Abhanga 808

A creature's inborn nature decides what tastes good to it, so do not expect your finest, sweetest teaching to move someone who has no taste for it.

The verse

Literal translation

What it means

A sow-likes-viṣṭhā-abhakta-loves-pāṣāṇḍa-dog-mind-on-bone-snake-milk-vomits-as-poison abhang. Animal-image-cluster register (anti-abhakta). Three claims (with refrain):

1. शूकरी-विष्ठा-माने — मिष्टान्न-गोडी-नाही — तेवीं-abhakta-पाषाण्ड-आवडे — परमार्थ-गोड-न-लगे. Sow-likes-viṣṭhā-abhakta-pāṣāṇḍa-claim. The sow likesviṣṭhāat-leisure; whatgōḍīinmiṣṭānnafor her?; likewise,abhaktalovespāṣāṇḍa; thegōḍa paramārthadoesn't appeal. Sow-viṣṭhā-abhakta-pāṣāṇḍa-parallel.

2. श्वान-pañcāmṛta-दिलं — चित्त-हाडावर. Dog-mind-on-bone-claim. Even if a dog is givenpañcāmṛta(the five-nectar offering — milk-curds-ghee-honey-sugar); yet itscittais on thehāḍa(bone). Dog-prefers-bone-to-pañcāmṛta.

3. Tuka: सर्प-क्षीर-वमितां-विष. Snake-vomits-milk-as-poison-claim. Tuka says: asarpa(snake) fedkṣīra(milk); when vomited, it becomesvikhāra-viṣa(snake-poison). Snake-converts-milk-to-poison.

This is a classical animal-imagery-cluster applied to-the-abhakta: just as sow-prefers-viṣṭhā, dog-prefers-bone, snake-converts-milk-to-poison, so the abhakta prefers pāṣāṇḍa over paramārtha. The animal-imagery is consistent-and-traditional in Indian polemic.

[T]

For someone today

This abhang names the animal-image pattern:

1. The sow prefers filth, not sweets; the non-devotee loves false teaching, not the true path. The sow's image.

2. A dog given the finest offering still keeps its mind on a bone. The dog's image.

3. A snake fed milk vomits it back as poison. The snake's image.

For today: the non-devotee is like the sow, the dog, the snake — each has a built-in preference for the lesser thing and simply cannot appreciate the higher one. Don't expect the sweetness of the true path to appeal to them; they will always prefer the false teaching instead. The metaphor is stark, and the lesson is plain: don't waste the highest teaching on those who lack any capacity to receive it.

This abhang belongs to Tukaram's classic animal-image tradition used against non-devotees. Compare 0810, where a related image appears — that fever turns even milk into poison — the same cluster of images. "A snake fed milk vomits it back as poison" is the precise transformative image here: even good nourishment turns to poison when the vessel receiving it is corrupt.

मराठी: ही ओवी प्राणी-प्रतिमांचा नमुना सांगते:

1. डुक्कर घाणीलाच पसंत करते, गोडधोडाला नाही; अभक्त खोट्या शिकवणीलाच आवडतो, खऱ्या परमार्थाला नाही. डुकराची प्रतिमा.

2. कुत्र्याला उत्तम पंचामृत दिले तरी त्याचे चित्त हाडावरच असते. कुत्र्याची प्रतिमा.

3. सापाला दूध पाजले तरी तो ते विष म्हणूनच ओकतो. सापाची प्रतिमा.

आजसाठी: अभक्त हा डुक्कर, कुत्रा, साप यांच्यासारखा आहे — प्रत्येकाचा कनिष्ठ गोष्टीकडे उपजतच कल असतो आणि श्रेष्ठ गोष्टीचे कौतुक करण्याची क्षमताच नसते. परमार्थाची गोडी त्यांना आवडेल अशी अपेक्षा ठेवू नका; ते नेहमी खोट्या शिकवणीलाच प्राधान्य देतील. उपमा कठोर आहे, आणि धडा साधा आहे — ज्यांच्यात ग्रहणक्षमताच नाही त्यांच्यावर सर्वोच्च शिकवण वाया घालवू नका.

ही ओवी अभक्तांविरुद्ध तुकारामांच्या पारंपरिक प्राणी-प्रतिमांच्या मालिकेतील आहे. ओवी क्र. ०८१० शी तुलना करता येईल — तिथे संबंधित प्रतिमा येते, ताप आल्यावर दूधही विष होते — हीच प्रतिमांची मालिका. "सापाला दूध पाजले तर तो विष म्हणूनच ओकतो" ही इथली नेमकी परिवर्तनकारी प्रतिमा आहे — पात्रच दूषित असेल तर चांगले पोषणही विष बनते.

Where this applies

• Sow-image. Abhakta-bias.
• Dog-image. Bone-priority.
• Snake-image. Milk-to-poison.

Related verses

• Abhanga 2374 — Rather than scattering devotion among many lesser deities who demand offerings, Tukaram sa
• Abhanga 2377 — This detailed meditation on Vitthal standing on a brick at Pandharpur, out of love for his
• Abhanga 2387 — Accept whatever life brings with reverence, and place the burden on God rather than carryi
• Abhanga 2402 — For today: happily take rebirths — IF among the Paṇḍharī-Vārkarīs ; Hari-dāsas' company is