Abhanga 600
English: Mukha — brahma-jñāna — mana — dhana-abhimāna.
The verse
मुखें बोले ब्रम्हज्ञान । मनीं धनअभिमान ॥१॥ ऐशियाची करी सेवा । काय सुख होय जीवा ॥ध्रु.॥. पोटासाठीं संत । झाले कलींत बहुत ॥२॥ विरळा ऐसा कोणी । तुका त्यासि लोटांगणी ॥३॥
Literal translation
English: Mukha — brahma-jñāna — mana — dhana-abhimāna. Such — sevā — what sukha — jīva? For pōṭa — saints — Kali — many. Rare — such — Tuka — lōṭāngaṇī.
मराठी: मुखें बोले ब्रम्हज्ञान — मनीं धनअभिमान. ऐशियाची करी सेवा — काय सुख होय जीवा?. पोटासाठीं संत — झाले कलींत बहुत. तुकाराम म्हणतां — विरळा ऐसा कोणी — तुका त्यासि लोटांगणी.
Word-by-word gloss
| Marathi | Meaning |
|---|---|
| मुखें बोले ब्रम्हज्ञान | "mukha — speak brahma-jñāna" |
| मनीं धनअभिमान | "mana — dhana-abhimāna" |
| ऐशियाची करी सेवा | "such — sevā" |
| काय सुख होय जीवा | "what sukha — jīva?" |
| पोटासाठीं संत | "for pōṭa — saints" |
| झाले कलींत बहुत | "Kali — many" |
| विरळा ऐसा कोणी | "rare — such" |
| तुका त्यासि लोटांगणी | "Tuka — lōṭāngaṇī" |
What it means
A fake-brahma-jñāna-saints-many-in-Kali-rare-true-one abhang. False-saint-criticism with the rare-true-one praise. Three claims:
-
मुखें बोले ब्रम्हज्ञान — मनीं धनअभिमान — ऐशियाची करी सेवा — काय सुख होय जीवा — mukha — brahma-jñāna — mana — dhana-abhimāna — such — sevā — what sukha — jīva? The opening-fake-saint-criticism: with mukha speaks brahma-jñāna (knowledge of brahman); in mana (mind) is dhana-abhimāna (wealth-pride); doing sevā of such (a fake-saint) — what sukha can the jīva have? Mouth-and-mind-mismatch fake-saints; their sevā-gives-no-sukha*.
-
पोटासाठीं संत — झाले कलींत बहुत — for pōṭa — saints — Kali — many. The Kali-context-claim: for the pōṭa (belly, livelihood); saints — jhālē (became) — many in Kali. In Kali-yuga, many-have-become-saints-for-livelihood. Realistic-acknowledgement. Saints-as-livelihood-in-Kali.
-
विरळा ऐसा कोणी — तुका त्यासि लोटांगणी — rare — such — Tuka — lōṭāngaṇī. The closing-rare-true-one-praise: rare such (true) one; Tuka prostrates (himself) — lōṭāngaṇī (full-body-bow / supine-prostration) to him. To-the-rare-true-saint, Tuka prostrates himself. Rare-true-honor.
[T]
For someone today
This abhang names the fake-brahma-jñāna-saints-many-in-Kali-rare-true-one register:
-
Mukha-and-mana mismatch: brahma-jñāna vs dhana-abhimāna. Mukha-mana mismatch. Speaks-knowledge-but-mind-has-pride. Recognize-the-mismatch.
-
Sevā of the fake gives no sukha to jīva. Sevā — sukha nakō. Don't-serve-the-fake-saint. Recognize-the-cost.
-
For-the-belly, saints became many in Kali. Pōṭa-sāṭhī — saints — many in Kali. Realistic-acknowledgement of saints-as-livelihood. Don't-be-naive.
-
Rare such; Tuka prostrates himself to him. Viraḷā — Tuka lōṭāngaṇī. To the rare-true-saint, full-body-bow. True-honor.
For today: recognize the mukha-mana-mismatch of fake-saints; their sevā gives no sukha; in Kali, many became-saints-for-livelihood; but the rare-true-one deserves full-body-prostration.
This abhang is Tukaram's fake-saint-Kali-context-rare-true-one register — combines criticism with praise. Compare 0552-553 false-bhakta-criticism; same register but here with the Kali-pōṭa-realism and rare-true-one-praise. The viraḷā-lōṭāngaṇī closing balances: full-body-bow to the rare-true.
मराठी: ही ओवी fake-brahma-jñāna-saints-many-in-Kali-rare-true-one register नाव सांगते:
-
Mukha-mana mismatch: brahma-jñāna vs dhana-abhimāna. Mukha-mana mismatch. Knowledge-बोलतो-पण-mind-pride. Mismatch ओळखा*.
-
Fake च sevā jīva ला sukha* देत नाही. Sevā — sukha नको. Fake-saint serve नका. Cost ओळखा*.
-
Pōṭa साठी, saints Kali त many झाले. Pōṭa-साठी — saints — Kali त many. Realistic-acknowledgement saints-as-livelihood च. Naive नका*.
-
Rare अशा; Tuka lōṭāngaṇī* घालतो. Viraḷā — Tuka lōṭāngaṇī. Rare-true-saint साठी full-body-bow. True-honor*.
आज: Fake-saints चं mukha-mana-mismatch ओळखा; त्यांचा sevā sukha देत नाही; Kali त many became-saints-for-livelihood; पण rare-true-one deserves full-body-prostration.
Tukaram च-fake-saint-Kali-context-rare-true-one-register — Criticism आणि praise combine. 0552-553 false-bhakta-criticism compare; तीच register पण इथे Kali-pōṭa-realism आणि rare-true-one-praise सोबत. Viraḷā-lōṭāngaṇī closing balance: rare-true-साठी full-body-bow.
Where this applies
- Mukha-mana mismatch. Recognize.
- Sevā of fake — no sukha. Don't-serve.
- Pōṭa-saints in Kali. Realistic.
- Viraḷā — lōṭāngaṇī. Rare-true.