Abhanga 648
English: Upāya khumṭalā — ātuḍatī feet — bhakti — no bhāva — jīva not in-hand.
The verse
माझा तंव खुंटला उपाव । जेणें तुझे आतुडती पाव । करूं भक्ति तरि नाहीं भाव । नाहीं हातीं जीव कवणेविशीं ॥१॥ धर्म करूं तरि नाहीं चत्ति । दान देऊं तरि नाहीं वत्ति । नेणें पुजों ब्राम्हण अतीत । नाहीं भूतदया पोटा हातीं ॥२॥ नेणें गुरुदास्य संतसेवन । जप तप अनुष्ठान । नव्हे वैराग्य वनसेवन । नव्हे दमन इंद्रियांसी ॥३॥ तीर्थ करूं तरि मन नये सवें । व्रत करूं तरि विधि नेणें स्वभावें । देव जरि आहे म्हणों मजसवें । तरि आपपरावें न वंचे ॥४॥ म्हणोनि जालों शरणागत । तुझा दास मी अंकित । यास कांहीं न लगे संचित । जालों निश्चिंत तुका म्हणे ॥५॥
Literal translation
English: Upāya khumṭalā — ātuḍatī feet — bhakti — no bhāva — jīva not in-hand. Dharma — no citta — dāna — no vitti — brāhmaṇa-atīta don't know — no bhūta-dayā. No guru-dāsya, japa-tapa — no vairāgya-vana — no damana indriya. Tīrtha — mind doesn't go-with — vrata — vidhi don't know — deva-with-me — āpa-parāvē don't escape. Śaraṇāgata — Your ankita dās — no samcita — niścinta, Tuka says.
मराठी: माझा तंव खुंटला उपाव — जेणें तुझे आतुडती पाव — करूं भक्ति तरि नाहीं भाव — नाहीं हातीं जीव कवणेविशीं. धर्म करूं तरि नाहीं चत्ति — दान देऊं तरि नाहीं वत्ति — नेणें पुजों ब्राम्हण अतीत — नाहीं भूतदया पोटा हातीं. नेणें गुरुदास्य संतसेवन — जप तप अनुष्ठान — नव्हे वैराग्य वनसेवन — नव्हे दमन इंद्रियांसी. तीर्थ करूं तरि मन नये सवें — व्रत करूं तरि विधि नेणें स्वभावें — देव जरि आहे म्हणों मजसवें — तरि आपपरावें न वंचे. तुकाराम म्हणतां — जालों शरणागत — तुझा दास मी अंकित — यास कांहीं न लगे संचित — जालों निश्चिंत.
Word-by-word gloss
| Marathi | Meaning |
|---|---|
| माझा तंव खुंटला उपाव | "upāya khumṭalā" |
| जेणें तुझे आतुडती पाव | "feet ātuḍatī" |
| करूं भक्ति तरि नाहीं भाव | "bhakti — no bhāva" |
| नाहीं हातीं जीव कवणेविशीं | "jīva not-in-hand any-aspect" |
| धर्म करूं तरि नाहीं चत्ति | "dharma — no citta" |
| दान देऊं तरि नाहीं वत्ति | "dāna — no vitti" |
| नेणें पुजों ब्राम्हण अतीत | "no brāhmaṇa-atīta worship" |
| नाहीं भूतदया पोटा हातीं | "no bhūta-dayā — pōṭa-hātīm" |
| नेणें गुरुदास्य संतसेवन | "no guru-dāsya saint-sevana" |
| जप तप अनुष्ठान | "japa-tapa-anuṣṭhāna" |
| नव्हे वैराग्य वनसेवन | "no vairāgya-vana-sevana" |
| नव्हे दमन इंद्रियांसी | "no damana indriya" |
| तीर्थ करूं तरि मन नये सवें | "tīrtha — mind doesn't sāvē" |
| व्रत करूं तरि विधि नेणें स्वभावें | "vrata — vidhi don't know" |
| देव जरि आहे म्हणों मजसवें | "deva-with-me to say" |
| तरि आपपरावें न वंचे | "āpa-parāvē not escape" |
| म्हणोनि जालों शरणागत | "śaraṇāgata" |
| तुझा दास मी अंकित | "Your ankita dās" |
| यास कांहीं न लगे संचित | "no samcita needed" |
| जालों निश्चिंत तुका म्हणे | "niścinta — Tuka" |
What it means
A upāya-exhausted-no-spiritual-discipline-ankita-dās abhang. Five-verse honest-list-of-failures-and-rest register. Five claims:
-
माझा तंव खुंटला उपाव — upāya-exhausted: my upāya is khumṭalā; feet ātuḍatī by what?; bhakti — no bhāva; jīva not-in-hand. No-means-left.
-
धर्म करूं तरि नाहीं चत्ति — no-dharma-no-dāna-no-bhūta-dayā: dharma — no citta; dāna — no vitti; no brāhmaṇa-worship; no bhūta-dayā. No-mōkṣa-discipline.
-
नेणें गुरुदास्य संतसेवन — no-guru-japa-tapa: no guru-dāsya saint-sevana; japa-tapa-anuṣṭhāna; no vairāgya-vana; no damana-indriya. No-yogic-discipline.
-
तीर्थ करूं तरि मन नये सवें — no-tīrtha-no-vrata: tīrtha-mind-doesn't-go; vrata-vidhi-don't-know; deva-with-me — āpa-parāvē don't escape. No-ritual-discipline.
-
म्हणोनि जालों शरणागत — closing-ankita-dās-niścinta: śaraṇāgata; Your ankita-dās; no samcita needed; niścinta — Tuka says. Niścinta-as-ankita-dās.
[T]
For someone today
This abhang names the upāya-exhausted-ankita-dās register:
-
My upāya is exhausted — no bhakti, no bhāva. Upāya-exhausted. Honest-no-means.
-
No dharma, no dāna, no bhūta-dayā. No-mōkṣa-discipline. Honest-no-discipline.
-
No guru-dāsya, japa-tapa, vairāgya, damana. No-yogic-discipline. Honest-no-yoga.
-
No tīrtha, no vrata, can't even keep deva-with-me. No-ritual. Honest-no-ritual.
-
Therefore ankita-dās; no samcita needed; niścinta. Ankita-dās-niścinta. Final-rest.
For today: honestly admit no-bhāva, no-dharma, no-yoga, no-ritual; therefore śaraṇāgata, Your ankita-dās; no-samcita-needed; niścinta.
This abhang is Tukaram's upāya-exhausted-ankita-dās-niścinta register. Compare 0613 encyclopedic-self-confession; same enumeration of failures but here with the no-samcita-needed-niścinta closing rest.
मराठी: ही ओवी upāya-exhausted-ankita-dās register नाव सांगते:
-
Upāya exhausted — bhakti नाही, bhāva नाही. Upāya-exhausted. Honest-no-means*.
-
No dharma, dāna, bhūta-dayā*. No-mōkṣa-discipline. Honest-no-discipline*.
-
No guru-dāsya, japa-tapa, vairāgya, damana*. No-yogic-discipline. Honest-no-yoga*.
-
No tīrtha, vrata*; देव-सोबत-नाही. No-ritual. Honest-no-ritual*.
-
Therefore ankita-dās; no samcita needed; niścinta*. Ankita-dās-niścinta. Final-rest*.
आज: Honestly admit no-bhāva, no-dharma, no-yoga, no-ritual; Therefore śaraṇāgata, Your ankita-dās; No-samcita-needed; niścinta.
Tukaram च-upāya-exhausted-ankita-dās-niścinta-register. 0613 encyclopedic-self-confession compare; तीच failures-list पण इथे no-samcita-needed-niścinta closing rest.
Where this applies
- Upāya exhausted. Honest.
- No-discipline at all. Honest-list.
- Ankita dās. Refuge.
- Niścinta. Final-rest.