Abhanga 1065
The verse
प्रजी तो पाईंक ओळीचा नाईंक । पोटासाटीं एकें जैशीं तैशीं ॥१॥ आगळें पाऊल आणिकांसी तरी । पळती माघारीं तोडिजेती ॥ध्रु.॥ पाठीवरी घाय म्हणती फटमर । धडा अंग शूर मान पावे ॥२॥ घेईंल दरवडा देहा तो पाईंक । मारी सकळीक सर्व हरी ॥३॥ तुका म्हणे नव्हे बोलाचें कारण । कमाईंचा पण सिद्धी पावे ॥४॥
Literal translation
English: Prajī — pāīka vōḷī — pōṭa-sāṭīm jaiśīm-taiśīm. Āgaḷē pāūla — paḷatī māghārī — tōḍijē. Pāṭhī-ghāya — phaṭamara — dhaḍā-anga-śūra-māna. Daravaḍā dēha — sarva harī. Tuka says: bōla — kamāī paṇa siddhī.
मराठी: प्रजी पाईक ओळीचा नाईक — पोटा-साटीं एकें जैशीं-तैशीं. आगळें पाऊल आणिकांसि — माघारीं पळती — तोडिजेती. पाठी-वरी घाय — म्हणती फटमर — धडा अंग शूर मान पावे. घेईंल दरवडा देहा तो पाईक — मारी सकळीक — सर्व हरी. Tuka म्हणे: नव्हे बोलाचें कारण — कमाईंचा पण सिद्धी पावे.
Word-by-word gloss
| Marathi | Meaning |
|---|---|
| प्रजी तो पाईंक ओळीचा नाईंक | "prajī — pāīka vōḷī" |
| पोटासाटीं एकें जैशीं तैशीं | "pōṭa-sāṭīm jaiśīm-taiśīm" |
| आगळें पाऊल आणिकांसी तरी | "āgaḷē pāūla" |
| पळती माघारीं तोडिजेती | "paḷatī māghārī — tōḍijē" |
| पाठीवरी घाय म्हणती फटमर | "pāṭhī-ghāya — phaṭamara" |
| धडा अंग शूर मान पावे | "dhaḍā-anga-śūra-māna" |
| घेईंल दरवडा देहा तो पाईंक | "daravaḍā dēha" |
| मारी सकळीक सर्व हरी | "sarva harī" |
| नव्हे बोलाचें कारण | "bōla" |
| कमाईंचा पण सिद्धी पावे | "kamāī paṇa siddhī" |
What it means
A in-the-people-the-warrior-is-the-leader-of-the-line-for-the-stomach-some-are-any-old-way-one-step-ahead-of-others-they-retreat-those-who-flee-are-cut-blow-on-the-back-they-call-him-broken-warrior-body-front-courage-gets-the-honor-the-body-that-becomes-the-raid-that-warrior-strikes-all-devours-everything-not-by-speech-the-vow-of-effort-reaches-fulfillment abhang. Kamāī-paṇa-reaches-siddhi register. Five claims:
-
प्रजी-पाईक-नायक — पोट-जैशीं-तैशीं. Some-fight-for-stomach-claim. In the prajā, the pāīka is the nāyaka of the *vōḷī; for-pōṭa (stomach), some are jaiśīm-taiśīm* (any-old-way).
-
आगळ-पाऊल — पळती-तोडिजे. Fleeing-cut-claim. One āgaḷē pāūla (foot-step ahead) — āṇikāmsi, paḷatī māghārī (others retreat back); those who flee get tōḍijē* (cut).
-
पाठी-घाय-फटमर — धडा-अंग-शूर-मान. Body-front-honor-claim. Blow on the pāṭhī, they call him *phaṭamara (broken-warrior, the disgrace-name for one struck on the back-while-fleeing); dhaḍā anga (body-front) śūra gets the māna*.
-
दरवडा-देह — मारी-सकळीक-हरी. Body-becomes-raid-claim. The dēha that becomes daravaḍā (raid / plunder) — that pāīka; strikes sakaḷīka, sarva harī (devours everything).
-
Tuka: बोल-नव्हे — कमाई-पण-सिद्धी. Vow-of-effort-reaches-siddhi-claim. Tuka says: not by bōlācē kāraṇa (cause-of-speech); kamāī's paṇa (vow-of-effort) reaches siddhi.
[T]
For someone today
This abhang names the kamāī-paṇa-reaches-siddhi register:
-
Warrior is leader of line; for stomach jaiśīm-taiśīm. Stomach-fighters.
-
One step ahead; others retreat; fleeing are cut. Fleeing-cut.
-
Blow on back, broken-warrior; body-front courage gets honor. Body-front-honor.
-
Body becomes raid; warrior strikes all, devours everything. Becomes-raid.
-
Not by speech; vow of effort reaches siddhi. Vow-reaches-siddhi.
For today: prajā pāīka vōḷī, pōṭa-sāṭīm jaiśīm-taiśīm; āgaḷē pāūla, paḷatī māghārī, tōḍijē; pāṭhī-ghāya phaṭamara, *dhaḍā-anga-śūra-māna; daravaḍā-dēha, sarva harī; bōla-न-कारण, kamāī paṇa siddhī*.
This abhang is Tukaram's kamāī-paṇa-reaches-siddhi register — one of the most-precise body-becomes-raid-warrior statements. The kamāīcā paṇa siddhī pāvē (vow of effort reaches siddhi) is the precise vow-reaches-siddhi claim.
मराठी: ही ओवी kamāī-paṇa-reaches-siddhi register नाव सांगते:
-
पोट-साटी. Stomach-fighters.
-
पळती-तोडिजे. Fleeing-cut.
-
पाठी-घाय-फटमर. Body-front-honor.
-
दरवडा-देह. Becomes-raid.
-
कमाई-पण-सिद्धी. Vow-reaches-siddhi.
आज: Prajī pāīka vōḷī, pōṭa-sāṭīm jaiśīm-taiśīm; Āgaḷē pāūla, paḷatī māghārī tōḍijētī; Pāṭhī-ghāya phaṭamara, *dhaḍā-anga śūra māna; Ghē'īla daravaḍā dēhā tō pāīka, mārī sakaḷīka, sarva harī; Bōla नव्हे, kamāī paṇa siddhī pāvē*.
Tukaram च-kamāī-paṇa-reaches-siddhi-register — Most-precise body-becomes-raid-warrior statements पैकी एक. Kamāīcā paṇa siddhī pāvē precise vow-reaches-siddhi claim.
Where this applies
- Stomach-fighters.* Pōṭa-sāṭīm.
- Fleeing-cut.* Tōḍijē.
- Body-front-honor.* Phaṭamara.
- Becomes-raid.* Daravaḍā.
- Vow-reaches-siddhi.* Kamāī-paṇa.