Abhanga 990
Stop clinging to others for approval and train your mind to stay firm and unmoved by praise, blame, or emotional entanglement.
The verse
फजितखोरा मना किती तुज सांगों । नको कोणा लागों मागें मागें ॥१॥ स्नेहवादें दुःख जडलेंसे अंगीं । निष्ठ हें जगीं प्रेमसुख ॥ध्रु.॥ निंदास्तुती कोणी करो दयामया । न धरीं चाड या सुखदुःखें ॥२॥ योगिराज कां रे न राहाती बैसोनी । एकिये आसनीं या चि गुणें ॥३॥ तुका म्हणे मना पाहें विचारून । होई रे कठिण वज्राऐसें ॥४॥
Literal translation
Phajita-khōrā mana — don't — cling — behind. Snēha-vāda — duḥkha — anga. Niṣṭhura — prema-sukha. Nindā-stuti, dayā-māyā — cāḍa — none. Yōgi-rāja — eka āsana — for-this. Tuka says: kaṭhiṇa — vajra-aisē.
मराठी: फजित-खोरा मना — किती तुज सांगों? — नको कोणा लागों मागें-मागें. स्नेह-वादें दुःख अंगीं जडलेंसे — निष्ठुर-च जगीं प्रेम-सुख. निंदा-स्तुति कोणी करो, दया-माया — सुख-दुःखें या-चाड न धरीं. योगि-राज कां रे न राहाती बैसोनी एकिये आसनीं — या-च गुणें. Tuka म्हणे: मना — पाहें विचारून — होई रे कठिण, वज्र-ऐसें.
Word-by-word gloss
| Marathi | Meaning |
|---|---|
| फजितखोरा मना किती तुज सांगों | "phajita-khōrā mana" |
| नको कोणा लागों मागें मागें | "don't — cling — behind" |
| स्नेहवादें दुःख जडलेंसे अंगीं | "snēha-vāda — duḥkha — jaḍalēsē" |
| निष्ठ हें जगीं प्रेमसुख | "niṣṭhura — prema-sukha" |
| निंदास्तुती कोणी करो दयामया | "nindā-stuti — dayā-māyā" |
| न धरीं चाड या सुखदुःखें | "cāḍa — sukha-duḥkha" |
| योगिराज कां रे न राहाती बैसोनी एकिये आसनीं | "yōgi-rāja — eka āsana" |
| या चि गुणें | "this guṇa" |
| होई रे कठिण वज्राऐसें | "kaṭhiṇa — vajra-aisē" |
What it means
A shameful-mind-how-much-to-tell-don't-cling-behind-snēha-bond-makes-pain-stick-firm-detachment-is-prema-sukha-don't-care-for-blame-praise-favor-yōgi-rājas-don't-stay-in-one-seat-for-this-O-mana-become-harder-than-vajra abhang. Manas-become-harder-than-vajra register. Five claims:
-
फजित-मन — कोणा-लागों-नकोम — मागें-मागें. Don't-cling-behind-anyone-claim. Ophajita-khōrā mana; don't-cling-behind anyone.
-
स्नेह-वाद-दुःख-अंगीं — निष्ठुर-प्रेम-सुख. Niṣṭhura-is-prema-sukha-claim. Withsnēha-vāda,duḥkhasticks; onlyniṣṭhuraisprema-sukha.
-
निंदा-स्तुति-दया-माया — सुख-दुःख-चाड-नकाहीं. Don't-care-for-others'-attitudes-claim. Whoever doesnindā-stutiordayā-māyā; don't holdcāḍafor thesesukha-duḥkha.
-
योगि-राज-न-राहाती-एका-आसनीं — या-गुणें. Yōgi-rājas-don't-stay-for-this-claim. Why don'tyōgi-rājasstaybaisōnīineka āsana? — for this veryguṇa.
-
Tuka: मना-पाहें-विचारून — कठिण-वज्र-ऐसें. Become-harder-than-vajra-claim. Tuka says: Omana, vicārūn (consider);become kaṭhiṇa like vajra.
[T]
For someone today
Tukaram scolds his own restless mind for constantly trailing after other people's approval and attention. He insists that real love is not clingy dependence but a kind of firm detachment, since being entangled in ties creates suffering, while unattached love brings genuine joy. Don't let praise, blame, kindness, or unkindness from others sway you. He notes that even accomplished yogis fail to stay settled in one seat of meditation once this clinging takes hold, so he tells his own mind to become as hard and unshakeable as a thunderbolt.
मराठी: तुकाराम इथे आपल्याच अस्वस्थ मनाला रागावतात, जे सतत इतरांच्या मान्यतेच्या आणि लक्षाच्या मागे धावते. खरे प्रेम म्हणजे चिकटून राहणे नव्हे, तर एक प्रकारची ठाम अलिप्तता आहे असे ते सांगतात, कारण बंधनांमुळे दुःख निर्माण होते, तर अनासक्त प्रेमातच खरा आनंद असतो. कोणी निंदा करो वा स्तुती, कोणी माया दाखवो वा नाही, त्यामुळे विचलित होऊ नका. मोठमोठे योगीसुद्धा या आसक्तीमुळे एका आसनावर स्थिर राहू शकत नाहीत, म्हणून तुकाराम स्वतःच्या मनाला वज्रासारखे कठोर आणि अढळ बनण्यास सांगतात.
Where this applies
- No-clinging. Mind-discipline.
- Detached-prema. Real-prema.
- No-cāḍa. Indifference.
- Vajra-mana. Hardness.