संत साहित्य
Work in progress. Translations and commentary are AI-generated and may contain inaccuracies or hallucinations — please use your own judgement and check against the original sources.
संत साहित्य · Tukārām · Abhanga 1106 of 4582

Abhanga 1106

English: Hiṇḍ — na purē — mahī ṭhēngaṇī — trpta.

When dies wandering; mahī small but not trpta — and you have to recognize this register
When jīva-nāsa by samgati; cut duṣṭa-sanga — and you accept this image
When krōdha-kāma yātanā; without you, who frees — and you allow this image

The verse

मरे हिंडतां न पुरे यासि कांहीं । मही ठेंगणी परी तें तृप्त नाहीं ॥१॥ जिवा नास त्या संगती दंड बेडी । हरी शीघ्र या दुष्टसंगासि तोडीं ॥२॥ क्रोध काम यातना थोर करी । तुजवांचुनी सोडवी कोण हरी ॥३॥ तयां विस्त देहीं नको देउं देवा । तुजवांचुनी आणिक नास्ति हेवा ॥४॥ नको मोकलूं दीनबंधु अनाथा । तुका वीनवी ठेवुनी पायिं माथा ॥५॥

Literal translation

English: Hiṇḍna purēmahī ṭhēngaṇītrpta. Samgati daṇḍa-bēḍīduṣṭa-sanga. Krōdha-kāma yātanāsōḍavī kōṇa. Vista dēhīāṇika hēvā. Tuka vinavī — dīna-bamdhu anātha.

मराठी: मरे हिंडतां, न पुरे यासि कांहीं — मही ठेंगणी, परी तें तृप्त नाहीं. जीवा नास त्या संगतीनें — दंड-बेडी — Harī शीघ्र या दुष्ट-संगासि तोडीं. क्रोध-काम यातना थोर करी — तुज-वांचुनी कोण सोडवी, Harī? त्यांस देहीं विस्त नको देउं, Dēvā — तुज-वांचुनी आणिक नास्ति हेवा. नको मोकलूं, दीन-बंधु, अनाथा — Tuka वीनवी, पायीं माथा ठेवुनी.

Word-by-word gloss
Marathi Meaning
मरे हिंडतां न पुरे यासि कांहीं "hiṇḍna purē"
मही ठेंगणी परी तें तृप्त नाहीं "mahī ṭhēngaṇītrpta"
जिवा नास त्या संगती दंड बेडी "samgati daṇḍa-bēḍī"
हरी शीघ्र या दुष्टसंगासि तोडीं "duṣṭa-sanga"
क्रोध काम यातना थोर करी "krōdha-kāma yātanā"
तुजवांचुनी सोडवी कोण हरी "sōḍavī kōṇa"
तयां विस्त देहीं नको देउं देवा "vista dēhī"
तुजवांचुनी आणिक नास्ति हेवा "āṇika hēvā"
नको मोकलूं दीनबंधु अनाथा "dīna-bamdhu anātha"
तुका वीनवी ठेवुनी पायिं माथा "Tuka vinavī"

What it means

Ślōka-rūpī abhanga 3. Five claims:

  1. हिंड-न-पुरे — मही-ठेंगणी-तृप्त-नाहीं. Earth-too-small-but-not-content-claim.

  2. संगति-दंड-बेडी — दुष्ट-संग-तोड. Cut-duṣṭa-sanga-claim.

  3. क्रोध-काम-यातना — सोडवी-कोण. Without-you-who-frees-claim.

  4. विस्त-देहीं-न — हेवा-नास्ति. Don't-give-foothold-claim.

  5. Tuka: दीन-बंधु — पायीं-माथा. Don't-abandon-anātha-claim.

[T]

For someone today

This abhang names the Tuka-vinavī-ṭhēvuni-pāyī-māthā register (Ś-r 3).

For today: hiṇḍ, mahī ṭhēngaṇī; samgati-bēḍī; krōdha-kāma; vista nakō; dīna-bamdhu, pāyī māthā.

This is Ślōka-rūpī abhanga 3.

Where this applies

Related verses