. Final-petition*.
For today: the saguṇa-Nārāyaṇa is petitioned to protect the dīna; belly-toil makes one karma-bhraṣṭa; we are bound-dāsī of samsāra; no rest, no hita; fallen-in-another-current; I am my own enemy; jagad-guru-call.
This abhang is Tukaram's bound-dāsī-petition-jagad-guru-call register — combines existential-distress with petition. Compare 0615 life-wasted-caraṇa-sevā; same existential-distress register but here with the bound-dāsī-image. The udara-kaṣṭa-karma-bhraṣṭa claim is bitter-realism.
मराठी: ही ओवी bound-dāsī-petition-jagad-guru-call register नाव सांगते:
-
Sāvaryā-saguṇa — Your dīna protect. Sāvaryā-saguṇa — protect dīna. Saguṇa-form petition-target; lowly-protect. Saguṇa-petition*.
-
Udara-kaṣṭa karma-bhraṣṭa करतं. Udara-kaṣṭa — karma-bhraṣṭa. Belly-toil action-path destroy. Honest-realism*.
-
मी samsāra* चा bound-dāsī; कधी release? Samsāra dāsī — sōḍavīsī? Bound-state firm-noose सोबत; release-petition. Release-petition*.
-
No āṭhava, no viśavā* — दुसऱ्या current त fallen. Āṭhava नको — viśavā नको — pravāha. No-remembrance-no-rest या current त. Honest-distress*.
-
Jīvitva viyōga त; putra-dārā-mitru fail; jagad-guru-call. Jīvitva-viyōga — putra-dārā-mitru-fail — jagad-guru. Life-separation-spent; relations-fail; only-recourse jagad-guru. Final-petition*.
आज: Saguṇa-Nārāyaṇa dīna-protect petition; Udara-kaṣṭa karma-bhraṣṭa करतं; आम्ही samsāra चा bound-dāsī; No-rest-no-hita; another-current त fallen; I-own-enemy; jagad-guru-call.
Tukaram च-bound-dāsī-petition-jagad-guru-call-register — Existential-distress आणि petition combine. 0615 life-wasted-caraṇa-sevā compare; तीच existential-distress register पण इथे bound-dāsī-image सोबत. Udara-kaṣṭa-karma-bhraṣṭa claim bitter-realism.
Where this applies
- Sāvaryā-saguṇa — protect dīna. Petition.
- Udara-kaṣṭa — karma-bhraṣṭa. Realism.
- Bound-dāsī of samsāra. When-release?
- Own śatru — jagad-guru call. Final.