Abhanga 642
The verse
तुळसीमाळा घालुनी कंठीं । उभा विटेवरी जगजेठी । अवलोकोनि पुंडलीका दृष्टी । असे भीमातटीं पंढरीनाथ ॥१॥ भुक्तिमुक्ति जयाच्या कामारी । रिद्धीसिद्धी वोळगती द्वारीं । सुदर्शन घरटी करी । काळ कांपे दुरी धाकें तया ॥२॥ जगज्जननी असे वाम भागीं । भीमकी शोभली अर्धांगीं । जैसी विद्युल्लता झमके मेघीं । दरुषणें भंगी महा दोष ॥३॥ सुखसागर परमानंदु । गोपीगोपाळां गोधनां छंदु । पक्षीश्वापदां जयाचा वेधु । वाहे गोविंदु पांवा छंदें ॥४॥ मुखमंडित चतुर्भुजा । मनमोहना गरुडध्वजा । तुका म्हणे स्वामी माझा । पावे भक्तिकाजा लवलाहीं ॥५॥
Literal translation
English: Tuḷasī-māḷā kaṇṭha — viṭā jagajeṭhī — dṛṣṭi Puṇḍalīka — Bhīmā-taṭa Pandharī-nātha. Bhukti-mukti kāmārī — riddhi-siddhi at door — Sudarśana gharaṭī — kāḷa trembling-dhāka. Jaga-jananī Vāma-bhāga — Bhīmakī ardhānga — vidyut-latā mēgha — daruṣaṇa breaks mahā-dōṣa. Sukha-sāgara parama-ānanda — Gōpī-Gōpāḷa-gō-dhana chanda — pakṣī-svāpada vēdha — Gōvinda pāvā chanda. Mukha-maṇḍita catur-bhuja — manamōhana garuḍa-dhvaja — Tuka says: my svāmī — fulfills bhakti-kāja quickly.
मराठी: तुळसीमाळा घालुनी कंठीं — उभा विटेवरी जगजेठी — अवलोकोनि पुंडलीका दृष्टी — असे भीमातटीं पंढरीनाथ. भुक्तिमुक्ति जयाच्या कामारी — रिद्धीसिद्धी वोळगती द्वारीं — सुदर्शन घरटी करी — काळ कांपे दुरी धाकें तया. जगज्जननी असे वाम भागीं — भीमकी शोभली अर्धांगीं — जैसी विद्युल्लता झमके मेघीं — दरुषणें भंगी महा दोष. सुखसागर परमानंदु — गोपीगोपाळां गोधनां छंदु — पक्षीश्वापदां जयाचा वेधु — वाहे गोविंदु पांवा छंदें. तुकाराम म्हणतां — मुखमंडित चतुर्भुजा — मनमोहना गरुडध्वजा — स्वामी माझा — पावे भक्तिकाजा लवलाहीं.
Word-by-word gloss
| Marathi | Meaning |
|---|---|
| तुळसीमाळा घालुनी कंठीं | "tuḷasī-māḷā at kaṇṭha" |
| उभा विटेवरी जगजेठी | "stands viṭā, jagajeṭhī" |
| अवलोकोनि पुंडलीका दृष्टी | "dṛṣṭi at Puṇḍalīka" |
| असे भीमातटीं पंढरीनाथ | "Bhīmā-taṭa Pandharī-nātha" |
| भुक्तिमुक्ति जयाच्या कामारी | "bhukti-mukti kāmārī" |
| रिद्धीसिद्धी वोळगती द्वारीं | "riddhi-siddhi at door" |
| सुदर्शन घरटी करी | "Sudarśana gharaṭī" |
| काळ कांपे दुरी धाकें तया | "kāḷa trembling far dhāka" |
| जगज्जननी असे वाम भागीं | "jaga-jananī Vāma-bhāga" |
| भीमकी शोभली अर्धांगीं | "Bhīmakī ardhānga" |
| जैसी विद्युल्लता झमके मेघीं | "vidyut-latā mēgha" |
| दरुषणें भंगी महा दोष | "daruṣaṇa breaks mahā-dōṣa" |
| सुखसागर परमानंदु | "sukha-sāgara parama-ānanda" |
| गोपीगोपाळां गोधनां छंदु | "Gōpī-Gōpāḷa-gō-dhana chanda" |
| पक्षीश्वापदां जयाचा वेधु | "pakṣī-svāpada vēdha" |
| वाहे गोविंदु पांवा छंदें | "Gōvinda — pāvā chanda" |
| मुखमंडित चतुर्भुजा | "mukha-maṇḍita catur-bhuja" |
| मनमोहना गरुडध्वजा | "manamōhana garuḍa-dhvaja" |
| स्वामी माझा | "my svāmī" |
| पावे भक्तिकाजा लवलाहीं | "fulfills bhakti-kāja quickly" |
What it means
A Pandharī-iconography-with-Bhīmā-taṭa-and-pāvā abhang. Five-verse iconographic-praise register with the vāhē Gōvinda pāvā chanda (Gōvinda plays the pāvā / flute) image. Five claims:
-
तुळसीमाळा घालुनी कंठीं — Pandharī-mūrti: tuḷasī-māḷā at kaṇṭha; stands on viṭā, jagajeṭhī; dṛṣṭi at Puṇḍalīka; Bhīmā-taṭa Pandharī-nātha. Standard-Pandharī-iconography.
-
भुक्तिमुक्ति जयाच्या कामारी — entourage: bhukti-mukti as kāmārī; riddhi-siddhi at door; Sudarśana making rounds; kāḷa trembling-far. Servants-and-protection.
-
जगज्जननी असे वाम भागीं — consort-on-left: jaga-jananī on Vāma-bhāga; Bhīmakī ardhānga; like vidyut-latā in mēgha; daruṣaṇa breaks mahā-dōṣa. Bhīmakī-as-lightning-in-cloud.
-
सुखसागर परमानंदु — Gōvinda-with-pāvā: sukha-sāgara parama-ānanda; Gōpī-Gōpāḷa-gō-dhana chanda; pakṣī-svāpada vēdha; Gōvinda plays pāvā chanda. Gōvinda-flutes-for-all-creatures.
-
मुखमंडित चतुर्भुजा — closing-fulfills-quickly: mukha-maṇḍita catur-bhuja; manamōhana garuḍa-dhvaja; my svāmī; fulfills bhakti-kāja quickly. Quick-fulfillment.
[T]
For someone today
This abhang names the Pandharī-iconography-pāvā-bhakti-quick register:
-
Pandharī-mūrti: tuḷasī-māḷā, viṭā, dṛṣṭi at Puṇḍalīka. Iconography. Standard-pose.
-
Bhukti-mukti as kāmārī; Sudarśana protects. Entourage. Servants-protection.
-
Bhīmakī on left like lightning in cloud. Consort-image. Striking.
-
Gōvinda plays pāvā for all creatures. Pāvā-for-all. Universal-magnetism.
-
Catur-bhuja, garuḍa-dhvaja, fulfills quickly. Quick-fulfillment. Final-claim.
For today: recognize the Pandharī-iconography; bhukti-mukti are servants, Sudarśana protects; Bhīmakī shines like lightning; Gōvinda plays the pāvā for all creatures; He fulfills bhakti-kāja quickly.
This abhang is Tukaram's Pandharī-iconography-with-pāvā-image register. Compare 0618 Jagajīvana-praise-pavāḍa; same iconographic-praise but here with the pāvā-chanda and consort-Bhīmakī-image.
मराठी: ही ओवी Pandharī-iconography-pāvā-bhakti-quick register नाव सांगते:
-
Pandharī-mūrti: tuḷasī-māḷā, viṭā, dṛṣṭi Puṇḍalīka*. Iconography. Standard-pose*.
-
Bhukti-mukti kāmārī; Sudarśana protects. Entourage. Servants-protection*.
-
Bhīmakī left-वर lightning-cloud-सारखी. Consort-image. Striking*.
-
Gōvinda सर्व-creatures साठी pāvā play. Pāvā-for-all. Universal-magnetism*.
-
Catur-bhuja, garuḍa-dhvaja, quickly fulfill. Quick-fulfillment. Final-claim.
आज: Pandharī-iconography ओळखा; Bhukti-mukti servants, Sudarśana protects; Bhīmakī lightning सारखी shines; Gōvinda सर्व-creatures साठी pāvā play; Bhakti-kāja quickly fulfill*.
Tukaram च-Pandharī-iconography-with-pāvā-image-register. 0618 Jagajīvana-praise-pavāḍa compare; तीच iconographic-praise पण इथे pāvā-chanda आणि consort-Bhīmakī-image.
Where this applies
- Pandharī-iconography. Standard-pose.
- Bhukti-mukti as kāmārī. Dethroned-servants.
- Pāvā for all creatures. Universal-flute.
- Fulfills bhakti-kāja quickly. Quick.