संत साहित्य · Tukārām · Abhanga 623 of 4582

Abhanga 623

This abhang names the yama-yātanā-warning register:

When yama-yātanā is named in detail as warning — and you have to recognize this register

When thorn-bushes-fire-pillar-tapta-bhūmī are the threats — and you accept this image

When do nāma-ghōṣa, sevā-bhakti-rasa — and you receive this petition-prescription

The verse

आले हो संसारा तुम्ही एक करा । मुक्तिमार्ग हळू चि धरा । काळदंड कुंभयातना थोरा । कां रे अघोरा देखसी ना ॥१॥ नाहीं त्या यमासि करुणा । बाहेर काढितां कुडी प्राणा । ओढाळ सांपडे जैं धान्या । चोर यातना धरिजेतां ॥२॥ नाहीं दिलें पावइल कैसा । चालतां पंथ तेणें वळसा । नसेल ठाउकें ऐकतो कैसा । नेती बंद जैसा धरोनियां ॥३॥ क्षण एक नागीवा पायीं । न चलवे तया करितां कांहीं । वोढितां कांटवणा सोई । अग्निस्तंभीं बाही कवटाळविती ॥४॥ देखोनि अंगें कांपती । तये नदीमाजी चालविती । लागे ठाव न लगे बुडविती । वरि मारिती यमदंड ॥५॥ तानभूक न साहावे वेळ । तो राखिती कितीएक काळ । पिंड पाळूनि कैसा सीतळ । तो तप्तभूमीं ज्वाळ लोळविती ॥६॥ म्हणउनी करा कांहीं सायास । व्हावेल तर व्हा रे उदास । करवेल तर करा नामघोष । सेवा भक्तिरस तुका म्हणे ॥७॥

Literal translation

English: Came samsāra — do one thing — mukti-mārga gently — kāḷa-daṇḍa-kumbha-yātanā-thōrā — aghōrā don't see? Yama — no karuṇā — kuḍī-prāṇa pulled-out — grain-cattle caught — thief-yātanā. Not-given — how pass? — deflection — bound — taken. Kṣaṇa naked foot — thorn-bushes pulling — agni-stambha embrace. River — push — sink — yamadaṇḍa above. Tāna-bhūka unbearable — kept ages — piṇḍa fed — tapta-bhūmī jvāḷa roll. Do some sāyāsa — udāsa — nāma-ghōṣa — sevā-bhakti-rasa, Tuka says.

मराठी: आले हो संसारा तुम्ही एक करा — मुक्तिमार्ग हळू चि धरा — काळदंड कुंभयातना थोरा — कां रे अघोरा देखसी ना. नाहीं त्या यमासि करुणा — बाहेर काढितां कुडी प्राणा — ओढाळ सांपडे जैं धान्या — चोर यातना धरिजेतां. नाहीं दिलें पावइल कैसा — चालतां पंथ तेणें वळसा — नसेल ठाउकें ऐकतो कैसा — नेती बंद जैसा धरोनियां. क्षण एक नागीवा पायीं — न चलवे तया करितां कांहीं — वोढितां कांटवणा सोई — अग्निस्तंभीं बाही कवटाळविती. देखोनि अंगें कांपती — तये नदीमाजी चालविती — लागे ठाव न लगे बुडविती — वरि मारिती यमदंड. तानभूक न साहावे वेळ — तो राखिती कितीएक काळ — पिंड पाळूनि कैसा सीतळ — तो तप्तभूमीं ज्वाळ लोळविती. म्हणउनी करा कांहीं सायास — व्हावेल तर व्हा रे उदास — करवेल तर करा नामघोष — सेवा भक्तिरस तुका म्हणे.

Word-by-word gloss

Marathi	Meaning
आले हो संसारा	"came to samsāra"
एक करा	"do one thing"
मुक्तिमार्ग हळू चि धरा	"mukti-mārga — gently take"
काळदंड कुंभयातना थोरा	"kāḷa-daṇḍa-kumbha-yātanā-thōrā"
अघोरा देखसी ना	"don't see — aghōrā"
नाहीं त्या यमासि करुणा	"Yama — no karuṇā"
बाहेर काढितां कुडी प्राणा	"pulling-out kuḍī-prāṇa"
ओढाळ सांपडे जैं धान्या	"grain-eating cattle caught"
चोर यातना धरिजेतां	"thief-yātanā"
नाहीं दिलें पावइल कैसा	"not-given — how pass?"
चालतां पंथ तेणें वळसा	"deflection on path"
नेती बंद जैसा धरोनियां	"take like bound"
क्षण एक नागीवा पायीं	"kṣaṇa naked foot"
ओढितां कांटवणा सोई	"thorn-bushes pulling"
अग्निस्तंभीं बाही कवटाळविती	"agni-stambha embrace"
तये नदीमाजी चालविती	"in nadī push"
लागे ठाव न लगे बुडविती	"stand fails — sink"
वरि मारिती यमदंड	"above strike yamadaṇḍa"
तानभूक न साहावे वेळ	"tāna-bhūka unbearable"
तो राखिती कितीएक काळ	"kept many ages"
पिंड पाळूनि कैसा सीतळ	"piṇḍa fed cooled"
तप्तभूमीं ज्वाळ लोळविती	"tapta-bhūmī jvāḷa roll"
करा कांहीं सायास	"do some sāyāsa"
व्हावेल तर व्हा रे उदास	"if-can — udāsa"
करवेल तर करा नामघोष	"if-can — nāma-ghōṣa"
सेवा भक्तिरस	"sevā-bhakti-rasa"

What it means

A yama-yātanā-warning-do-nāma-ghōṣa abhang. Seven-verse explicit-yama-warning register. Seven claims:

आले हो संसारा — opening-call: came to samsāra; do one thing; gently take mukti-mārga; kāḷa-daṇḍa-kumbha-yātanā-thōrā; aghōrā don't see?
नाहीं त्या यमासि करुणा — Yama-no-karuṇā: pulled out body-and-prāṇa; like grain-eating cattle caught; thief-yātanā.
नाहीं दिलें पावइल कैसा — not-given-how-pass: not given (alms / dāna), how will it pass on the path? — deflection; bound — taken.
क्षण एक नागीवा पायीं — naked-foot-thorn-bush-fire-pillar: can't walk naked-foot; thorn-bushes pulling; agni-stambha embrace.
देखोनि अंगें कांपती — river-push-yamadaṇḍa: trembling — pushed in river; sinks; yamadaṇḍa above.
तानभूक न साहावे वेळ — tāna-bhūka-tapta-bhūmī: tāna-bhūka unbearable; kept ages; tapta-bhūmī rolling.
म्हणउनी करा कांहीं सायास — closing-petition-prescription: do some sāyāsa; udāsa or nāma-ghōṣa; sevā-bhakti-rasa, Tuka says.

[T]

For someone today

This abhang names the yama-yātanā-warning register:

Take mukti-mārga gently while you can. Mukti-mārga gently. Now-or-yama-yātanā.
Yama has no karuṇā. Yama no karuṇā. No-mercy-after-death.
The yātanā: thorn-bushes, fire-pillar, river-push, tapta-bhūmī. Yātanā-list. Vivid-images.
Do some sāyāsa: udāsa or nāma-ghōṣa. Sāyāsa — udāsa — nāma-ghōṣa. Now-do-something.
Sevā-bhakti-rasa is the way. Sevā-bhakti-rasa. Final-prescription.

For today: Yama has no mercy; the yātanā is vivid (thorn-bushes, fire-pillar, river, tapta-bhūmī); do some sāyāsa now: udāsa or nāma-ghōṣa; sevā-bhakti-rasa is the way.

This abhang is Tukaram's yama-yātanā-warning-with-vivid-images register — seven-verse warning-and-prescription. Compare 0587 avaguṇa-yama-daṇḍa; same yama-warning but here with the full vivid-image-list.

मराठी: ही ओवी yama-yātanā-warning register नाव सांगते:

Mukti-mārga gently घ्या आता. Mukti-mārga gently. आता-or-yama-yātanā*.
Yama ला karuṇā नाही. Yama no karuṇā. Death-नंतर-no-mercy*.
Yātanā: thorn-bushes, fire-pillar, river-push, tapta-bhūmī. Yātanā-list. Vivid-images.
Sāyāsa करा: udāsa किंवा nāma-ghōṣa. Sāyāsa — udāsa — nāma-ghōṣa. Now-do-something*.
Sevā-bhakti-rasa मार्ग. Sevā-bhakti-rasa. Final-prescription*.

आज: Yama-no-mercy; yātanā vivid (thorn, fire, river, tapta-bhūmī); आता-sāyāsa-करा: udāsa-or-nāma-ghōṣa; sevā-bhakti-rasa-मार्ग.

Tukaram च-yama-yātanā-warning-with-vivid-images-register — Seven-verse warning-and-prescription. 0587 avaguṇa-yama-daṇḍa compare; तीच yama-warning पण इथे full vivid-image-list.

Where this applies

Mukti-mārga now.** Now-or-yātanā.
Yama no karuṇā.** No-mercy.
Vivid yātanā-images. Warning.
Nāma-ghōṣa — sevā-bhakti. Prescription.