Abhanga 3089
The Lord honors his own promise even to Bali, and it is Bali's complete, undivided devotion that wins the Lord's true friendship.
The verse
दुर्वासया स्वामी गुंतलों भाकेसी । पुसा जा बळीसी निरोप द्यावा ॥१॥
त्याचे आज्ञेविण आम्हां येतां नये । द्वारपाळ राहें होऊनियां ॥ध्रु.॥
पुसे दुर्वासया बळीसी जाऊनि । येरू म्हणे झणी बोलों नका ॥२॥
तुका म्हणे केला अन्यत्राचा त्याग । तेव्हां पांडुरंग सखा जाला ॥३॥
Literal translation
Durvāsayā svāmī gumtalōm bhākesī — Durvāsa-svāmī, I am bound by promise; pusā jā Baḷisī nirōpa dyāvā — go and ask Bali, let (him) give nirōpa. Tyāñce ājñeviṇa āmhām yetām naye — without his ājñā, I cannot come; dvāra-pāḷa rāhe hōūnīyām — I have remained the dvāra-pāḷa. Puse Durvāsayā Baḷisī jāūnī — Durvāsa goes and asks Bali; yerū mhaṇe jhaṇī bōlōm nakā — the other (Bali) says: do not speak at-all. Tukā mhaṇe kelā anyatrāñcā tyāga — Tukā says: (he) made anyatra-tyāga; tevhām Pāṇḍuranga sakhā jālā — then Pāṇḍuranga became (his) sakhā.
What it means
2nd-of-7 Durvāsa-Bali narrative. The Lord-explains-his-bound-state and-tells-Durvāsa-to-petition-Bali; Bali-refuses-immediately.
The doctrinal-claim at-the-close: When-Bali-made-anyatra-tyāga (renunciation of-other-places-or-motives), then-Pāṇḍuranga-became-his-sakhā. The bhakti-doctrine: exclusive-renunciation-of-other-objects results-in-Lord-as-sakhā.
For someone today
Tukārām's second Durvāsa-Bali verse. The Lord says: Durvāsa-svāmī, I am bound by a promise; go and ask Bali — let him give permission. Without his command, I cannot come — I have remained his gatekeeper. Durvāsa goes and asks Bali; Bali says: do not even speak of it. When Bali gave up all other attachments, then Pāṇḍuranga became his sakhā. The verse allows the story to unfold and shows the teaching that renouncing everything else is what makes the Lord your true friend.
मराठी: तुकारामांची ही दुर्वास-बळी मालिकेतील दुसरी कथा आहे. भगवंत म्हणतो: दुर्वास स्वामी, मी वचनाने बांधलेला आहे; जा आणि बळीला विचारा — त्याने परवानगी द्यावी. त्याच्या आज्ञेशिवाय मी येऊ शकत नाही — मी त्याचा द्वारपाळ होऊन राहिलो आहे. दुर्वास जाऊन बळीला विचारतात; बळी म्हणतो: याविषयी बोलूही नका. जेव्हा बळीने इतर सर्व गोष्टींचा त्याग केला, तेव्हा पांडुरंग त्याचा सखा झाला. हा अभंग कथा पुढे नेतो आणि हे शिकवतो की इतर सर्व गोष्टींचा संपूर्ण त्याग केल्यानेच भगवंत तुमचा खरा सखा होतो.
Where this applies
- 2nd-of-7 Durvāsa-Bali narrative cluster
- Anyatra-tyāga = Lord-sakhā doctrine
- Lord-bound-by-promise — bhakta-exclusive-claim