Abhanga 613
Tukaram admits, without excuses, every way he has failed at devotion, kindness, and honest living, and then asks God, the ocean of compassion, to carry him across anyway.
The verse
मी तंव अनाथ अपराधी । कर्महीन मतिमंदबुद्धी । तुज म्यां आठविलें नाहीं कधीं । वाचे कृपानीधी मायबापा ॥१॥ नाहीं ऐकिलें गाइलें गीत । धरिली लाज सांडिलें हित । नावडे पुराण बैसले संत । केली बहुत परनिंदा ॥ध्रु.॥ केला करविला नाहीं उपकार । नाहीं दया आली पीडितां पर । करू नये तो केला व्यापार । वाहिला भार कुटुंबाचा ॥२॥ नाही केलें तीर्थाचें भ्रमण । पाळिला पिंड करचरण । नाहीं संतसेवा घडलें दान । पूजावलोकन मुर्तीचें ॥३॥ असंगसंग घडले अन्याय । बहुत अधर्म उपाय । न कळे हित करावें तें काय । नये बोलूं आठवूं तें ॥४॥ आप आपण्या घातकर । शत्रु जालों मी दावेदार । तूं तंव कृपेचा सागर । उतरीं पार तुका म्हणे ॥५॥
Literal translation
I — anātha-aparādhī — karma-hīna mati-manda-buddhi — never remembered — vāca — kṛpā-nidhi māybāpa. Didn't hear / sing gīta — held lajjā, abandoned hita — didn't love purāṇa — sants sat — did much para-nindā. No upakāra — no dayā — did wrong trade — family-burden carried. No tīrtha-bhramaṇa — fed piṇḍa — no samta-sevā — no dāna — no mūrti-darśana. Asanga-sanga — anyāya — adharma-upāya. Own ghātakara — śatru-dāvēdāra. But You — kṛpā-sāgara — cross to pāra, Tuka says.
मराठी: मी तंव अनाथ अपराधी — कर्महीन मतिमंदबुद्धी — तुज म्यां आठविलें नाहीं कधीं — वाचे कृपानीधी मायबापा. नाहीं ऐकिलें गाइलें गीत — धरिली लाज सांडिलें हित — नावडे पुराण बैसले संत — केली बहुत परनिंदा. केला करविला नाहीं उपकार — नाहीं दया आली पीडितां पर — करू नये तो केला व्यापार — वाहिला भार कुटुंबाचा. नाही केलें तीर्थाचें भ्रमण — पाळिला पिंड करचरण — नाहीं संतसेवा घडलें दान — पूजावलोकन मुर्तीचें. असंगसंग घडले अन्याय — बहुत अधर्म उपाय — न कळे हित करावें तें काय — नये बोलूं आठवूं तें. आप आपण्या घातकर — शत्रु जालों मी दावेदार. तुकाराम म्हणतां — तूं तंव कृपेचा सागर — उतरीं पार.
Word-by-word gloss
| Marathi | Meaning |
|---|---|
| मी तंव अनाथ अपराधी | "I — anātha-aparādhī" |
| कर्महीन मतिमंदबुद्धी | "karma-hīna mati-manda-buddhi" |
| तुज म्यां आठविलें नाहीं कधीं | "never remembered You" |
| नाहीं ऐकिलें गाइलें गीत | "didn't hear / sing gīta" |
| धरिली लाज सांडिलें हित | "held lajjā, abandoned hita" |
| नावडे पुराण बैसले संत | "didn't love purāṇa — sants sat" |
| केली बहुत परनिंदा | "did much para-nindā" |
| नाहीं दया आली पीडितां पर | "no dayā for pīḍita-para" |
| करू नये तो केला व्यापार | "did the trade I shouldn't" |
| वाहिला भार कुटुंबाचा | "carried family-burden" |
| नाही केलें तीर्थाचें भ्रमण | "no tīrtha-bhramaṇa" |
| पाळिला पिंड करचरण | "fed piṇḍa-kara-caraṇa" |
| नाहीं संतसेवा घडलें दान | "no samta-sevā, no dāna" |
| पूजावलोकन मुर्तीचें | "no mūrti-darśana" |
| असंगसंग घडले अन्याय | "asanga-sanga, anyāya" |
| बहुत अधर्म उपाय | "much adharma-upāya" |
| आप आपण्या घातकर | "own ghātakara" |
| शत्रु जालों मी दावेदार | "śatru — dāvēdāra" |
| तूं तंव कृपेचा सागर | "kṛpā-sāgara" |
| उतरीं पार तुका म्हणे | "cross to pāra, Tuka says" |
What it means
A full-confession-of-failures-cross-me abhang. Encyclopedic-self-confession register. Five claims:
-
मी तंव अनाथ अपराधी — कर्महीन मतिमंदबुद्धी — तुज म्यां आठविलें नाहीं कधीं — वाचे कृपानीधी मायबापा — opening-self-charge: I amanātha-aparādhī(orphan-and-criminal);karma-hīna(action-deficient),mati-manda-buddhi(intellect-dull-of-mind); never remembered You withvāca, kṛpā-nidhi māybāpa (treasure-of-compassion mother-father).Self-charge-of-not-remembering.
-
नाहीं ऐकिलें गाइलें गीत — धरिली लाज सांडिलें हित — नावडे पुराण बैसले संत — केली बहुत परनिंदा — bhakti-failures: didn't hear or sing thegīta; heldlajjā(shame, social-fear), abandonedhita(good); didn't lovepurāṇaeven when sants sat (around); did muchpara-nindā(others'-criticism). Bhakti-life-not-lived.
-
केला करविला नाहीं उपकार — नाहीं दया आली पीडितां पर — करू नये तो केला व्यापार — वाहिला भार कुटुंबाचा — moral-failures: did not do or get doneupakāra(good-deed); nodayā(compassion) for thepīḍita-para(suffering-other); did thevyāpāra(trade / business) I shouldn't have; carried thebhāra(load) ofkuṭumba(family). Moral-life-not-lived.
-
नाही केलें तीर्थाचें भ्रमण — पाळिला पिंड करचरण — नाहीं संतसेवा घडलें दान — पूजावलोकन मुर्तीचें — असंगसंग घडले अन्याय — बहुत अधर्म उपाय — ritual-and-discipline-failures: notīrtha-bhramaṇa(pilgrimage-wandering); fed thepiṇḍa(body),kara-caraṇa(hands-feet); nosamta-sevā(saint-service), dāna (gift), mūrti-darśana; asanga-sanga (wrong-companionship), anyāya (injustices);much adharma-upāya (un-dharmic methods).Ritual-and-discipline-not-followed.
-
आप आपण्या घातकर — शत्रु जालों मी दावेदार — तूं तंव कृपेचा सागर — उतरीं पार तुका म्हणे — self-enemy-but-deva-saves: I became my ownghātakara(slayer); śatru (enemy) — dāvēdāra (prosecutor / lawsuit-claimant) of myself;but You are kṛpā-sāgara; Tuka says: cross me to thepāra(other-shore). Self-enemy-but-deva-saves-petition.
[T]
For someone today
Tukaram lays out an unflinching list of everything he thinks he has failed at: he never remembered God, never sang or listened to sacred songs, avoided the company of saints out of embarrassment, spoke badly of others, showed no kindness to people who were suffering, made his living in ways he knew were wrong, and never went on pilgrimage or served anyone but his own body. He admits he has become his own worst enemy. And then, having listed it all honestly, he turns and asks God, who he calls an ocean of compassion, to carry him across anyway. The lesson is not despair but honesty: naming your failures plainly, without softening them, is what makes it possible to actually ask for help.
मराठी: तुकाराम इथे स्वतःच्या सगळ्या उणिवा अगदी स्पष्टपणे मांडतात: त्यांनी कधी देवाची आठवण केली नाही, भजन ऐकले वा गायले नाही, लाजेखातर संतांची संगत टाळली, दुसऱ्यांची निंदा केली, दुःखी लोकांवर दया दाखवली नाही, चुकीच्या मार्गाने उदरनिर्वाह केला आणि कधी तीर्थयात्राही केली नाही किंवा दुसऱ्याची सेवा केली नाही — फक्त स्वतःच्या शरीराची काळजी घेतली. ते कबूल करतात की ते स्वतःच स्वतःचे शत्रू बनले आहेत. आणि हे सगळे स्पष्टपणे मांडल्यानंतर ते देवाला, ज्याला ते कृपेचा सागर म्हणतात, विनंती करतात की तरीही त्यांना पैलतीरी न्यावे. यातून मिळणारा धडा निराशेचा नाही, तर प्रामाणिकपणाचा आहे — आपल्या उणिवा मऊ न करता स्पष्टपणे मांडणे, हेच खऱ्या अर्थाने मदत मागण्याचा मार्ग आहे.
Where this applies
- Self-charge: anātha-aparādhī. Honest.
- No-bhakti, no-moral, no-ritual. Encyclopedic-failure.
- Self-śatru. Self-enemy.
- Kṛpā-sāgara — cross me. Petition.