Abhanga 698
What yogis reach only as a fleeting glimpse through great effort, the bhakta sees plainly and directly, because the formless divine takes on a loving visible form purely for the devotee's joy.
The verse
लक्षूनियां योगी पाहाती आभास । तें दिसे आम्हांस दृष्टीपुढें ॥१॥ कर दोनी कटी राहिलासे उभा । सांवळी हे प्रभा अंगकांती ॥ध्रु.॥ व्यापूनि वेगळें राहिलेंसे दुरी । सकळां अंतरीं निर्विकार ॥२॥ रूप नाहीं रेखा नाम ही जयासी । आपुला मानसीं शिव ध्याय ॥३॥ अंत नाहीं पार वर्णा नाहीं थार । कुळ याति शिर हस्त पाद ॥४॥ अचेत चेतलें भक्ताचिया सुखें । आपुल्या कौतुकें तुका म्हणे ॥५॥
Literal translation
Yōgī, fixing-lakṣa, see ābhāsa — that, we see, dṛṣṭi-puḍhē. Two kara at kaṭi — He stands — sāmvaḷī this prabhā, anga-kānti. Vyāpūni vēgaḷē — stands far — in all antara, nirvikāra. No rūpa-rēkhā-nāma — Śiva — in his manas — dhyāya. No anta-pāra-varṇa-thāra — no kula-jāti-śira-hasta-pāda. Acetat cetalē — for bhakta's sukha — by His own kautuka — Tuka says.
मराठी: योगी लक्ष करून आभास पाहतात — तें आम्हांला दृष्टि-पुढें दिसते. दोन कर कटीवर — उभा — सांवळी प्रभा, अंग-कांती. व्यापून-वेगळे — दूर — सकळ-अंतरीं — निर्विकार. रूप-रेखा-नाम नाही — Śiva स्वतःच्या मानसीं ध्याय. अंत-पार-वर्णा-थार नाही — कुळ-जाती-शिर-हस्त-पाद नाही. Acetat cetalē — bhakta-च्या-सुखासाठी — आपुल्या कौतुकें Tuka म्हणे.
Word-by-word gloss
| Marathi | Meaning |
|---|---|
| लक्षूनियां योगी पाहाती आभास | "lakṣa — yōgī — see ābhāsa" |
| तें दिसे आम्हांस दृष्टीपुढें | "that — we see — dṛṣṭi-puḍhē" |
| कर दोनी कटी राहिलासे उभा | "two kara at kaṭi — stands" |
| सांवळी हे प्रभा अंगकांती | "sāmvaḷī — prabhā — anga-kānti" |
| व्यापूनि वेगळें राहिलेंसे दुरी | "vyāpūni vēgaḷē — far" |
| सकळां अंतरीं निर्विकार | "all antara — nirvikāra" |
| रूप नाहीं रेखा नाम ही जयासी | "no rūpa-rēkhā-nāma" |
| आपुला मानसीं शिव ध्याय | "Śiva — manas — dhyāya" |
| अंत नाहीं पार वर्णा नाहीं थार | "no anta-pāra-varṇa-thāra" |
| कुळ याति शिर हस्त पाद | "no kula-jāti-śira-hasta-pāda" |
| अचेत चेतलें भक्ताचिया सुखें | "acetat cetalē — for bhakta-sukha" |
| आपुल्या कौतुकें तुका म्हणे | "by His own kautuka — Tuka says" |
What it means
A yōgī-strain-for-ābhāsa-we-see-direct-Pandharī-pose-Śiva-dhyāya-acetat-awoke abhang. Saguṇa-bhakti-vs-yogic-ābhāsa register. Five claims:
-
Yōgī आभास पाहतात — आम्ही दृष्टी-पुढे. Yōgī-vs-bhakta-claim. Theyōgī, fixing-lakṣa(attention), see (only) ābhāsa (a hint, a glimpse, a flash);that — we (bhaktas) see — dṛṣṭi-puḍhē (directly before our gaze).Bhaktas-see-direct-what-yōgīs-only-glimpse.
-
दोन कर कटीवर — सांवळी प्रभा. Pandharī-pose-claim. Twokaraat thekaṭi— He stands; sāmvaḷī this prabhā, anga-kānti (body-glow).Pandharī-pose-with-sāmvaḷī-glow.
-
व्यापून-वेगळें — दूर — सकळ-अंतरीं — निर्विकार — रूप-रेखा-नाम नाही — Śiva-himself-dhyāya — अंत-पार-वर्णा-थार नाही — कुळ-जाती-शिर-हस्त-पाद नाही. Pervading-and-separate-claim. He pervades and yet remains separate, far; in allantara—nirvikāra; norūpa-rēkhā-nāma; Śiva himself dhyāya Him in his manas (= even Śiva meditates this form);no anta-pāra-varṇa-thāra (no end, shore, varṇa, fixity);no kula-jāti-śira-hasta-pāda (no clan, caste, head, hand, foot).Pervading-yet-separate; nirguṇa-and-saguṇa-both.
-
Acetat cetalē — bhakta-सुख — आपुल्या-कौतुकें. Acetat-awoke-for-bhakta-claim. Theacetat (the un-aware, the un-conscious — the absolute) — cetalē (woke-up, became-aware);for the bhakta's sukha; by His ownkautuka (joyful-play).The-absolute-takes-on-awareness-as-saguṇa-for-bhakta's-sukha; out-of-His-own-joy. (This is one of the most-precise nirguṇa-becomes-saguṇa formulations.)
[T]
For someone today
Yogis strain hard through meditation and catch only a flash of the divine, but Tukaram says the bhakta sees it plainly, standing right there before the eyes: two hands resting on the hips, a dark and glowing form. This is the same reality that has no shape, no name, no beginning or end, no caste or family, the very thing even Shiva sits and meditates upon. Out of pure joy and for the sake of the devotee's happiness, that formless awareness took on this loving, visible form. You do not need years of yogic striving to meet the divine; love and presence can bring it directly in front of you.
मराठी: योगी खूप कष्ट करून ध्यानाने फक्त एक क्षणभराची झलक पाहतात, पण तुकाराम म्हणतात की भक्ताला तेच रूप थेट डोळ्यांसमोर, स्पष्ट दिसतं - कमरेवर दोन्ही हात ठेवलेली, सावळी आणि तेजस्वी मूर्ती. हेच रूप निराकार आहे, त्याला नाव नाही, आरंभ-अंत नाही, जात-कूळ नाही, आणि हेच रूप खुद्द शिवसुद्धा आपल्या मनात ध्यातो. फक्त भक्ताच्या सुखासाठी आणि स्वतःच्या आनंदापोटी त्या निराकाराने हे प्रेमळ, साकार रूप धारण केलं. देवाला भेटायला वर्षानुवर्षे योगसाधना लागत नाही; प्रेम आणि भक्तीभाव त्याला थेट तुमच्यासमोर आणू शकतात.
Where this applies
- Yōgī-ābhāsa vs bhakta-direct. Comparison.
- Two-hands-at-kaṭi. Pose.
- Pervading-yet-separate. Both.
- Acetat-cetalē for bhakta. Saguṇa-by-kautuka.