Abhanga 891
Even now, on the road with no return, there is still time to say the name, so do not stay shamelessly silent.
The verse
जातो न येतिया वाटा । काय निरवितो करंटा ॥१॥ कैसा जालासे बेश्रम । लाज नाहीं न म्हणे राम ॥ध्रु.॥ पाहे वैरियाकडे । डोळे वासुनियां रडे ॥२॥ बांधुनियां यमा हातीं । दिला नाहीं त्याची खंती ॥३॥ नाहीं यांपें काम । ऐसें जाणे तो अधम ॥४॥ अझुन तरि मुका । कां रे जालासि म्हणे तुका ॥५॥
Literal translation
Na yētiyā vāṭā — karaṇṭā — niravitō. Bē-śrama — lāja — Rāma — none. Vairī — raḍē. Yama — khantī — none. Kāma — adhama. Tuka says: mukā — even-now.
मराठी: न-येतिया वाटे जातो — काय, करंटा, निरवितो?. कैसा बे-श्रम (निर्लज्ज) झालासि — लाज नाहीं, राम म्हणत नाहीं. वैरीयाकडे पाहे — डोळे वासुनियां रडे. यमा-हातीं बांधुनियां दिला — त्याची खंती नाहीं. यांपें (संतांशीं, हरीशीं) काम नाहीं — ऐसें जाणे तो अधम. अझुन-तरि मुका कां रे झालासि, म्हणे Tuka.
Word-by-word gloss
| Marathi | Meaning |
|---|---|
| जातो न येतिया वाटा | "going — na yētiyā — vāṭā" |
| काय निरवितो करंटा | "what — niravitō — karaṇṭā" |
| कैसा जालासे बेश्रम | "bē-śrama — became" |
| लाज नाहीं न म्हणे राम | "lāja — none — Rāma — don't-say" |
| पाहे वैरियाकडे | "looks — vairī" |
| डोळे वासुनियां रडे | "eyes-open — weeps" |
| बांधुनियां यमा हातीं | "bound — Yama" |
| दिला नाहीं त्याची खंती | "given — khantī — none" |
| नाहीं यांपें काम | "kāma — none — these" |
| ऐसें जाणे तो अधम | "knows — adhama" |
| अझुन तरि मुका | "even-now — mukā" |
| कां रे जालासि म्हणे तुका | "why — became — Tuka" |
What it means
A going-on-no-return-path-what-entrust-O-karaṇṭa-shameless-no-Rāma-says-looks-toward-enemy-eyes-open-weeps-bound-to-Yama-no-remorse-no-work-with-Hari-knows-the-adhama-even-now-why-mute abhang. Even-now-why-mute-Tuka-rebukes register. Five claims (matching the abhang's five stanzas):
-
न-येतिया-वाटे — करंटा-काय-निरवितो — बे-श्रम-लाज-नाहीं-राम-नको. No-return-path-shameless-claim. (You) are going on thena yētiyā vāṭā (death's road);what do you niravitō, O karaṇṭā (wretch)?;how bē-śrama? — no lāja, doesn't say Rāma! Going-to-death-but-shamelessly-not-saying-Rāma.
-
वैरीयाकडे-पाहे — रडे. Looks-toward-enemy-weeps-claim. He looks toward thevairī(enemy); eyes wide-open,raḍē. Crying-while-looking-at-the-wrong-direction. (The image: instead of looking-toward-Hari, looks-toward-vairī (the senses, the samsāra-foes); cries-but-doesn't-turn.)
-
यमा-हातीं-बांधलेला — खंती-नाहीं. Bound-to-Yama-no-remorse-claim. Bound, given intoYama's hand; nokhantī. Already-doomed-but-no-remorse.
-
यांपें-काम-नाहीं — अधम-जाणे. No-work-with-Hari-adhama-knows-claim. He has nokāmawith these (= the saints, the bhaktas, Hari);the one who knows-it-thus is adhama. Refuses-fellowship-with-Hari-and-saints.
-
Tuka: अझुन-तरि-मुका — कां-रे-जालासि. Even-now-why-mute-claim. Tuka says: even now — why have you become mukā (mute)?Even-at-this-late-hour-why-still-silent. (Closing-rebuke / urgent-call: still time — say Rāma!)
[T]
For someone today
This abhang is a hard shake by the shoulders. Tukaram describes someone walking the road that has no return, meaning death, and asks what excuse the wretch can possibly offer, since he has grown shameless enough not even to say Ram's name. That person looks toward the enemy, the wrong direction, and weeps with wide open eyes instead of turning toward God. He is already bound and handed over to Yama, the lord of death, yet feels no remorse, and he wants nothing to do with saints or with Hari. Tuka's closing question lands like an alarm: even now, at this late hour, why are you still silent? There is still time to say the name.
मराठी: ही ओवी खांद्याला धरून हलवावं तशी आहे. तुकाराम अशा माणसाचं वर्णन करतात जो परत न येणाऱ्या वाटेवर, म्हणजे मृत्यूच्या वाटेवर, चालला आहे, आणि विचारतात की या करंट्याजवळ सांगण्यासारखं काय आहे, कारण तो इतका निर्लज्ज झाला आहे की रामाचं नावसुद्धा घेत नाही. तो वैऱ्याकडे, चुकीच्या दिशेला, पाहतो आणि डोळे विस्फारून रडतो, देवाकडे वळत नाही. तो आधीच यमाच्या हाती बांधला गेला आहे, तरीही त्याला खंत नाही, आणि संतांशी किंवा हरीशी त्याला काही देणंघेणं नाही. तुकारामांचा शेवटचा प्रश्न इशाऱ्यासारखा आहे: अजून तरी तू मुका का झाला आहेस? अजूनही नाव घ्यायला वेळ आहे.
Where this applies
- Shameless-on-deathbed. Stark.
- Wrong-direction. Looking-at-enemy.
- Last-call. Rebuke.