Abhanga 2302
The verse
ऐका संतजन उत्तरें माझे बोबडे बोल । करीं लाड तुम्हांपुढें हो कोणी झणी कोपाल ॥१॥ उपाय साधन आइका कोण गति अवगति । दृढ बैसोनि सादर तुम्ही धरावें चित्तीं ॥ध्रु.॥ धर्म तयासी घडे रे ज्याचे स्वाधीन भाज । कर्म तयासी जोडे रे भीत नाहीं लाज ॥२॥ पुण्य तें जाणां रे भाइनो परउपकाराचें । परपीडा परनिंदा रे खरें पाप तयाचें ॥३॥ लाभ तयासी जाला रे मुखीं देव उच्चारी । प्रपंचापाठी गुंतला हाणी तयासी च थोरी ॥४॥ सुख तें जाणा रे भाइनो संतसमागम । दुःख तें जाणारे भाइनो शम तेथे विशम ॥५॥ साधन तयासी साधे रे ज्याची स्वाधीन बुद्धि । पराधीनासी आहे घात रे थोर जाण संबंधी ॥६॥ मान पावे तो आगळा मुख्य इंद्रियें राखे । अपमानी तो अधररसस्वाद चाखे ॥७॥ जाणता तयासी बोलिजे जाणे समाधान । नेणता तयासी बोलिजे वाद करी भूषण ॥८॥ भला तो चि एक जाणा रे गयावर्जन करी । बुरा धन नष्ट मेळवी परद्वार जो करी ॥९॥ आचारी अन्न काढी रे गाईं अतितभाग । अनाचारी करी भोजन ग्वाही नसतां संग ॥१०॥ स्वहित तेणें चि केलें रे भूतीं देखिला देव । अनहित तयाचें जालें रे आणी अहंभाव ॥११॥ धन्य जन्मा ते चि आले रे एक हरिचे दास । धिग ते विषयीं गुंतले केला आयुष्या नास ॥१२॥ जोहोरि तो चि एक जाणा रे जाणे सद्धिलक्षणें । वेडसरु तो भुले रे वरदळभूषणें ॥१३॥ बिळयाढा तो चि जाणा रे भक्ति दृढ शरीरीं । गांढव्या तयासी बोलिजे एक भाव न धरी ॥१४॥ खोल तो वचन गुरूचें जो गिळूनि बैसे । उथळ धीर नाहीं अंगीं रे म्हणे होईंल कैसें ॥१५॥ उदार तो जीवभाव रे ठेवी देवाचे पायीं । कृपण तयासी बोलिजे पडे उपाधिडाई ॥१६॥ चांगलेंपण तें चि रे ज्याचें अंतर शुद्ध । वोंगळ मिळन अंतरीं वाणी वाहे दुगपध ॥१७॥ गोड तें चि एक आहे रे सार विठ्ठलनाम । कडु तो संसार रे लक्षचौर्याशी जन्म ॥१८॥ तुका म्हणे मना घरी रे संतसंगतिसोईं । न लगे कांहीं करावें राहें विठ्ठलपायीं ॥१९॥
Literal translation
What it means
★ A REMARKABLE 19+1-VERSE ETHICAL-INSTRUCTION ABHANG ★ — a systematic-paired-definitions-litany on the entire-Vārkarī-ethics in 19 paired-concepts.
The opening — listening request: aikā santa-jana uttarē mājhē bōbaḍē bōla — karīm lāḍa tumhāmpuḍhē hō kōṇī jhaṇī kōpāla — listen, saints, to my babbling words — I'm being playful before you — let no one get angry. Listen to-my-babbling-words; I'm-being-playful before-you — let-no-one-get-angry.
THE 19 PAIRED-DEFINITIONS offer a complete-ethical-framework — each-pair giving the-positive-and-negative of-a-core-concept: - Doctrine pairs: dharma vs karma, puṇya vs pāpa - Economic pairs: lābha vs hāni - Experiential pairs: sukha vs duḥkha - Discipline pairs: sādhana vs ghāta (destruction) - Social pairs: mān vs apamān - Knowledge pairs: jāṇatā vs nēṇatā - Moral pairs: bhalā vs burā, āchārī vs anāchārī, sva-hita vs anahita - Status pairs: dhanya-janma vs wasted-life - Quality pairs: jōharī vs vēḍasarū, biḷayāḍā vs gāṇḍhavyā, khōla vs uthaḷa, udāra vs kṛpaṇa, chāngalēpaṇa vs vōngaḷa - Final pair: gōḍa-Viṭhṭhala-nāma vs kaḍu-samsāra-of-84-lakhs-births
The conclusion: manā gharī rē santa-sangati-sō'īm — na lagē kāmhīm karāvē rāhē Viṭhṭhala-pāyīm — mind to the home of santa-sanga, no need to do anything else — stay at Viṭhṭhala's feet. All-the-19-pairs reduce-to-this-one-injunction.
[T]
For someone today
For today: listen, saints, to my babbling words. ★ 19 paired-definitions of dharma, karma, puṇya, pāpa, lābha, hāni, sukha, duḥkha, sādhana, mān, jāṇatā, bhalā-burā, āchārī-anāchārī, sva-hita-anahita, dhanya, jōharī, biḷayāḍā-gāṇḍhavyā, khōla-uthaḷa, udāra-kṛpaṇa, chāngalēpaṇa-vōngaḷa, gōḍa-kaḍu ★. Tukā says — mind to santa-sanga — no need to do anything — stay at Viṭhṭhala's feet.
Where this applies
- 19-paired-ethical-definitions-litany.* Aikā-santa-jana-bōbaḍē-bōla...
- Final-reduction-to-santa-sanga-and-Viṭhṭhala-pāyī.* Manā-gharī-santa-sangati-Viṭhṭhala-pāyīm.