Abhanga 651
This human life is a rare treasure capable of the highest goal, so do not waste it drifting through the same cycle of pleasure and pain; steady your mind for even a moment and look honestly at the truth.
The verse
मागुता हा चि जन्म पावसी । भोगिलें सुखदुःख जाणसी। हें तों न घडे रे सायासीं । कां रे अंध होसी जाणोनियां ॥१॥ लक्ष चौर्यांशी न चुके फेरा । गर्भवासीं यातना थोरा । येउनि पडसी संदेहपुरा । वोळसा थोरा मायाजाळीं ॥२॥ पशु काय पापपुण्य जाणती । उत्तम मध्यम भोग भोगिती । कांहीं एक उपजतां मरती । बहिरीं अंध होती पांगुळ मुकीं ॥३॥ नरदेह निधान लागलें हातीं । उत्तम सार उत्तम गती । होइन देव चि म्हणती ते होती । तरि कां चित्ती न धरावें ॥४॥ क्षण एक मन स्थिर करूनी । साव होई डोळे उघडोनी । पाहें वेद बोलिले पुराणीं । तुका विनवणी करीतसे ॥५॥
Literal translation
Again janma — sukha-duḥkha know — doesn't happen sāyāsa — blind knowing? Lakṣa-cauryāmśī ferā — garbha-vāsa yātanā — samdēha-pura — vōḷasā māyā-jāḷa. Paśu puṇya-pāpa know? — upama-uttama-madhyama bhōga — born-die — deaf-blind-lame-mute. Nara-deha nidhāna — uttama-sāra-gati — deva will-become — they-who-say — why not citta? Kṣaṇa-mana still — eyewitness ḍōḷē — vēda-purāṇa see — Tuka vinavaṇī.
मराठी: मागुता हा चि जन्म पावसी — भोगिलें सुखदुःख जाणसी — हें तों न घडे रे सायासीं — कां रे अंध होसी जाणोनियां. लक्ष चौर्यांशी न चुके फेरा — गर्भवासीं यातना थोरा — येउनि पडसी संदेहपुरा — वोळसा थोरा मायाजाळीं. पशु काय पापपुण्य जाणती — उत्तम मध्यम भोग भोगिती — कांहीं एक उपजतां मरती — बहिरीं अंध होती पांगुळ मुकीं. नरदेह निधान लागलें हातीं — उत्तम सार उत्तम गती — होइन देव चि म्हणती ते होती — तरि कां चित्ति न धरावें. तुकाराम म्हणतां — क्षण एक मन स्थिर करूनी — साव होई डोळे उघडोनी — पाहें वेद बोलिले पुराणीं — विनवणी करीतसे.
Word-by-word gloss
| Marathi | Meaning |
|---|---|
| मागुता हा चि जन्म पावसी | "again — janma attain" |
| भोगिलें सुखदुःख जाणसी | "sukha-duḥkha know" |
| हें तों न घडे रे सायासीं | "doesn't happen by sāyāsa" |
| कां रे अंध होसी जाणोनियां | "why blind, knowing?" |
| लक्ष चौर्यांशी न चुके फेरा | "lakṣa-cauryāmśī ferā doesn't miss" |
| गर्भवासीं यातना थोरा | "garbha-vāsa great yātanā" |
| येउनि पडसी संदेहपुरा | "samdēha-pura" |
| वोळसा थोरा मायाजाळीं | "great vōḷasā in māyā-jāḷa" |
| पशु काय पापपुण्य जाणती | "paśu puṇya-pāpa know?" |
| उत्तम मध्यम भोग भोगिती | "upama-uttama-madhyama bhōga" |
| कांहीं एक उपजतां मरती | "some born — die" |
| बहिरीं अंध होती पांगुळ मुकीं | "deaf-blind-lame-mute" |
| नरदेह निधान लागलें हातीं | "nara-deha nidhāna in hand" |
| उत्तम सार उत्तम गती | "uttama-sāra, uttama-gati" |
| होइन देव चि म्हणती ते होती | "deva will-become — they-who-say" |
| तरि कां चित्ति न धरावें | "why not in citta?" |
| क्षण एक मन स्थिर करूनी | "kṣaṇa one — mana still" |
| साव होई डोळे उघडोनी | "eyewitness — ḍōḷē opening" |
| पाहें वेद बोलिले पुराणीं | "see vēda-purāṇa spoke" |
| तुका विनवणी करीतसे | "Tuka vinavaṇī" |
What it means
A don't-waste-nara-deha-rebirth-warning abhang. Five-verse warning register. Five claims:
-
मागुता हा चि जन्म पावसी — opening-warning: again-this-janma; sukha-duḥkha enjoyed-known; doesn't-happen-by-sāyāsa; why-blind-knowing? Why-blind-after-knowing.
-
लक्ष चौर्यांशी न चुके फेरा — lakṣa-cauryāmśī: lakṣa-cauryāmśī ferā doesn't miss; garbha-vāsa great yātanā; samdēha-pura; great vōḷasā māyā-jāḷa. Rebirth-cycle-doesn't-miss.
-
पशु काय पापपुण्य जाणती — animal-rebirth-warning: paśu don't know puṇya-pāpa; upama-uttama-madhyama bhōga; some born-die; deaf-blind-lame-mute. Animal-and-defective-births.
-
नरदेह निधान लागलें हातीं — nara-deha-as-treasure: nara-deha nidhāna in hand; uttama-sāra, uttama-gati; deva-will-become — those-who-say; why not in citta? Don't-waste-the-treasure.
-
क्षण एक मन स्थिर करूनी — closing-eyewitness: kṣaṇa-mana still; be eyewitness opening eyes; see what vēda-purāṇa spoke; Tuka vinavaṇī makes. Eyewitness-call.
[T]
For someone today
Tukaram warns that if you do not use this human life well, you will be born again and again, tasting the same pleasures and sorrows, caught in an endless cycle of rebirths that includes painful time in the womb and a world full of doubt and illusion. Even animals suffer the results of past deeds without any power to choose right from wrong, and some beings are even born deaf, blind, lame, or mute. But you have been given a human body, the rarest treasure, capable of reaching the highest goal — even the saints say a person can become one with the divine — so why not hold this truth in your heart right now? Just steady your mind for a single moment, open your eyes, and look honestly at what the scriptures have always been telling you; that, Tukaram pleads, is all it takes to begin.
मराठी: तुकाराम इशारा देतात की हा मनुष्यजन्म नीट न वापरल्यास पुन्हा पुन्हा जन्म घ्यावा लागतो, तेच सुखदुःख पुन्हा भोगावे लागते आणि गर्भवासाच्या यातना व शंकांनी भरलेल्या मायेच्या जाळ्यात अडकावे लागते — हे फेरे कधीच चुकत नाहीत. प्राण्यांना पाप-पुण्य कळत नाही, ते फक्त आपल्या पूर्वकर्मांचे फळ भोगत असतात, आणि काही जीव तर बहिरे, आंधळे, पांगळे किंवा मुके जन्माला येतात. पण तुम्हाला मात्र मनुष्यदेह मिळाला आहे, हे सर्वात मोठे निधान आहे, ज्यायोगे सर्वोच्च गती गाठता येते — संत तर म्हणतात की माणूस देवत्वही मिळवू शकतो — मग हे मनात का धरू नये? फक्त एक क्षणभर मन स्थिर करा, डोळे उघडून सजग व्हा आणि वेद-पुराणांनी जे सांगितले आहे ते नीट पाहा; एवढेच केले तरी पुरे आहे, अशी तुकाराम विनवणी करतात.
Where this applies
- Why-blind-knowing. Self-question.
- Lakṣa-cauryāmśī-cycle. Warning.
- Nara-deha—nidhāna. Treasure.
- Vēda-purāṇa see. Eyewitness.