Abhanga 784
Tukaram warns that a fake guru uses showmanship, false claims of samadhi, and demands for luxury to turn faith into a business, drowning real spiritual discipline in the process.
The verse
टंवकारूनि दृष्टी लावुनियां रंग । दावी झगमग डोळ्यांपुढें ॥१॥ म्हणती शिष्यासी लागली समाधी । लटकी चि उपाधी झकविती ॥ध्रु.॥ दीपाचिया ज्योती कोंडियेलें तेज । उपदेश सांजरात्रीमाजी ॥२॥ रांगोळिया चौक शृंगारुनी वोजा । आवरण पूजा यंत्र करी ॥३॥ पडदा लावोनियां दीप चहूं कोनीं । बैसोनि आसनीं मुद्रा दावी ॥४॥ नैवेद्यासी म्हणे करावें पक्वान्न । पात्रासी दिव्यान्न परवडी ॥५॥ जाला उपदेश कवळ घ्या रे मुखीं । आपोशन शेखीं बुडविलें ॥६॥ पाषांड करोनि मांडिली जीविका । बुडवी भाविकां लोकांप्रती ॥७॥ कायावाचामनें सोडवी संकल्प । गुरु गुरु जप प्रतिपादी ॥८॥ शुद्ध परमार्थ बुडविला तेणें । गुरुत्वभूषणें भोग भोगी ॥९॥ विधीचा ही लोप बुडविला वेद । शास्त्रांचा ही बोध हरविला ॥१०॥ योगाची धारणा नाहीं प्राणायाम । सांडी यम नेम नित्यादिक ॥११॥ वैराग्याचा लोप हरिभजनीं विक्षेप । वाढविलें पाप मतिलंडें ॥१२॥ तुका म्हणे गेलें गुरुत्व गुखाडी । पूर्वजांसी धाडी नर्कवासा ॥१३॥
Literal translation
The fake-guru: stares with painted-eyes, shows flashing-lights; says samādhi has-set-in on the disciple — laṭakī upādhi (false-imposition) shaken-down. In the lamp's flame, tēja is locked; upadeśa given in evening-night. Rangōli-cauka decorated; āvaraṇa-pūjā-yantra performed. Curtains, four-corner-lamps, mudrā-on-āsana. Naivēdya must be pakvānna, divyānna in vessel. After upadeśa, "take the morsel in mouth"; āpōśana drowned. Set-up paṣāṇḍa for livelihood, drowns bhāvika-folk. Kāya-vāca-mana sankalpa loosened; only guru-guru-japa asserted. Śuddha-paramārtha drowned; by gurutva-bhūṣaṇa enjoys bhoga. Vidhi vanished, Veda drowned, śāstra-bodha lost. No yoga-dhāraṇā-prāṇāyāma; yama-niyama-nitya-rules abandoned. Vairāgya vanished, Hari-bhajana disturbed; pāpa grown; mati-laṇḍa. Tuka says: gurutva gone to gukhāḍī (ruin); sends pūrvaja to narka-vāsa.
मराठी: बनावट-गुरू: टकारून-दृष्टी-राग-दावून जग-मग दाखवतो; शिष्याला म्हणतो "समाधी लागली" — laṭakī-upādhi झकवतो. दीप-ज्योतीत तेज कोंडलं — सांज-रात्रीत upadeśa. रांगोळी-cauka शृंगारित — āvaraṇa-pūjā-yantra करतो. पडदा-चार-दिवे — āsana-वर बसून mudrā. नैवेद्य pakvānna, पात्रांत divyānna. Upadeśa नंतर "मुखांत kavaḷa घ्या" — āpōśana बुडवलं. Pāṣāṇḍa-livelihood, bhāvika-drowns. Kāya-vāca-mana-संकल्प सोडवलं — फक्त-guru-guru-japa. Śuddha-paramārtha बुडवला; gurutva-भूषण-bhoga. विधि-लोप, Veda-बुडवला, śāstra-बोध-हरवला. Yoga-dhāraṇā-prāṇāyāma नाही; yama-niyama-नित्यादिक सांडी. Vairāgya-लोप, Hari-bhajan-vikṣepa, पाप-वाढ — mati-laṇḍa. Tuka म्हणे: gurutva gukhāḍī-त गेलं; पूर्वजांना नर्क-वासा.
Word-by-word gloss
| Marathi | Meaning |
|---|---|
| टंवकारूनि दृष्टी | "ṭamvakārūni dṛṣṭi (intent-staring)" |
| रंग | "ranga (color, eye-paint)" |
| झगमग | "jhaga-maga (flashes)" |
| लागली समाधी | "samādhi — set-in (claimed)" |
| लटकी उपाधी | "laṭakī upādhi (false-imposition)" |
| दीप-ज्योती | "dīpa-jyōtī" |
| रांगोळी-चौक | "rangōli-cauka" |
| आवरण-पूजा-यंत्र | "āvaraṇa-pūjā-yantra" |
| मुद्रा | "mudrā" |
| नैवेद्य पक्वान्न | "naivedya pakvānna" |
| पाषांड | "paṣāṇḍa (heresy)" |
| जीविका | "jīvikā (livelihood)" |
| गुरु गुरु जप | "guru-guru-japa" |
| शुद्ध परमार्थ | "śuddha-paramārtha" |
| गुरुत्व-भूषण | "gurutva-bhūṣaṇa" |
| योग-धारणा-प्राणायाम | "yoga-dhāraṇā-prāṇāyāma" |
| यम-नेम | "yama-niyama" |
| वैराग्य-लोप | "vairāgya-lōpa" |
| हरि-भजन-विक्षेप | "Hari-bhajan-vikṣepa" |
| गुरुत्व गुखाडी | "gurutva — to gukhāḍī (ruin)" |
| पूर्वजांसी नर्क-वासा | "pūrvaja — narka-vāsa" |
What it means
A fake-guru-comprehensive-condemnation abhang. Anti-fake-guru-cinema register. The structure is a step-by-step exposé of the fake-guru's-techniques, followed by a cascade-of-losses (paramārtha, vidhi, Veda, yoga, vairāgya), culminating in the verdict: gurutva went to ruin; pūrvajām to narka.
This is one of the most-detailed anti-fake-guru polemics in the corpus. Tukaram itemizes: 1. Light-tricks: stares-with-painted-eyes, jhaga-maga flashes — produces optical-illusion in the disciple. 2. Fake-samādhi: declares-disciple-attained-samādhi as a laṭakī upādhi (false-imposition). 3. Lamp-and-evening-secret-upadeśa: dīpa-jyotī-locked-light, evening-night-secret-teaching. 4. Rangōli-pūjā-mudrā-show: rangōli-cauka, āvaraṇa-pūjā-yantra, curtains-four-corner-lamps, mudrā-on-āsana. 5. Pakvānna-greed: demands pakvānna and divyānna as naivēdya; says "take the morsel" — drowns the formal āpōśana. 6. Paṣāṇḍa-for-livelihood: he sets up paṣāṇḍa (heresy) for jīvikā, drowning the bhāvika-folk. 7. Sankalpa-loosening: with kāya-vāca-mana, looses the disciple's sankalpa; only guru-guru-jap is taught. 8. Drowns śuddha-paramārtha: enjoys bhoga by gurutva-bhūṣaṇa (the ornament-of-guru-status). 9. Cascade of losses: vidhi-vēda-śāstra-yoga-yama-niyama-vairāgya-hari-bhajan — all drowned, all disturbed, mati-laṇḍa (dull-witted) result, pāpa grown. 10. Final: gurutva itself went to gukhāḍī (waste-dump); pūrvaja sent to narka-vāsa.
This is comprehensive eight-anga-yoga-and-Veda-and-paramārtha destruction-by-the-fake-guru, set-up-as-business-for-livelihood.
[T]
For someone today
Tukaram lays out, step by step, how a fake guru operates: staring tricks and colored light to dazzle the eyes, declaring a disciple has reached samadhi when nothing real happened, staged rituals with curtains, lamps, and rangoli, and then demanding rich feast food as an offering. He shows how such a person turns religion into a business, loosens a disciple's real resolve, and replaces true practice with nothing but chanting the guru's own name. In the end, Tukaram says, real spiritual discipline, scripture, restraint, and detachment are all drowned, and the fake guru drags not just himself but even his ancestors into ruin. The lesson is to watch for showmanship and demands dressed up as spiritual authority, and to notice when a teacher is asking you to hand over your own judgment instead of deepening it.
मराठी: तुकाराम महाराज इथे खोट्या गुरूची कार्यपद्धती एक एक करून उघड करतात, डोळ्यांत रंगीत नजर आणि प्रकाशाचे खेळ दाखवून चकवणे, काहीही न घडता शिष्याला समाधी लागली असे सांगणे, पडदे, दिवे आणि रांगोळी यांचा नाट्यमय देखावा उभा करणे आणि नंतर पक्वान्नांची मागणी करणे. असा गुरु धर्माला धंदा बनवतो, शिष्याचा खरा संकल्प ढिला करतो आणि खऱ्या साधनेऐवजी फक्त गुरुचेच नाव जपायला लावतो. शेवटी तुकोबा म्हणतात की खरी साधना, वेद, संयम आणि वैराग्य सगळे बुडते आणि असा खोटा गुरु स्वतःसोबत आपल्या पूर्वजांनाही नरकात पाठवतो. ही ओवी आपल्याला दिखाऊपणा आणि मागण्यांना अध्यात्माचा मुखवटा घालून दिले जाते तेव्हा सावध राहायला सांगते, आणि गुरु आपला स्वतःचा विवेक हिरावून घेत आहे का हे तपासायला सांगते.
Where this applies
- Light-tricks, fake-samādhi. Show.
- Pakvānna-greed. Stomach.
- Paṣāṇḍaforjīvikā. Heresy.
- Cascade-of-losses. Comprehensive.
- Pūrvajām-to-narka. Final verdict.