Abhanga 1103
This abhang names the Tuka-bows-Rāma's-caraṇa register — the closing of the Rāmacaritra abhanga sub-series:
The verse
मी तों अल्प मतिहीन । काय वर्णू तुझे गुण । उदकीं तारिले पाषाण । हें महिमान नामाचें ॥१॥ नाम चांगलें चांगलें । माझे कंठीं राहो भलें । कपिकुळ उद्धरिलें । मुक्त केलें राक्षसां ॥ध्रु.॥ द्रोणागिरि कपिहातीं । आणविला सीतापती । थोर केली ख्याति । भरतभेटीसमयीं ॥२॥ शिळा होती मनुष्य जाली । थोर कीर्ति वाखाणिली । लंका दहन केली । हनुमंते काशानें ॥३॥ राम जानकीजीवन । योगियांचे निजध्यान । राम राजीवलोचन । तुका चरण वंदितो ॥४॥ ॥१४॥ श्लोकरूपी अभंग - ॥६॥
Literal translation
English: Alpa mati-hīna — udaka-pāṣāṇa — nāma-mahimāna. Kaṇṭhī rāhō — kapi-kuḷa uddhārilē. Drōṇā-giri kapi-hātī — Bharata-bhēṭi. Śilā manuṣya — Lankā-dahana kāśā. Tuka says: Jānakī-jīvana — nija-dhyāna — rājīva-lōcana — caraṇa vandana. ॥१४॥ — Ślōka-rūpī abhanga ॥६॥.
मराठी: मी अल्प, मति-हीन — काय वर्णू तुझे गुण — उदकीं पाषाण तारिले — हें नामाचें महिमान. नाम चांगलें-चांगलें — माझे कंठीं रहो भलें — कपि-कुळ उद्धरिलें — राक्षसांस मुक्त केलें. Drōṇā-गिरि कपि-हातीं — Sītā-pati आणविला — Bharata-भेटी-समयीं थोर ख्याति केली. शिला मनुष्य जाली — थोर कीर्ति वाखाणिली — Hanumantें कांशानें Lankā दहन केली. Rāma — Jānakī-जीवन — योगियांचे निज-ध्यान — Rāma राजीव-लोचन — Tuka चरण वंदि-तो. ॥१४॥-Rāmacaritra closing; ॥श्लोक-रूपी अभंग ६॥-marker.
Word-by-word gloss
| Marathi | Meaning |
|---|---|
| मी तों अल्प मतिहीन | "alpa mati-hīna" |
| उदकीं तारिले पाषाण | "udaka-pāṣāṇa" |
| हें महिमान नामाचें | "nāma-mahimāna" |
| माझे कंठीं राहो | "kaṇṭhī rāhō" |
| कपिकुळ उद्धरिलें | "kapi-kuḷa uddhārilē" |
| द्रोणागिरि कपिहातीं | "Drōṇā-giri kapi-hātī" |
| भरतभेटीसमयीं | "Bharata-bhēṭi-samaya" |
| शिळा होती मनुष्य जाली | "śilā manuṣya" |
| लंका दहन केली हनुमंते काशानें | "Lankā-dahana Hanumant kāśā" |
| राम जानकीजीवन | "Jānakī-jīvana" |
| योगियांचे निजध्यान | "nija-dhyāna" |
| राम राजीवलोचन | "rājīva-lōcana" |
| तुका चरण वंदितो | "caraṇa vandana" |
| ॥१४॥ श्लोकरूपी अभंग ॥६॥ | "closing 14, opening 6" |
What it means
Rāmacaritra abhanga 14 — closing of the 14-poem sub-series. Five claims, with the closing ॥१४॥ and the new marker ॥श्लोकरूपी अभंग ६॥ introducing the Ślōka-rūpī abhanga (sanskritic-meter abhangs) sub-series.
The whole Rāmacaritra ends with the smallest-possible self-positioning: I am alpa, mati-hīna — but the name lifted stones across the sea. Final image: Rāma rājīva-lōcana — Tuka bows the feet.
[T]
For someone today
This abhang names the Tuka-bows-Rāma's-caraṇa register — the closing of the Rāmacaritra abhanga sub-series:
-
Alpa mati-hīna; pāṣāṇa floated. Mahimāna-of-nāma.
-
Nāma in kaṇṭha; kapi-kuḷa uplifted. Kapi-kuḷa.
-
Drōṇā-giri; Bharata-meeting. Drōṇā-bringing.
-
Śilā-Ahalyā; Lankā burned by tail. Burned-by-tail.
-
Rāma rājīva-lōcana; Tuka bows feet. Vandana.
For today: alpa mati-hīna, udaka-pāṣāṇa-nāma-mahimāna; kapi-kuḷa, rākṣasa-mukta; Drōṇā-giri-Bharata-bhēṭi; śilā-manuṣya-Lankā-dahana; Rāma-Jānakī-jīvana-rājīva-lōcana, vandana. ॥१४॥-marker.
This closes Rāmacaritra abhanga (14 of 14). The next sub-series is Ślōka-rūpī abhanga (6 poems).
Where this applies
- Mahimāna-of-nāma.* Pāṣāṇa.
- Kapi-kuḷa.* Uddhārilē.
- Drōṇā-bringing.* Bharata-bhēṭi.
- Burned-by-tail.* Hanumant.
- Vandana.* Caraṇa.