Abhanga 1029
English: Pavāḍē — purāṇē — roar — śakti-hīna.
The verse
तरि कां पवाडे गर्जती पुराणें । असता नारायण शक्तिहीन ॥१॥ कीर्तीविण नाहीं नामाचा डांगोरा । येर कां इतरां वाणीत ना ॥ध्रु.॥ तरि च म्हणा तो आहे चिरंजीव । केलियाचा जीव सुखीं गुण ॥२॥ चांगलेपण हें निरुपायता अंगीं । बाणलें श्रीरंगा म्हणऊनि ॥३॥ तरि च हा थोर सांगितलें करी । अभिमान हरीपाशीं नाहीं ॥४॥ तुका म्हणे तरि करिती याची सेवा । देवापाशीं हेवा नाहीं कुडें ॥५॥
Literal translation
English: Pavāḍē — purāṇē — roar — śakti-hīna. Kīrti — ḍāngōrā — itarām — sing-not. Cira-jīva — kēliyācā jīva — guṇa. Cāngalēpaṇa — nirupāyatā — bāṇalē — Śrī-ranga. Thōra — abhimāna — Hari. Tuka says: sēvā — hēvā — kuḍa.
मराठी: तरि कां पुराणें पवाडे गर्जती? — असतां Nārāyaṇa शक्ति-हीन? कीर्ती-विण नाहीं नामाचा डांगोरा — येर इतरांस कां वाणीत ना? तरि-च म्हणा तो चिरं-जीव आहे — केलियाचा जीव गुणीं सुखी. चांगले-पण हें निरुपायता अंगीं — Śrī-rangāस बाणलें म्हणऊनि. तरि-च हा थोर — सांगितलें करी — Hari-पाशीं अभिमान नाहीं. Tuka म्हणे: तरि याची सेवा करिती — Dēva-पाशीं कुडें हेवा नाहीं.
Word-by-word gloss
| Marathi | Meaning |
|---|---|
| तरि कां पवाडे गर्जती पुराणें | "pavāḍē — purāṇē — roar" |
| असता नारायण शक्तिहीन | "śakti-hīna" |
| कीर्तीविण नाहीं नामाचा डांगोरा | "kīrti — ḍāngōrā" |
| येर कां इतरां वाणीत ना | "itarām — sing-not" |
| तरि च म्हणा तो आहे चिरंजीव | "cira-jīva" |
| केलियाचा जीव सुखीं गुण | "kēliyācā jīva — guṇa" |
| चांगलेपण हें निरुपायता अंगीं | "cāngalēpaṇa — nirupāyatā" |
| बाणलें श्रीरंगा म्हणऊनि | "bāṇalē — Śrī-ranga" |
| तरि च हा थोर सांगितलें करी | "thōra — does-told" |
| अभिमान हरीपाशीं नाहीं | "abhimāna — Hari" |
| तरि करिती याची सेवा | "sēvā" |
| देवापाशीं हेवा नाहीं कुडें | "hēvā — kuḍa" |
What it means
A else-why-would-purāṇas-roar-with-his-great-deeds-if-Nārāyaṇa-were-strength-less-without-fame-no-drum-of-the-name-why-else-don't-people-sing-other-names-only-then-say-he-is-eternal-giver-soul-is-happy-by-virtues-this-goodness-is-in-his-body-as-inevitability-attached-to-Śrī-ranga-only-then-great-does-as-told-no-pride-near-Hari-only-then-they-do-his-service-no-false-jealousy-near-Dēva abhang. No-false-jealousy-near-Dēva register. Six claims, each evidential — only-because-X-can-Y-be-explained:
-
पुराण-गर्जती-पवाडे — शक्ति-हीन-नाहीं. Purāṇas-roar-evidence-claim. Else why would purāṇas garjatī with pavāḍē (great-deeds)?; if Nārāyaṇa were *śakti-hīna. (The puranic glorification itself* proves his śakti.)
-
कीर्ति-विण-नाम-नाहीं — इतरांस-वाणीत-ना. Fame-makes-the-name-claim. Without kīrti, no *ḍāngōrā (drum-proclamation) of nāma; why else don't (people) sing itarām* (others)?
-
चिरंजीव — गुण-सुखी. Eternal-claim. Only-then say he is cira-jīva (long-living, eternal); the kēliyācā (giver, the one-who-makes) jīva is sukhī by *guṇa.
-
चांगले-पण-निरुपायता — श्री-रंग-बाणलें. Goodness-as-inevitability-claim. This cāngalēpaṇa (goodness) is in (his) anga as *nirupāyatā (helplessness-of-the-helped, inevitability-on-his-side because of those who depend); therefore bāṇalē (got-attached, fixed) to Śrī-ranga**.
-
थोर-सांगितलें-करी — अभिमान-नाहीं. No-abhimāna-near-Hari-claim. Only-then he is thōra, does what (is) told; no abhimāna near *Harī. (His greatness comes from not having pride — he does as bhaktas tell him.)
-
Tuka: सेवा-करिती — कुडें-हेवा-नाहीं. No-false-jealousy-near-Dēva-claim. Tuka says: only-then they do his sēvā; there is no *kuḍa (false) hēvā (jealousy, envy) near Dēva.
[T]
For someone today
This abhang names the no-false-jealousy-near-Dēva register:
-
Else why would purāṇas roar — if strength-less. Purāṇas-roar.
-
Without fame, no drum; why else don't sing other names. Fame-evidence.
-
Only-then eternal; giver-soul happy by virtues. Eternal.
-
Goodness as inevitability; attached to Śrī-ranga. Goodness-inevitability.
-
Great because does as told — no pride near Hari. No-abhimāna.
-
Only-then they do service — no false jealousy near Dēva. No-kuḍa-hēvā.
For today: purāṇē roar with pavāḍē, Nārāyaṇa not śakti-hīna; *kīrti-ḍāngōrā nāma, itarām not sung; cira-jīva, guṇa-sukhī; cāngalēpaṇa — nirupāyatā — *bāṇalē Śrī-ranga; thōra — sāngitalē karī, no abhimāna; sēvā — no kuḍa hēvā*.
This abhang is Tukaram's no-false-jealousy-near-Dēva register — one of the most-precise evidential-only-then-explained statements. The Dēvā-pāśīm hēvā nāhīm kuḍē (no false jealousy near Dēva) is the precise no-kuḍa-hēvā claim.
मराठी: ही ओवी no-false-jealousy-near-Dēva register नाव सांगते:
-
पुराण-पवाडे. Purāṇas-roar.
-
कीर्ती-डांगोरा. Fame-evidence.
-
चिरंजीव. Eternal.
-
निरुपायता; श्री-रंग. Goodness-inevitability.
-
अभिमान-नाहीं. No-abhimāna.
-
कुडें-हेवा-नाहीं. No-kuḍa-hēvā.
आज: Purāṇē pavāḍē गर्जती, Nārāyaṇa śakti-hīna नाहीं; Kīrti-ḍāngōrā nāma, itarām वाणीत ना; Cira-jīva, guṇa-sukhī; Cāngalēpaṇa — nirupāyatā — Śrī-ranga बाणलें; Thōra — sāngitalē karī, abhimāna Hari-पाशीं नाहीं; Sēvā — kuḍa hēvā नाहीं*.
Tukaram च-no-false-jealousy-near-Dēva-register — Most-precise evidential-only-then-explained statements पैकी एक. Dēvā-pāśīm hēvā nāhīm kuḍē precise no-kuḍa-hēvā claim.
Where this applies
- Purāṇas-roar.* Pavāḍē.
- Fame-evidence.* Ḍāngōrā.
- Eternal.* Cira-jīva.
- Goodness-inevitability.* Nirupāyatā.
- No-abhimāna.* Thōra.
- No-kuḍa-hēvā.* Hēvā.