Abhanga 1012
English: Tatva-jñāna — mūḍha mati — caraṇa-kamaḷa — chittī.
The verse
न कळे तत्वज्ञान मूढ माझी मती । परि ध्यातों चित्तीं चरणकमळ ॥१॥ आगमाचे भेद मी काय जाणें । काळ तो चिंतनें सारीतसें ॥ध्रु.॥ कांहीं नेणें परि म्हणवितों दास । होइल त्याचा त्यास अभिमान ॥२॥ संसाराची सोय सांडिला मारग । दुराविलें जग एका घायें ॥३॥ मागिल्या लागाचें केलेंसे खंडण । एकाएकीं मन राखियेलें ॥४॥ तुका म्हणे अगा रखुमादेवीवरा । भक्तकरुणाकरा सांभाळावें ॥५॥
Literal translation
English: Tatva-jñāna — mūḍha mati — caraṇa-kamaḷa — chittī. Āgama-bhēda — kāḷa — cintana — sāra. Dāsa — abhimāna. Samsāra-sōya — durāvilē — ghāya. Lāga — khaṇḍaṇa — ēkā-ēkīm. Tuka says: Rakhumā-dēvī-varā — bhakta-karuṇākara — sāmbhāḷa.
मराठी: न कळे तत्व-ज्ञान — मूढ माझी मती — परि चित्तीं चरण-कमळ ध्यातों. आगमाचे भेद मी काय जाणें — काळ तो चिंतनें सारीतसें. कांहीं नेणें — परि दास म्हणवितों — त्याचा त्यास अभिमान होइल. संसाराची सोय — मारग सांडिला — एका घायें जग दुराविलें. मागिल्या लागाचें खंडण केलें — एका-एकीं मन राखियेलें. Tuka म्हणे: अगा Rakhumā-dēvī-varā — भक्त-करुणाकरा सांभाळावें.
Word-by-word gloss
| Marathi | Meaning |
|---|---|
| न कळे तत्वज्ञान मूढ माझी मती | "tatva-jñāna — mūḍha mati" |
| परि ध्यातों चित्तीं चरणकमळ | "caraṇa-kamaḷa — chittī" |
| आगमाचे भेद मी काय जाणें | "āgama-bhēda" |
| काळ तो चिंतनें सारीतसें | "kāḷa — cintana — sāra" |
| कांहीं नेणें परि म्हणवितों दास | "dāsa" |
| होइल त्याचा त्यास अभिमान | "abhimāna" |
| संसाराची सोय सांडिला मारग | "samsāra-sōya" |
| दुराविलें जग एका घायें | "durāvilē — ghāya" |
| मागिल्या लागाचें केलेंसे खंडण | "lāga — khaṇḍaṇa" |
| एकाएकीं मन राखियेलें | "ēkā-ēkīm" |
| अगा रखुमादेवीवरा | "Rakhumā-dēvī-varā" |
| भक्तकरुणाकरा सांभाळावें | "bhakta-karuṇākara — sāmbhāḷa" |
What it means
A tatva-jñāna-not-known-mati-dull-but-meditate-on-lotus-feet-no-āgama-distinctions-time-pushed-by-cintana-call-myself-dāsa-let-his-pride-be-on-him-samsāra-path-left-world-pushed-with-one-blow-past-attachment-cut-mind-held-in-one-place-O-Rakhumā-dēvī-varā-bhakta-karuṇākara-take-care abhang. Bhakta-karuṇākara-take-care register. Six claims:
-
तत्व-ज्ञान-नाहीं — मूढ-मती — चरण-कमळ-ध्यातों. No-tatva-jñāna-but-meditate-claim. Tatva-jñāna is not known; my mati is mūḍha (dull); but I dhyātō (meditate-on) the caraṇa-kamaḷa in *chittī (heart)*.
-
आगम-भेद-न — काळ-चिंतनें-सारी. Time-pushed-by-cintana-claim. What āgama-bhēda (distinctions of scripture) do I know?; the kāḷa I *sāra (push-away, get-through) by cintana*.
-
दास-म्हणवितों — त्याचा-अभिमान-त्यास. Call-myself-dāsa-his-pride-on-him-claim. I know nothing — but I make-myself-be-called dāsa; let his abhimāna fall on him*. (If I claim to be his servant, the responsibility-and-pride-of-protecting-his-name falls on him.)
-
संसार-सोय-मारग-सांडिला — जग-घायें-दुराविलें. World-pushed-with-one-blow-claim. The samsāra-sōya path is left; the world is *durāvilē (pushed-away) with one ghāya (blow). (One stroke of decisive renunciation.)
-
लाग-खंडण — मन-एका-एकीं. Past-attachment-cut-mind-held-in-one-place-claim. Of the past lāga (attachment, pull), (I) made *khaṇḍaṇa (cutting-off); the mana is held ēkā-ēkīm (suddenly, all-at-once, in one place).
-
Tuka: Rakhumā-dēvी-वर — भक्त-करुणाकर — सांभाळ. Bhakta-karuṇākara-take-care-claim. Tuka says: O Rakhumā-dēvī-varā (Lord of Rukmiṇī = Vitthal), *bhakta-karuṇākara (one-who-pours-karuṇā-on-bhaktas); take sāmbhāḷa (care).
[T]
For someone today
This abhang names the bhakta-karuṇākara-take-care register:
-
Tatva-jñāna not known; mati dull — but meditate on lotus feet. Meditate-anyway.
-
No āgama-distinctions; time pushed by cintana. Cintana-only.
-
Call myself dāsa — his pride on him. Servant-shifts-pride.
-
Samsāra-path left; world pushed with one blow. One-blow.
-
Past attachment cut; mind held in one place. Mind-held.
-
O Rakhumā-dēvī-varā, bhakta-karuṇākara, take care. Take-care.
For today: no tatva-jñāna, mūḍha mati, caraṇa-kamaḷa in chittī; āgama-bhēda unknown, kāḷa by *cintana; dāsa called, abhimāna on him; samsāra-sōya left, jaga by ghāya; lāga — khaṇḍaṇa, *mana ēkā-ēkīm; Rakhumā-dēvī-varā, bhakta-karuṇākara, take care*.
This abhang is Tukaram's bhakta-karuṇākara-take-care register — one of the most-precise no-jñāna-but-meditate-anyway statements. The bhakta-karuṇākarā sāmbhāḷāvē (bhakta-karuṇākara, take care) is the precise petition-claim.
मराठी: ही ओवी bhakta-karuṇākara-take-care register नाव सांगते:
-
मूढ-मती; चरण-कमळ. Meditate-anyway.
-
आगम-न; चिंतन. Cintana-only.
-
दास; अभिमान-त्यास. Servant-shifts-pride.
-
मारग-सांडिला; घायें. One-blow.
-
लाग-खंडण; एका-एकीं. Mind-held.
-
Rakhumā-dēvī-वर; सांभाळ. Take-care.
आज: Tatva-jñāna नाहीं, mūḍha mati, caraṇa-kamaḷa chittī; Āgama-bhēda न-जाणे, kāḷa cintanē sāra; Dāsa म्हणवितों — *abhimāna त्याचा त्यास; Samsāra-sōya सांडिला — ghāya-नें jaga durāvilē; Lāga khaṇḍaṇa, mana ēkā-ēkīm; Rakhumā-dēvī-vara, bhakta-karuṇākara, सांभाळ*.
Tukaram च-bhakta-karuṇākara-take-care-register — Most-precise no-jñāna-but-meditate-anyway statements पैकी एक. Bhakta-karuṇākarā sāmbhāḷāvē precise petition-claim.
Where this applies
- Meditate-anyway.* Mūḍha-mati.
- Cintana-only.* Āgama-bhēda.
- Servant-shifts-pride.* Dāsa.
- One-blow.* Ghāya.
- Mind-held.* Ēkā-ēkīm.
- Take-care.* Bhakta-karuṇākara.