Abhanga 624
Silence from someone you depend on is not a reason to walk away; stay firm in your commitment and keep asking until you get a real answer.
The verse
न बोलसी तें ही कळलें देवा । लाजसी आपुलिया नांवा । तुज मी नाहीं घालीत गोवा । भीड केशवा कासयाची ॥१॥ उतरीं आपुला हा पार । मजशीं बोलोनि उत्तर । माझा तुज नव्हे अंगीकार । मग विचार करीन मी ॥२॥ दात्या आणि मागत्यासी । धर्मनीति तरी बोलिली ऐसी । यथानशक्ति टाकेल तैसी । बाधी दोघांसी विन्मुखता ॥३॥ म्हणोनि करितों मी आस । तुझिया वचनाची वास । धीर हा करूनि सायास । न टळें नेमास आपुलिया ॥४॥ तुझें म्यां घेतल्या वांचून । न वजें एथूनि वचन । हा चि माझा नेम सत्य जाण । आहे नाहीं म्हणे तुका म्हणे ॥५॥
Literal translation
Don't speak — kaḷalē, deva — lajjā — own nāva. Not in gōvā — what bhīḍa, Keśava? Settle pāra — speak uttara — angīkāra not — then vicāra. Dātā-māgatā — dharma-nīti — yathā-śakti-tākēla — vinmukha — both bādha. Āsa I do — vacana wait — dhīra-sāyāsa — nēma won't move. Without taking — won't move — this nēma satya-jāṇa — yes-or-no — Tuka says.
मराठी: न बोलसी तें ही कळलें देवा — लाजसी आपुलिया नांवा — तुज मी नाहीं घालीत गोवा — भीड केशवा कासयाची. उतरीं आपुला हा पार — मजशीं बोलोनि उत्तर — माझा तुज नव्हे अंगीकार — मग विचार करीन मी. दात्या आणि मागत्यासी — धर्मनीति तरी बोलिली ऐसी — यथानशक्ति टाकेल तैसी — बाधी दोघांसी विन्मुखता. म्हणोनि करितों मी आस — तुझिया वचनाची वास — धीर हा करूनि सायास — न टळें नेमास आपुलिया. तुझें म्यां घेतल्या वांचून — न वजें एथूनि वचन — हा चि माझा नेम सत्य जाण. तुकाराम म्हणतां — आहे नाहीं म्हणे.
Word-by-word gloss
| Marathi | Meaning |
|---|---|
| न बोलसी तें ही कळलें देवा | "don't speak — kaḷalē, deva" |
| लाजसी आपुलिया नांवा | "lajjā — own nāva" |
| तुज मी नाहीं घालीत गोवा | "not putting in gōvā" |
| भीड केशवा कासयाची | "what bhīḍa, Keśava?" |
| उतरीं आपुला हा पार | "settle Your pāra" |
| मजशीं बोलोनि उत्तर | "speak uttara to me" |
| माझा तुज नव्हे अंगीकार | "angīkāra — not happens" |
| मग विचार करीन मी | "then vicāra" |
| दात्या आणि मागत्यासी | "dātā-māgatā" |
| धर्मनीति तरी बोलिली ऐसी | "dharma-nīti — bōlilī" |
| यथानशक्ति टाकेल तैसी | "yathā-śakti-tākēla" |
| बाधी दोघांसी विन्मुखता | "vinmukha — both bādha" |
| करितों मी आस | "āsa I do" |
| तुझिया वचनाची वास | "vacana — wait" |
| धीर हा करूनि सायास | "dhīra with sāyāsa" |
| न टळें नेमास आपुलिया | "nēma — won't move" |
| तुझें म्यां घेतल्या वांचून | "without taking Yours" |
| न वजें एथूनि वचन | "won't move from-here-vacana" |
| हा चि माझा नेम सत्य जाण | "nēma satya-jāṇa" |
| आहे नाहीं म्हणे तुका म्हणे | "yes-or-no — Tuka says" |
What it means
A deva-silent-but-bhakta-won't-leave-without-uttara abhang. Five-verse firm-stand-with-deva register. Five claims:
-
न बोलसी तें ही कळलें देवा — opening-insight: that You don't speak — even that I've understood, deva; You feel lajjā for Your own nāva (name); I'm not putting You in a gōvā (entanglement); what bhīḍa, Keśava? Deva-silent-because-of-His-own-shame.
-
उतरीं आपुला हा पार — settle-pāra-by-uttara: settle pāra (the matter / situation) by speaking uttara (answer); if my angīkāra doesn't-happen, I'll decide. Demand-an-answer.
-
दात्या आणि मागत्यासी — dātā-māgatā-rule: between dātā and māgatā; dharma-nīti is spoken; according-to-strength-let-go; vinmukha hurts both. Mutual-rule: turning-away-hurts-both.
-
म्हणोनि करितों मी आस — firm-wait: therefore I āsa; wait Your vacana; dhīra with sāyāsa; won't move from my nēma. Firm-stand.
-
तुझें म्यां घेतल्या वांचून — won't-move-without-taking: without taking from You — won't move from-here-vacana; this is my nēma satya-jāṇa; Tuka says: yes-or-no. Won't-leave-without-answer.
[T]
For someone today
When someone you're pleading with, even God, stays silent, that silence isn't a reason to give up. This verse shows a devotee refusing to walk away just because he isn't getting an answer: he stays, insists gently but firmly, and reminds God that turning away someone who has come in good faith hurts both sides, not just the one asking. He commits to holding his ground, staying true to his own resolve, until he gets a real answer, yes or no. The lesson is that persistence and patience in a relationship, especially with God, matter more than getting an immediate response.
मराठी: तुम्ही ज्याच्यावर विश्वास ठेवून विनवणी करत आहात, तो जर काही बोलत नसेल, अगदी देवसुद्धा, तरी ते मौन म्हणजे सोडून द्यायचं कारण नाही. ही ओवी दाखवते की एक भक्त, उत्तर मिळत नाही म्हणून निघून न जाता, तिथेच थांबतो, नम्रपणे पण ठामपणे आग्रह धरतो, आणि आठवण करून देतो की चांगल्या भावनेने आलेल्या माणसाला परत पाठवणं दोघांनाही दुखावतं, फक्त मागणाऱ्यालाच नाही. तो आपला ठाम निश्चय सोडत नाही, खरं उत्तर, होकार किंवा नकार, मिळेपर्यंत जागचा हलत नाही. शिकवण अशी की नात्यात, विशेषतः देवाशी असलेल्या नात्यात, चिकाटी आणि धीर हे तात्काळ उत्तरापेक्षा जास्त महत्त्वाचे असतात.
Where this applies
- Deva silent — lajjā own-name. Insight.
- Vinmukhabothbādha. Mutual-stake.
- Won't-move nēma. Firm-stand.
- Yes-or-no. Final-demand.