संत साहित्य
Work in progress. Translations and commentary are AI-generated and may contain inaccuracies or hallucinations — please use your own judgement and check against the original sources.
संत साहित्य · Tukārām · Abhanga 1094 of 4582

Abhanga 1094

English: Uttama akṣara — kaṇṭha-Śankara.

When Rāma-Rāma is best akṣara; Śankara held in throat — and you have to recognize this register
When tāraka uttama; cooled hāḷā-haḷa for Śiva — and you accept this image
When mantra to Bhavānī; her births departed — and you allow this image

The verse

रामराम उत्तम अक्षरें । कंठीं धरिलीं आपण शंकरें ॥१॥ कैसीं तारक उत्तम तिहीं लोकां । हळाहळ शीतळ केलें शिवा देखा ॥ध्रु.॥ हा चि मंत्र उपदेश भवानी । तिच्या चुकल्या गर्भादियोनि ॥२॥ जुन्हाट नागर नीच नवें । तुका म्हणें म्यां धरिलें जीवें भावें ॥३॥

Literal translation

English: Uttama akṣarakaṇṭha-Śankara. Tāraka tihīm lōkāmhāḷā-haḷa śītaḷa. Bhavānī upadeśagarbhādi-yōni. Junhāṭa-nāgaranavē. Tuka says: jīvē-bhāvē.

मराठी: राम-राम उत्तम अक्षरें — आपण शंकरें कंठीं धरिलीं. कैसीं तारक, उत्तम तिहीं लोकां — हळा-हळ शीतळ केलें, शिवा देखा. हा-च मंत्र भवानीस उपदेश — तिच्या गर्भादि-योनि चुकल्या. जुन्हाट-नागर, नीच नवें — Tuka म्हणे: म्यां जीवें-भावें धरिलें.

Word-by-word gloss
Marathi Meaning
रामराम उत्तम अक्षरें "uttama akṣara"
कंठीं धरिलीं आपण शंकरें "kaṇṭha-Śankara"
कैसीं तारक उत्तम तिहीं लोकां "tāraka tihīm lōkām"
हळाहळ शीतळ केलें शिवा देखा "hāḷā-haḷaśītaḷa"
हा चि मंत्र उपदेश भवानी "Bhavānī upadeśa"
तिच्या चुकल्या गर्भादियोनि "garbhādi-yōni"
जुन्हाट नागर नीच नवें "junhāṭa-nāgaranavē"
म्यां धरिलें जीवें भावें "jīvē-bhāvē"

What it means

Rāmacaritra abhanga 5. The Rāma-mantra-cosmology abhang. Four claims:

  1. उत्तम-अक्षर — कंठ-शंकर. Best-syllable-claim. Rāma-Rāma is uttama akṣara; Śankara held it in the kaṇṭhī**.

  2. तारक-तिहीं-लोक — हळाहळ-शीतळ. Cooled-hāḷā-haḷa-claim. Such tāraka, uttama for tihīm lōkām; hāḷā-haḷa (the cosmic poison) made śītaḷa for Śivā, see. (The Rāma-name in Śiva's throat cooled the hāḷā-haḷa-poison Śiva had drunk.)

  3. भवानी-उपदेश — गर्भादि-योनि-चुकले. Bhavānī-mantra-claim. This very mantra upadēśa-d to Bhavānī; her garbhādi-yōni mistakes departed*.

  4. जुन्हाट-नागर — Tuka: जीवे-भावे. Held-by-jīvē-bhāvē-claim. Junhāṭa and nāgara, always navē (ever-fresh); Tuka says: I held by *jīvē-bhāvē.

[T]

For someone today

This abhang names the held-by-jīvē-bhāvē register (R-c 5):

  1. Best akṣara; in Śankara's throat. Best-syllable.

  2. Tāraka tihīm lōka; cooled hāḷā-haḷa. Cooled-hāḷā-haḷa.

  3. Mantra to Bhavānī; births departed. Bhavānī.

  4. Old-and-new always fresh; held by jīvē-bhāva. Held-jīvē-bhāva.

For today: uttama akṣara, Śankara-kaṇṭha; tāraka, hāḷā-haḷa-śītaḷa; Bhavānī upadeśa; junhāṭa-nāgara navē, jīvē-bhāvē dharilē.

This is Rāmacaritra abhanga 5.

मराठी: Rāmacaritra 5:

  1. शंकर-कंठ. Best-syllable.

  2. हळाहळ-शीतळ. Cooled-hāḷā-haḷa.

  3. भवानी-योनि-चुकले. Bhavānī.

  4. जुन्हाट-नागर. Held-jīvē-bhāva.

आज: Rāma-Rāma uttama akṣarē, Śankarē kaṇṭhī dharilīm; Tāraka tihīm lōkām, Śivā hāḷā-haḷa śītaḷa; Bhavānī upadeśa, garbhādi-yōni cukalyā; Junhāṭa-nāgara, jīvē-bhāvē dharilē.

Where this applies

Related verses