संत साहित्य
Work in progress. Translations and commentary are AI-generated and may contain inaccuracies or hallucinations — please use your own judgement and check against the original sources.
संत साहित्य · Tukārām · Abhanga 648 of 4582

Abhanga 648

Even when every religious practice and virtue has failed you, honestly admitting it and surrendering to God without claiming any merit brings real peace.

When my upāya is exhausted, no bhakti-no-dharma — and you have to recognize this register
When became ankita-dās — niścinta now — and you receive this final-rest

The verse

माझा तंव खुंटला उपाव । जेणें तुझे आतुडती पाव । करूं भक्ति तरि नाहीं भाव । नाहीं हातीं जीव कवणेविशीं ॥१॥ धर्म करूं तरि नाहीं चत्ति । दान देऊं तरि नाहीं वत्ति । नेणें पुजों ब्राम्हण अतीत । नाहीं भूतदया पोटा हातीं ॥२॥ नेणें गुरुदास्य संतसेवन । जप तप अनुष्ठान । नव्हे वैराग्य वनसेवन । नव्हे दमन इंद्रियांसी ॥३॥ तीर्थ करूं तरि मन नये सवें । व्रत करूं तरि विधि नेणें स्वभावें । देव जरि आहे म्हणों मजसवें । तरि आपपरावें न वंचे ॥४॥ म्हणोनि जालों शरणागत । तुझा दास मी अंकित । यास कांहीं न लगे संचित । जालों निश्चिंत तुका म्हणे ॥५॥

Literal translation

Upāya khumṭalāātuḍatī feet — bhakti — no bhāvajīva not in-hand. Dharma — no cittadāna — no vittibrāhmaṇa-atīta don't know — no bhūta-dayā. No guru-dāsya, japa-tapa — no vairāgya-vana — no damana indriya. Tīrtha — mind doesn't go-with — vratavidhi don't know — deva-with-me — āpa-parāvē don't escape. Śaraṇāgata — Your ankita dās — no samcitaniścinta, Tuka says.

मराठी: माझा तंव खुंटला उपाव — जेणें तुझे आतुडती पाव — करूं भक्ति तरि नाहीं भाव — नाहीं हातीं जीव कवणेविशीं. धर्म करूं तरि नाहीं चत्ति — दान देऊं तरि नाहीं वत्ति — नेणें पुजों ब्राम्हण अतीत — नाहीं भूतदया पोटा हातीं. नेणें गुरुदास्य संतसेवन — जप तप अनुष्ठान — नव्हे वैराग्य वनसेवन — नव्हे दमन इंद्रियांसी. तीर्थ करूं तरि मन नये सवें — व्रत करूं तरि विधि नेणें स्वभावें — देव जरि आहे म्हणों मजसवें — तरि आपपरावें न वंचे. तुकाराम म्हणतां — जालों शरणागत — तुझा दास मी अंकित — यास कांहीं न लगे संचित — जालों निश्चिंत.

Word-by-word gloss
Marathi Meaning
माझा तंव खुंटला उपाव "upāya khumṭalā"
जेणें तुझे आतुडती पाव "feet ātuḍatī"
करूं भक्ति तरि नाहीं भाव "bhakti — no bhāva"
नाहीं हातीं जीव कवणेविशीं "jīva not-in-hand any-aspect"
धर्म करूं तरि नाहीं चत्ति "dharma — no citta"
दान देऊं तरि नाहीं वत्ति "dāna — no vitti"
नेणें पुजों ब्राम्हण अतीत "no brāhmaṇa-atīta worship"
नाहीं भूतदया पोटा हातीं "no bhūta-dayāpōṭa-hātīm"
नेणें गुरुदास्य संतसेवन "no guru-dāsya saint-sevana"
जप तप अनुष्ठान "japa-tapa-anuṣṭhāna"
नव्हे वैराग्य वनसेवन "no vairāgya-vana-sevana"
नव्हे दमन इंद्रियांसी "no damana indriya"
तीर्थ करूं तरि मन नये सवें "tīrtha — mind doesn't sāvē"
व्रत करूं तरि विधि नेणें स्वभावें "vratavidhi don't know"
देव जरि आहे म्हणों मजसवें "deva-with-me to say"
तरि आपपरावें न वंचे "āpa-parāvē not escape"
म्हणोनि जालों शरणागत "śaraṇāgata"
तुझा दास मी अंकित "Your ankita dās"
यास कांहीं न लगे संचित "no samcita needed"
जालों निश्चिंत तुका म्हणे "niścinta — Tuka"

What it means

A upāya-exhausted-no-spiritual-discipline-ankita-dās abhang. Five-verse honest-list-of-failures-and-rest register. Five claims:

  1. माझा तंव खुंटला उपावupāya-exhausted: my upāya is khumṭalā; feet ātuḍatī by what?; bhakti — no bhāva; jīva not-in-hand. No-means-left.

  2. धर्म करूं तरि नाहीं चत्तिno-dharma-no-dāna-no-bhūta-dayā: dharma — no citta; dāna — no vitti; no brāhmaṇa-worship; no bhūta-dayā. No-mōkṣa-discipline.

  3. नेणें गुरुदास्य संतसेवनno-guru-japa-tapa: no guru-dāsya saint-sevana; japa-tapa-anuṣṭhāna; no vairāgya-vana; no damana-indriya. No-yogic-discipline.

  4. तीर्थ करूं तरि मन नये सवेंno-tīrtha-no-vrata: tīrtha-mind-doesn't-go; vrata-vidhi-don't-know; deva-with-me — āpa-parāvē don't escape. No-ritual-discipline.

  5. म्हणोनि जालों शरणागतclosing-ankita-dās-niścinta: śaraṇāgata; Your ankita-dās; no samcita needed; niścinta — Tuka says. Niścinta-as-ankita-dās.

[T]

For someone today

Tukaram admits, with complete honesty, that he has run out of spiritual techniques: no real devotion, no charity, no reverence for the wise, no compassion, no guru service, no yogic discipline, no properly done pilgrimage or vow. Rather than pretending to have it all together, he simply surrenders and calls himself God's servant, and that surrender itself brings him peace. You do not need a flawless record of virtues or practices to belong to God; an honest admission of your shortcomings, followed by surrender, is enough.

मराठी: तुकाराम अगदी प्रामाणिकपणे कबूल करतात की त्यांचे सर्व उपाय संपले आहेत — खरी भक्ती नाही, दान नाही, थोरामोठ्यांबद्दल आदर नाही, प्राण्यांबद्दल दया नाही, गुरुसेवा नाही, योगसाधना नाही, नीट केलेली तीर्थयात्रा किंवा व्रतही नाही. सगळे काही व्यवस्थित असल्याचे नाटक करण्याऐवजी ते फक्त शरण जातात आणि स्वतःला देवाचा दास म्हणवतात, आणि हे शरण जाणेच त्यांना शांती देते. देवाचे होण्यासाठी तुमच्याकडे सद्गुणांची किंवा साधनांची निर्दोष यादी असण्याची गरज नाही; आपल्या उणिवा प्रामाणिकपणे मान्य करून शरण जाणे एवढेच पुरेसे आहे.

Where this applies

Related verses