संत साहित्य · Tukārām · Abhanga 1139 of 4582

Abhanga 1139

This abhang names the nāśivanta-tūṭi-Dēva register.

When dāsa of samsāra-khara; bhōga duḥkha-ḍōngara — and you have to recognize this register

When miṣṭānna only on tongue-tip; no svāda once belly filled — and you accept this image

When other bhōga; nothing sāca nearby — and you allow this image

The verse

कां रे दास होसी संसाराचा खर । दुःखाचे डोंगर भोगावया ॥१॥ मिष्टान्नाची गोडी जिव्हेच्या अगरीं । मसक भरल्यावरी स्वाद नेणे ॥ध्रु.॥ आणीक ही भोग आणिकां इंद्रियांचे । नाहीं ऐसे साचे जवळी कांहीं ॥२॥ रूप दृष्टि धाय पाहातां पाहातां । न घडे सर्वथा आणि तृष्णा ॥३॥ तुका म्हणे कां रे नाशिवंतासाटीं । देवासवें तुटी करितोसी ॥४॥

Literal translation

English: Samsāra khara — duḥkha-ḍōngara. Miṣṭānna jihvā-agarī — masaka svāda. Indriya bhōga — no sāca. Rūpa drṣṭi — trṣṇā never ends. Tuka says: nāśivantā — Dēva-savē tūṭi.

मराठी: कां रे दास होसि संसाराचा खर — दुःखाचे डोंगर भोगावया? मिष्टान्नाची गोडी जिव्हेच्या अगरीं — मसक भरल्या-वरी स्वाद नेणे. आणीक ही भोग आणिकां इंद्रियांचे — सांचे ऐसे जवळी कांहीं नाहीं. रूप दृष्टि पाहातां पाहातां धाय — परि सर्वथा आणि तृष्णा न घडे. Tuka म्हणे: कां रे, नाशिवंता-साठीं — Dēva-सवें तूटी करितोसि?

Word-by-word gloss

Marathi	Meaning
कां रे दास होसी संसाराचा खर	"samsāra khara"
दुःखाचे डोंगर भोगावया	"duḥkha-ḍōngara"
मिष्टान्नाची गोडी जिव्हेच्या अगरीं	"miṣṭānna jihvā-agarī"
मसक भरल्यावरी स्वाद नेणे	"masaka svāda"
आणीक ही भोग आणिकां इंद्रियांचे	"indriya bhōga"
नाहीं ऐसे साचे जवळी कांहीं	"no sāca"
रूप दृष्टि धाय पाहातां पाहातां	"rūpa drṣṭi"
न घडे सर्वथा आणि तृष्णा	"trṣṇā never ends"
कां रे नाशिवंतासाटीं	"nāśivantā"
देवासवें तुटी करितोसी	"Dēva-savē tūṭi"

What it means

Five claims, sharply critical of samsāra-pleasures:

संसार-खर-दास — दुःख-डोंगर. Donkey-of-samsāra-claim.
मिष्टान्न-जिव्हा-अगरी — मसक-भरला-स्वाद-नेणे. Sweetness-only-on-tongue-tip-claim. (The famous claim: fine-food's sweetness is only at the tongue's tip; once it goes down the throat, no taste.)
इंद्रिय-भोग — सांचे-नाहीं. No-real-pleasure-claim.
रूप-दृष्टि-धाय — तृष्णा-न-घडे. Trṣṇā-never-ends-claim.
Tuka: नाशिवंत-साठीं — Dēva-तूटी. Why-tūṭi-for-nāśivanta-claim.

[T]

For someone today

This abhang names the nāśivanta-tūṭi-Dēva register.

For today: samsāra-khara; miṣṭānna-jihvā-agra; indriya-bhōga-na-sāca; rūpa-drṣṭi-trṣṇā-never; nāśivanta-Dēva-tūṭi.

Where this applies

Donkey.* Samsāra-khara.
Tongue-tip.* Jihvā-agarī.
No-real.* Indriya.
Trṣṇā.* Sarvathā.
Why-tūṭi.* Nāśivanta.

Bhakti