संत साहित्य
Work in progress. Translations and commentary are AI-generated and may contain inaccuracies or hallucinations — please use your own judgement and check against the original sources.
संत साहित्य · Tukārām · Abhanga 945 of 4582

Abhanga 945

English: Citta-gvāhī — laukika — none.

When citta is the witness; what need of laukika? — and you have to recognize this register
When mind's vicāra is the true bhāva; Dēva vyāpaka inside-and-outside — and you accept this image
When śuddha-bhāva needs no correction; appears genuine elsewhere — and you allow this image

The verse

चित्त ग्वाही तेथें लौकिकाचें काई । स्वहित तें ठायीं आपणापें ॥१॥ मनासी विचार तो चि साच भाव । व्यापक हा देव अंतर्बाहीं ॥ध्रु.॥ शुद्ध भावा न लगे सुचावा परिहार । उमटे साचार आणिके ठायीं ॥२॥ भोगित्यासी काज अंतरीचें गोड । बाहिरल्या चाड नाहीं रंगें ॥३॥ तुका म्हणे भाव शुद्ध हें कारण । भाट नारायण होईल त्यांचा ॥४॥

Literal translation

English: Citta-gvāhīlaukika — none. Sva-hitaāpaṇāpē. Manasi vicārasāca bhāva. Dēvavyāpakaantara-bāhī. Śuddha-bhāvaparihāra — none. Sācāraāṇikē ṭhāyī. Bhōgitagōḍa. Bāhirala-rangacāḍa — none. Tuka says: śuddha-bhāvakāraṇabhāṭa — Nārāyaṇa.

मराठी: चित्त ग्वाही तेथें — लौकिकाचें काई? — स्व-हित तें ठायीं, आपणापें. मनासि विचार — तो-च साच भाव — व्यापक हा देव अंतर-बाहीं. शुद्ध भावा — न लगे सुचावा परिहार — उमटे साचार आणिके ठायीं. भोगित्यासी काज — अंतरीचें गोड — बाहिरल्या रंगें चाड नाहीं. Tuka म्हणे: भाव शुद्ध — हें कारण — भाट Nārāyaṇa होईल त्यांचा.

Word-by-word gloss
Marathi Meaning
चित्त ग्वाही तेथें लौकिकाचें काई "citta-gvāhīlaukika"
स्वहित तें ठायीं आपणापें "sva-hitaāpaṇāpē"
मनासी विचार तो चि साच भाव "manasi vicārasāca bhāva"
व्यापक हा देव अंतर्बाहीं "vyāpakaantara-bāhī"
शुद्ध भावा न लगे सुचावा परिहार "śuddha-bhāvaparihāra"
उमटे साचार आणिके ठायीं "sācāraāṇikē ṭhāyī"
भोगित्यासी काज अंतरीचें गोड "bhōgitagōḍa"
बाहिरल्या चाड नाहीं रंगें "bāhirala-rangacāḍa"
भाव शुद्ध हें कारण "śuddha-bhāvakāraṇa"
भाट नारायण होईल त्यांचा "bhāṭa — Nārāyaṇa"

What it means

A citta-as-witness-no-need-of-laukika-mind's-vicāra-true-bhāva-Dēva-vyāpaka-inside-and-outside-śuddha-bhāva-needs-no-correction-elsewhere-genuine-bhōgita-cares-for-inner-sweet-no-outer-color-śuddha-bhāva-is-cause-Nārāyaṇa-becomes-eulogist abhang. Nārāyaṇa-becomes-the-bhāṭa register. Five claims:

  1. चित्त-ग्वाही — लौकिक-काई — स्व-हित-आपणापें. Citta-as-witness-claim. Citta is the gvāhī; no need of laukika; sva-hita by-oneself.

  2. मनासि-विचार-साच-भाव — Dēva-व्यापक-अंतर-बाहीं. Mind's-vicāra-true-bhāva-claim. The vicāra in manas is the sāca-bhāva; Dēva is *vyāpaka antara-bāhī.

  3. शुद्ध-भावा-परिहार-नकाहीं — साचार-आणिके-ठायीं. Śuddha-bhāva-needs-no-correction-claim. Śuddha-bhāva needs no parihāra; it appears sācāra in another ṭhāyī*.

  4. भोगित्यासी-अंतर-गोड — बाहिरला-रंग-चाड-नाहीं. Inner-sweet-matters-claim. For the bhōgita, the antarī gōḍa matters; no cāḍa for the *bāhirala-ranga.

  5. Tuka: भाव-शुद्ध-कारण — भाट-Nārāyaṇa. Nārāyaṇa-becomes-eulogist-claim. Tuka says: śuddha-bhāva is the kāraṇa; Nārāyaṇa will become their bhāṭa (eulogist, court-bard). God-eulogizes-the-pure*.

[T]

For someone today

This abhang names the Nārāyaṇa-becomes-the-bhāṭa register:

  1. Citta as witness; no need of laukika. Citta-witness.

  2. Mind's vicāra is true bhāva; Dēva vyāpaka inside-and-outside. Inner-and-outer.

  3. Śuddha-bhāva needs no correction; genuine elsewhere. Self-evident.

  4. For the bhōgita, inner-sweet matters; no outer color. Inner-sweet.

  5. Śuddha-bhāva is cause; Nārāyaṇa becomes their eulogist. God-eulogizes.

For today: citta-gvāhī, no laukika; manasi-vicāra is sāca-bhāva, *Dēva vyāpaka antara-bāhī; śuddha-bhāva needs no parihāra, sācāra elsewhere; bhōgitaantara-gōḍa, no bāhira-ranga; śuddha-bhāva — *kāraṇa; Nārāyaṇa the bhāṭa*.

This abhang is Tukaram's Nārāyaṇa-becomes-the-bhāṭa registerone of the most-tender God-eulogizes-the-pure statements. Compare 0945-style 0900 no-vacana-viśvāsa-no-upadeśa (Tuka's mudra); same inner-cause but here organized as Nārāyaṇa-becomes-eulogist. The bhāṭa Nārāyaṇa hōīla tyāñcā (Nārāyaṇa becomes their eulogist) is the precise reverse-eulogy claim*.

मराठी: ही ओवी Nārāyaṇa-becomes-the-bhāṭa register नाव सांगते:

  1. चित्त-ग्वाही. Citta-witness.

  2. मन-विचार-साच-भाव. Inner-and-outer.

  3. शुद्ध-भावा-परिहार-नाहीं. Self-evident.

  4. अंतर-गोड. Inner-sweet.

  5. भाट-Nārāyaṇa. God-eulogizes.

आज: Citta-gvāhī, laukika कशाला?; Manasi-vicārasāca-bhāva; Dēva vyāpaka antara-bāhī; Śuddha-bhāvaparihāra नकाहीं — sācāra येतो; Bhōgitaantara-gōḍa, bāhira-ranga नकाहीं; Śuddha-bhāvakāraṇa; *Nārāyaṇa-bhāṭa.

Tukaram च-Nārāyaṇa-becomes-the-bhāṭa-registerMost-tender God-eulogizes-the-pure statements पैकी एक. 0900 (Tuka mudra) compare; तीच inner-cause पण इथे Nārāyaṇa-becomes-eulogist च्या मार्गाने. Bhāṭa Nārāyaṇa hōīla tyāñcā precise reverse-eulogy claim.

Where this applies

Related verses