Abhanga 1089
This abhang names the laḍivāḷa-tāṇhē-Viṭhāīñcē register:
The verse
शीतळ साउली आमुची माउली । विठाईं वोळली प्रेमपान्हा ॥१॥ जाऊनि वोसंगा वोरस । लागलें तें इच्छे पीइन वरी ॥ध्रु.॥ कृपा तनु माझा सांभाळी दुभूनि । अमृतजीवनी लोटलीसे ॥२॥ आनंदाचा ठाव नाहीं माझा चित्तीं । सागर तो किती उपमेसी ॥३॥ सैर जाये पडे तयेसी सांकडें । सांभाळीत पुढें मागें आस ॥४॥ तुका म्हणे चिंता कैसी ते मी नेणें । लडिवाळ तान्हें विठाईंचें ॥५॥ रामचरित्र - अभंग ॥१४॥
Literal translation
English: Śītaḷa sā'ulī — māulī — Viṭhāī — vōḷalī — prēma-pānhā. Vōsangā vōrasa — icchē — drink. Krpā — dubhūni — amrta-jīvanī. Ānanda — chittī — sāgara upamā. Sair — sānkaḍē — sāmbhāḷīt — āsa. Tuka says: chinta unknown — laḍivāḷa tāṇhē Viṭhāīñcē. Rāmacaritra abhanga 14-marker.
मराठी: शीतळ साउली आमुची माउली — Viṭhāī प्रेम-पान्हा वोळली. जाऊनि वोसंगा-वोरस — लागलें तें इच्छें वरी पीइन. कृपा माझा तनु दुभूनि सांभाळी — अमृत-जीवनीं लोटलीसें. आनंदाचा ठाव माझा चित्तीं नाहीं — सागर तो किती उपमेसी? सैर जाये — सांकडें पडे — पुढें-मागें आसें सांभाळीत. Tuka म्हणे: चिंता कैसी, ते मी नेणें — लडिवाळ-तान्हें Viṭhāīचें. ॥रामचरित्र-अभंग १४॥
Word-by-word gloss
| Marathi | Meaning |
|---|---|
| शीतळ साउली आमुची माउली | "śītaḷa sā'ulī — māulī" |
| विठाईं वोळली प्रेमपान्हा | "Viṭhāī — vōḷalī — prēma-pānhā" |
| जाऊनि वोसंगा वोरस | "vōsangā vōrasa" |
| लागलें तें इच्छे पीइन वरी | "icchē — drink" |
| कृपा तनु माझा सांभाळी दुभूनि | "krpā — dubhūni" |
| अमृतजीवनी लोटलीसे | "amrta-jīvanī" |
| आनंदाचा ठाव नाहीं माझा चित्तीं | "ānanda — chittī" |
| सागर तो किती उपमेसी | "sāgara — upamā" |
| सैर जाये पडे तयेसी सांकडें | "sair — sānkaḍē" |
| सांभाळीत पुढें मागें आस | "sāmbhāḷīt — āsa" |
| चिंता कैसी ते मी नेणें | "chinta unknown" |
| लडिवाळ तान्हें विठाईंचें | "laḍivāḷa tāṇhē" |
| रामचरित्र - अभंग ॥१४॥ | "Rāmacaritra abhanga 14-marker" |
What it means
A cool-shade-is-our-mother-Viṭhāī-overflows-with-the-milk-flood-of-love-going-to-her-lap-and-bosom-I-drink-to-my-desire-on-top-grace-nourishes-my-body-by-suckling-pushed-me-into-the-amṛta-life-bliss-has-no-place-in-my-mind-sāgara-comparison-pointless-wherever-I-go-and-fall-into-difficulty-she-takes-care-before-and-after-with-hope-I-don't-know-what-anxiety-is-I-am-the-pampered-baby-of-Viṭhāī abhang. Laḍivāḷa-tāṇhē-Viṭhāīñcē register. The most-tender Viṭhāī-as-māulī-suckling abhang. Six claims, then the closing marker introducing Rāmacaritra abhanga sub-series. Six claims:
-
शीतळ-साउली — Viṭhāī-प्रेम-पान्हा. Cool-shade-prema-pānhā-claim. Śītaḷa sā'ulī is our māulī; Viṭhāī vōḷalī with prēma-pānhā (milk-flood of love).
-
वोसंग-वोरस — इच्छे-पी. Drink-to-icchā-claim. Going to vōsangā (lap) and *vōrasa (bosom); drink to icchē (desire) on top.
-
कृपा-तनु-दुभूनि — अमृत-जीवनी. Pushed-into-amṛta-life-claim. Krpā nourishes my tanu by dubhūni (suckling); pushed me into amrta-jīvanī*.
-
आनंद-ठाव-नाहीं — सागर-उपमा. Sāgara-comparison-pointless-claim. Ānanda's ṭhāva not in my chittī; what's the use of sāgara upama (comparison)? (Bliss can't be contained in my chitta; comparing it to ocean is too small*.)
-
सैर-सांकडें — सांभाळ-पुढें-मागें. She-takes-care-before-and-after-claim. Wherever (I) go, fall into sānkaḍē (riddle, difficulty); sāmbhāḷīt puḍhē māgē with *āsa.
-
Tuka: चिंता-नेणें — लडिवाळ-तान्हें-Viṭhāī. Pampered-baby-of-Viṭhāī-claim. Tuka says: what chinta is, I don't know; I am the laḍivāḷa (pampered) tāṇhē (suckling-baby) of Viṭhāī**.
Closing marker: रामचरित्र - अभंग ॥१४॥ — the Rāmacaritra abhanga sub-series, 14 poems, begins after this.
[T]
For someone today
This abhang names the laḍivāḷa-tāṇhē-Viṭhāīñcē register:
-
Cool shade is mother; Viṭhāī overflows prema-pānhā. Cool-shade-pānhā.
-
Lap and bosom; drink to desire. Lap-and-bosom.
-
Grace suckles; pushed into amṛta-life. Suckled.
-
Bliss no place in chitta; sāgara comparison pointless. Bliss-uncontained.
-
She takes care before-and-after. Taken-care.
-
Don't know anxiety; pampered baby of Viṭhāī. Pampered-baby.
For today: śītaḷa sā'ulī, prēma-pānhā Viṭhāī; vōsangā vōrasa, icchē pī; krpā dubhūni, *amrta-jīvanī; ānanda ṭhāva नाहीं, sāgara upamā किती; sair sānkaḍē, sāmbhāḷīt puḍhē-māgē; chinta unknown, laḍivāḷa tāṇhē Viṭhāīñcē.
This abhang is Tukaram's laḍivāḷa-tāṇhē-Viṭhāīñcē register — one of the most-tender Viṭhāī-as-suckling-mother statements. The laḍivāḷa tāṇhē Viṭhāīñcē (pampered baby of Viṭhāī) is the precise pampered-baby claim. The रामचरित्र-अभंग १४-marker introduces the next sub-series.
मराठी: ही ओवी laḍivāḷa-tāṇhē-Viṭhāīñcē register नाव सांगते. ॥रामचरित्र-अभंग १४॥-नें पुढच्या sub-series-चा आरंभ:
-
प्रेम-पान्हा. Cool-shade-pānhā.
-
वोसंग-इच्छे. Lap-and-bosom.
-
दुभूनि-अमृत-जीवन. Suckled.
-
सागर-उपमा. Bliss-uncontained.
-
पुढें-मागें-आस. Taken-care.
-
लडिवाळ-तान्हें. Pampered-baby.
आज: Śītaḷa sā'ulī, Viṭhāī prēma-pānhā vōḷalī; Vōsangā vōrasa, icchē pī; Krpā tanu dubhūni, amrta-jīvanī; Ānanda chittī-त नाहीं, sāgara upamā किती?; Sair sānkaḍē, sāmbhāḷīt puḍhē-māgē āsa; Chinta nēṇē, laḍivāḷa tāṇhē Viṭhāīñcē.
Tukaram च-laḍivāḷa-tāṇhē-Viṭhāīñcē-register — Most-tender Viṭhāī-as-suckling-mother statements पैकी एक. ॥रामचरित्र-अभंग १४॥-नें Rāmacaritra sub-series सुरू.
Where this applies
- Cool-shade-pānhā.* Sā'ulī.
- Lap-and-bosom.* Vōsangā.
- Suckled.* Dubhūni.
- Bliss-uncontained.* Sāgara.
- Taken-care.* Sāmbhāḷīt.
- Pampered-baby.* Tāṇhē.