Abhanga 646
Tukaram praises God through an overflowing list of names and forms, then, having emptied himself in praise, simply prostrates and asks for a place at God's feet and release from worldly bondage.
The verse
श्रीअनंता मधुसूदना । पद्मनाभा नारायणा । जगव्यापका जनादऩना । आनंदघना अविनाशा ॥१॥ सकळदेवा आदिदेवा । कृपाळुवा जी केशवा । महा महानुभवा । सदाशिवा सहजरूपा ॥ध्रु.॥ चक्रधरा विश्वंभरा । गरुडध्वजा करुणाकरा । सहस्रपादा सहस्रकरा । क्षीरसागरा शेषशयना ॥२॥ कमलनयना कमलापती । कामिनीमोहना मदनमूर्ती । भवतारका धरित्या क्षिती । वामनमूर्ती त्रिविक्रमा ॥३॥ अगा ये सगुणा निर्गुणा । जगज्जनित्या जगज्जीवना । वसुदेवदेवकीनंदना । बाळरांगणा बाळकृष्णा ॥४॥ तुका आला लोटांगणी । मज ठाव द्यावा जी चरणीं । हे चि करीतसें विनवणी । भवबंधनीं सोडवावें ॥५॥
Literal translation
Śrī-Anamta Madhusūdana, Padma-nābha Nārāyaṇa, Jagat-vyāpaka Janārdana, Ānanda-ghana Avināśa. Sakaḷa-deva Ādi-deva, Kṛpāḷu Keśava, Mahā-mahānubhava, Sadāśiva sahaja-rūpa. Cakra-dhara Viśvambhara, Garuḍa-dhvaja Karuṇā-kara, Sahasra-pāda sahasra-kara, Kṣīra-sāgara Śeṣa-śayana. Kamala-nayana Kamalā-pati, Kāminī-mōhana Madana-mūrti, Bhava-tāraka, Vāmana-mūrti Trivikrama. Saguṇa-Nirguṇa, Jagat-janitya Jagat-jīvana, Vasudeva-Devakī-nandana, Bāḷa-rāngaṇā Bāḷa-Kṛṣṇa. Tuka came lōṭāngaṇa — give ṭhāva at caraṇa — this vinavaṇī — release from bhava-bandhana.
मराठी: श्रीअनंता मधुसूदना — पद्मनाभा नारायणा — जगव्यापका जनादऩना — आनंदघना अविनाशा. सकळदेवा आदिदेवा — कृपाळुवा जी केशवा — महा महानुभवा — सदाशिवा सहजरूपा. चक्रधरा विश्वंभरा — गरुडध्वजा करुणाकरा — सहस्रपादा सहस्रकरा — क्षीरसागरा शेषशयना. कमलनयना कमलापती — कामिनीमोहना मदनमूर्ती — भवतारका धरित्या क्षिती — वामनमूर्ती त्रिविक्रमा. अगा ये सगुणा निर्गुणा — जगज्जनित्या जगज्जीवना — वसुदेवदेवकीनंदना — बाळरांगणा बाळकृष्णा. तुकाराम म्हणतां — तुका आला लोटांगणी — मज ठाव द्यावा जी चरणीं — हे चि करीतसें विनवणी — भवबंधनीं सोडवावें.
Word-by-word gloss
| Marathi | Meaning |
|---|---|
| श्रीअनंता मधुसूदना | "Śrī-Anamta Madhusūdana" |
| पद्मनाभा नारायणा | "Padma-nābha Nārāyaṇa" |
| जगव्यापका जनादऩना | "Jagat-vyāpaka Janārdana" |
| आनंदघना अविनाशा | "Ānanda-ghana Avināśa" |
| सकळदेवा आदिदेवा | "Sakaḷa-deva Ādi-deva" |
| कृपाळुवा जी केशवा | "Kṛpāḷu Keśava" |
| महा महानुभवा | "Mahā-mahānubhava" |
| सदाशिवा सहजरूपा | "Sadāśiva sahaja-rūpa" |
| चक्रधरा विश्वंभरा | "Cakra-dhara Viśvambhara" |
| गरुडध्वजा करुणाकरा | "Garuḍa-dhvaja Karuṇā-kara" |
| सहस्रपादा सहस्रकरा | "Sahasra-pāda sahasra-kara" |
| क्षीरसागरा शेषशयना | "Kṣīra-sāgara Śeṣa-śayana" |
| कमलनयना कमलापती | "Kamala-nayana Kamalā-pati" |
| कामिनीमोहना मदनमूर्ती | "Kāminī-mōhana Madana-mūrti" |
| भवतारका धरित्या क्षिती | "Bhava-tāraka" |
| वामनमूर्ती त्रिविक्रमा | "Vāmana-mūrti Trivikrama" |
| अगा ये सगुणा निर्गुणा | "Saguṇa-Nirguṇa" |
| जगज्जनित्या जगज्जीवना | "Jagat-janitya Jagat-jīvana" |
| वसुदेवदेवकीनंदना | "Vasudeva-Devakī-nandana" |
| बाळरांगणा बाळकृष्णा | "Bāḷa-rāngaṇā Bāḷa-Kṛṣṇa" |
| तुका आला लोटांगणी | "Tuka came lōṭāngaṇa" |
| मज ठाव द्यावा जी चरणीं | "give ṭhāva at caraṇa" |
| हे चि करीतसें विनवणी | "this vinavaṇī" |
| भवबंधनीं सोडवावें | "release bhava-bandhana" |
What it means
A long-name-list-praise-Tuka-came-lōṭāngaṇa abhang. Five-verse encyclopedic-name-list praise register. Five claims:
-
श्रीअनंता मधुसूदना — opening-cosmic-names: Anamta-Madhusūdana-Padma-nābha-Nārāyaṇa-Jagat-vyāpaka-Janārdana-Ānanda-ghana-Avināśa. Cosmic-names.
-
सकळदेवा आदिदेवा — all-deva-and-Sadāśiva: Sakaḷa-deva-Ādi-deva-Kṛpāḷu-Keśava-Mahā-mahānubhava-Sadāśiva-sahaja-rūpa. Deva-of-all-and-Śiva-included.
-
चक्रधरा विश्वंभरा — weapons-and-cosmos: Cakra-dhara-Viśvambhara-Garuḍa-dhvaja-Karuṇā-kara-Sahasra-pāda-sahasra-kara-Kṣīra-sāgara-Śeṣa-śayana. Weapons-and-cosmic-rest.
-
कमलनयना कमलापती — Lakṣmī-Kṛṣṇa-Vāmana: Kamala-nayana-Kamalā-pati-Kāminī-mōhana-Madana-mūrti-Bhava-tāraka-Vāmana-mūrti-Trivikrama. Multiple-rūpa-references.
-
अगा ये सगुणा निर्गुणा — Bāḷa-Kṛṣṇa-and-petition: Saguṇa-Nirguṇa-Jagat-janitya-Jagat-jīvana-Vasudeva-Devakī-nandana-Bāḷa-rāngaṇā-Bāḷa-Kṛṣṇa; Tuka came lōṭāngaṇa; give ṭhāva at caraṇa; this vinavaṇī; release from bhava-bandhana. Tuka-prostrates-and-petitions.
[T]
For someone today
This abhang is one long litany of praise, calling on God by name after name: infinite and immortal, the one who pervades the whole world, the source of all gods, the child Krishna asleep in his mother's arms, both the God with form and the God beyond all form. By stacking name upon name, Tukaram shows that no single name or image is enough to hold everything God is, so he keeps reaching for another. After all that praise, he throws himself flat on the ground and asks for nothing grand, only a place at God's feet, so that he can be freed from the bondage of worldly existence.
मराठी: हा अभंग देवाच्या असंख्य नावांची एक दीर्घ स्तुतीमाळा आहे: अनंत, अविनाशी, संपूर्ण जगात व्यापलेला, सर्व देवांचा मूळ स्रोत, आईच्या कुशीत झोपलेला बाळकृष्ण, सगुण आणि निर्गुण दोन्ही रूपांतला देव. एका पाठोपाठ एक नाव घेऊन तुकाराम दाखवतात की एकाच नावाने किंवा एकाच रूपाने देव पूर्णपणे मावत नाही, म्हणून ते पुन्हा पुन्हा नवे नाव शोधतात. एवढी स्तुती केल्यावर तुकाराम जमिनीवर लोटांगण घालतात आणि फार काही मागत नाहीत, फक्त देवाच्या चरणी थोडी जागा मागतात, जेणेकरून संसारबंधनातून त्यांची सुटका व्हावी.
Where this applies
- Cosmic name-list. Multiplicity.
- Saguṇa-Nirguṇa both. Dual.
- Cosmic to child. Many-rūpa.
- Lōṭāngaṇa — release. Final.