Abhanga 642
Tukaram paints Vitthal's full traditional form and says that whoever turns to him in devotion is answered quickly, sins broken by a glance, fear kept at a distance.
The verse
तुळसीमाळा घालुनी कंठीं । उभा विटेवरी जगजेठी । अवलोकोनि पुंडलीका दृष्टी । असे भीमातटीं पंढरीनाथ ॥१॥ भुक्तिमुक्ति जयाच्या कामारी । रिद्धीसिद्धी वोळगती द्वारीं । सुदर्शन घरटी करी । काळ कांपे दुरी धाकें तया ॥२॥ जगज्जननी असे वाम भागीं । भीमकी शोभली अर्धांगीं । जैसी विद्युल्लता झमके मेघीं । दरुषणें भंगी महा दोष ॥३॥ सुखसागर परमानंदु । गोपीगोपाळां गोधनां छंदु । पक्षीश्वापदां जयाचा वेधु । वाहे गोविंदु पांवा छंदें ॥४॥ मुखमंडित चतुर्भुजा । मनमोहना गरुडध्वजा । तुका म्हणे स्वामी माझा । पावे भक्तिकाजा लवलाहीं ॥५॥
Literal translation
Tuḷasī-māḷā kaṇṭha — viṭā jagajeṭhī — dṛṣṭi Puṇḍalīka — Bhīmā-taṭa Pandharī-nātha. Bhukti-mukti kāmārī — riddhi-siddhi at door — Sudarśana gharaṭī — kāḷa trembling-dhāka. Jaga-jananī Vāma-bhāga — Bhīmakī ardhānga — vidyut-latā mēgha — daruṣaṇa breaks mahā-dōṣa. Sukha-sāgara parama-ānanda — Gōpī-Gōpāḷa-gō-dhana chanda — pakṣī-svāpada vēdha — Gōvinda pāvā chanda. Mukha-maṇḍita catur-bhuja — manamōhana garuḍa-dhvaja — Tuka says: my svāmī — fulfills bhakti-kāja quickly.
मराठी: तुळसीमाळा घालुनी कंठीं — उभा विटेवरी जगजेठी — अवलोकोनि पुंडलीका दृष्टी — असे भीमातटीं पंढरीनाथ. भुक्तिमुक्ति जयाच्या कामारी — रिद्धीसिद्धी वोळगती द्वारीं — सुदर्शन घरटी करी — काळ कांपे दुरी धाकें तया. जगज्जननी असे वाम भागीं — भीमकी शोभली अर्धांगीं — जैसी विद्युल्लता झमके मेघीं — दरुषणें भंगी महा दोष. सुखसागर परमानंदु — गोपीगोपाळां गोधनां छंदु — पक्षीश्वापदां जयाचा वेधु — वाहे गोविंदु पांवा छंदें. तुकाराम म्हणतां — मुखमंडित चतुर्भुजा — मनमोहना गरुडध्वजा — स्वामी माझा — पावे भक्तिकाजा लवलाहीं.
Word-by-word gloss
| Marathi | Meaning |
|---|---|
| तुळसीमाळा घालुनी कंठीं | "tuḷasī-māḷā at kaṇṭha" |
| उभा विटेवरी जगजेठी | "stands viṭā, jagajeṭhī" |
| अवलोकोनि पुंडलीका दृष्टी | "dṛṣṭi at Puṇḍalīka" |
| असे भीमातटीं पंढरीनाथ | "Bhīmā-taṭa Pandharī-nātha" |
| भुक्तिमुक्ति जयाच्या कामारी | "bhukti-mukti kāmārī" |
| रिद्धीसिद्धी वोळगती द्वारीं | "riddhi-siddhi at door" |
| सुदर्शन घरटी करी | "Sudarśana gharaṭī" |
| काळ कांपे दुरी धाकें तया | "kāḷa trembling far dhāka" |
| जगज्जननी असे वाम भागीं | "jaga-jananī Vāma-bhāga" |
| भीमकी शोभली अर्धांगीं | "Bhīmakī ardhānga" |
| जैसी विद्युल्लता झमके मेघीं | "vidyut-latā mēgha" |
| दरुषणें भंगी महा दोष | "daruṣaṇa breaks mahā-dōṣa" |
| सुखसागर परमानंदु | "sukha-sāgara parama-ānanda" |
| गोपीगोपाळां गोधनां छंदु | "Gōpī-Gōpāḷa-gō-dhana chanda" |
| पक्षीश्वापदां जयाचा वेधु | "pakṣī-svāpada vēdha" |
| वाहे गोविंदु पांवा छंदें | "Gōvinda — pāvā chanda" |
| मुखमंडित चतुर्भुजा | "mukha-maṇḍita catur-bhuja" |
| मनमोहना गरुडध्वजा | "manamōhana garuḍa-dhvaja" |
| स्वामी माझा | "my svāmī" |
| पावे भक्तिकाजा लवलाहीं | "fulfills bhakti-kāja quickly" |
What it means
A Pandharī-iconography-with-Bhīmā-taṭa-and-pāvā abhang. Five-verse iconographic-praise register with the vāhē Gōvinda pāvā chanda (Gōvinda plays the pāvā / flute) image. Five claims:
-
तुळसीमाळा घालुनी कंठीं — Pandharī-mūrti: tuḷasī-māḷā at kaṇṭha; stands on viṭā, jagajeṭhī; dṛṣṭi at Puṇḍalīka; Bhīmā-taṭa Pandharī-nātha. Standard-Pandharī-iconography.
-
भुक्तिमुक्ति जयाच्या कामारी — entourage: bhukti-mukti as kāmārī; riddhi-siddhi at door; Sudarśana making rounds; kāḷa trembling-far. Servants-and-protection.
-
जगज्जननी असे वाम भागीं — consort-on-left: jaga-jananī on Vāma-bhāga; Bhīmakī ardhānga; like vidyut-latā in mēgha; daruṣaṇa breaks mahā-dōṣa. Bhīmakī-as-lightning-in-cloud.
-
सुखसागर परमानंदु — Gōvinda-with-pāvā: sukha-sāgara parama-ānanda; Gōpī-Gōpāḷa-gō-dhana chanda; pakṣī-svāpada vēdha; Gōvinda plays pāvā chanda. Gōvinda-flutes-for-all-creatures.
-
मुखमंडित चतुर्भुजा — closing-fulfills-quickly: mukha-maṇḍita catur-bhuja; manamōhana garuḍa-dhvaja; my svāmī; fulfills bhakti-kāja quickly. Quick-fulfillment.
[T]
For someone today
This abhang describes the familiar image of Vitthal at Pandharpur: the tulsi garland around his neck, standing on the brick with his eyes fixed on his devotee Pundalik, on the bank of the river Bhima. Around him even liberation and worldly enjoyment stand ready like servants, and death itself trembles far away in fear. His consort beside him shines like lightning in a cloud, and merely the sight of her breaks great sins. He is an ocean of joy who plays his flute for cowherds, cows, birds, and wild animals alike, and Tukaram says this lord answers devotion quickly.
मराठी: हा अभंग पंढरपूरच्या विठ्ठलाचे परिचित रूप वर्णन करतो. गळ्यात तुळशीची माळ, विटेवर उभा, भीमा नदीच्या काठी, पुंडलिकाकडे पाहणारी दृष्टी. त्याच्याभोवती भुक्ती आणि मुक्तीसुद्धा सेवकांसारख्या हजर असतात आणि काळ स्वतः दुरून भीतीने कापतो. त्याची पत्नी डावीकडे ढगातल्या विजेसारखी शोभते, आणि तिचे केवळ दर्शन मोठमोठी पापे नष्ट करते. तो सुखाचा सागर आहे, जो गोपाळ, गायी, पक्षी आणि वन्य प्राणी या सर्वांसाठी सारखाच पावा वाजवतो. तुकाराम म्हणतात, हा स्वामी भक्तीचे काम लवकर पूर्ण करतो.
Where this applies
- Pandharī-iconography. Standard-pose.
- Bhukti-muktiaskāmārī. Dethroned-servants.
- Pāvā for all creatures. Universal-flute.
- Fulfills bhakti-kāja quickly. Quick.