संत साहित्य
Work in progress. Translations and commentary are AI-generated and may contain inaccuracies or hallucinations — please use your own judgement and check against the original sources.
संत साहित्य · Tukārām · Abhanga 981 of 4582

Abhanga 981

A true devotee is both tender and unyielding at once, meeting each person exactly as their character and their need require.

When softer than wax — yet pierce vajra — and you have to recognize this register
When dead-but-alive, sleeping-but-awake; whatever asked, given — and you accept this image
When good get loincloth; obstinate get head-knock — and you allow this image

The verse

मऊ मेनाहूनि आम्ही विष्णुदास । कठिण वज्रास भेदूं ऐसे ॥१॥ मेले जित असों निजोनियां जागे । जो जो जो जें मागे तें तें देऊं ॥ध्रु.॥ भले तरि देऊं गांडीची लंगोटी । नाठ्याळा चि गांठीं देऊं माथां ॥२॥ मायबापाहूनि बहू मायावंत । करूं घातपात शत्रूहूनि ॥३॥ अमृत तें काय गोड आम्हांपुढें । विष तें बापुडें कडू किती ॥४॥ तुका म्हणे आम्ही अवघे चि गोड । ज्याचें पुरे कोड त्याचेपरि ॥५॥

Literal translation

Maū mēnā-hūni — Viṣṇu-dāsa. Kaṭhiṇa vajra — bhēdūm. Mēlē jita — nijōni jāgē. Whoever — asks — give. Bhalē — langōṭī. Nāṭhyāḷa — gāṇṭhī. Māya-bāpa-hūni — māyā-vanta. Ghāta-pāta — śatrū. Amṛta — gōḍa — none. Viṣa — kaḍū — none. Tuka says: all-gōḍa — jyācē purē kōḍa — tyācē-pari.

मराठी: आम्ही Viṣṇu-दास, मेनाहूनि-मऊ — परि वज्रासही भेदूं, ऐसे कठीण. मेले-जित असों, निजोनियां जागे — जो-जो जें-जें मागे, तें-तें देऊं. भले तरि देऊं गांडीची लंगोटी — नाठ्याळा-च गांठीं माथां देऊं. माय-बापा-हूनि बहु माया-वंत — परि शत्रू-हूनि घात-पात करूं. अमृत तें काय गोड आम्हां-पुढें — विष तें बापुडें कडू किती?. Tuka म्हणे: आम्ही अवघे-च गोड — ज्याचें कोड पुरे, त्याचे-परि.

Word-by-word gloss
Marathi Meaning
मऊ मेनाहूनि आम्ही विष्णुदास "maū mēnā-hūni — Viṣṇu-dāsa"
कठिण वज्रास भेदूं ऐसे "kaṭhiṇa vajra — bhēdūm"
मेले जित असों निजोनियां जागे "mēlē jita — nijōni jāgē"
जो जो जो जें मागे तें तें देऊं "whoever — asks — give"
भले तरि देऊं गांडीची लंगोटी "bhalē — langōṭī"
नाठ्याळा चि गांठीं देऊं माथां "nāṭhyāḷa — gāṇṭhī — māthā"
मायबापाहूनि बहू मायावंत "māya-bāpa-hūni — māyā-vanta"
करूं घातपात शत्रूहूनि "ghāta-pāta — śatrū"
अमृत तें काय गोड आम्हांपुढें "amṛta — gōḍa"
विष तें बापुडें कडू किती "viṣa — kaḍū"
आम्ही अवघे चि गोड "all-gōḍa"
ज्याचें पुरे कोड त्याचेपरि "kōḍa — tyācē-pari"

What it means

A softer-than-wax-Viṣṇu-dāsas-pierce-vajra-dead-but-alive-sleeping-but-awake-give-whatever-asked-good-get-loincloth-obstinate-get-head-knock-more-affectionate-than-parents-destruction-more-than-enemy-amṛta-not-sweet-poison-not-bitter-we-altogether-sweet-by-each-one's-fulfilled-longing abhang. Softer-than-wax-harder-than-vajra register. Five claims:

  1. मऊ-मेनाहूनि-Viṣṇu-दास — वज्र-भेदूं — मेले-जित — मागे-देऊं. Soft-yet-pierces-claim. Softer-than-wax,Viṣṇu-dāsa; can piercekaṭhiṇa vajra; dead-but-alive, sleeping-but-awake; give whatever-is-asked.

  2. भले-लंगोटी — नाठ्याळा-गांठीं-माथां. Good-get-loincloth-obstinate-head-knock-claim. Tobhalē, langōṭī; tonāṭhyāḷa,gāṇṭhīonmāthā. Match-each-as-each-deserves.

  3. माय-बाप-हूनि-माया — शत्रू-हूनि-घात-पात. More-affectionate-or-destructive-than-anyone-claim. Moremāyā-vantathanmāya-bāpa; moreghāta-pātathanśatrū. Both-extremes.

  4. अमृत-गोड-नकाहीं — विष-कडू-नकाहीं. Amṛta-not-sweet-poison-not-bitter-claim. Amṛta not gōḍa before us; viṣa not kaḍū. Beyond-categories.

  5. Tuka: अवघे-गोड — कोड-पुरे-त्याचे-परि. Sweet-by-each-one's-fulfilled-longing-claim. Tuka says: we are altogethergōḍa; forjyācē purē kōḍa, in tyācē-pari. Sweet-as-each-needs.

[T]

For someone today

Tuka describes devotees of Vishnu as a living paradox: soft as wax, yet able to pierce something as hard as a thunderbolt, as if dead yet alive, asleep yet awake. They give whoever asks whatever they ask for. To someone good and simple, they give simply; to someone stubborn and difficult, they give a hard knock instead, so each person gets exactly the response they have earned. They can be more tender than a parent, and yet cut down harm like an enemy when it is needed. Compared to them, nectar is not even sweet and poison is not even bitter, because in the end, Tuka says, they are entirely sweet, meeting each person's longing in whatever way that person needs.

मराठी: तुका विष्णुभक्तांचे वर्णन एका विरोधाभासाने करतो. ते मेणाहून मऊ आहेत, पण वज्रासारख्या कठीण गोष्टीलाही भेदू शकतात, जणू मेलेले असूनही जिवंत, झोपलेले असूनही जागे. जो जे मागेल ते ते देतात. जो चांगला, सरळ आहे त्याला साधेपणाने देतात, जो हट्टी आणि त्रासदायक आहे त्याला कठोर तडाखा देतात, म्हणजे प्रत्येकाला त्याच्या लायकीप्रमाणे प्रतिसाद मिळतो. ते आईवडिलांहूनही अधिक मायाळू असू शकतात, आणि गरज पडल्यास शत्रूसारखे कठोरही होऊ शकतात. त्यांच्यापुढे अमृतही गोड वाटत नाही आणि विषही कडू वाटत नाही, कारण शेवटी तुका म्हणतो, ते संपूर्णपणे गोड आहेत, प्रत्येकाची आस त्याच्या त्याच्या पद्धतीने पुरी करतात.

Where this applies

Bhakti

Related verses