Abhanga 668
Even unmet longing to see the divine everywhere and to be purified by real remorse is itself an honest offering when you lay your whole self down before it.
The verse
कई देखतां होईन डोळीं । सकळां भूतीं मूर्ति सांवळी । जीवा नांव भूमंडळीं । जळीं स्थळीं काष्ठीं पाषाणीं ॥१॥ ऐसा कृपा करील नारायण । जीव जगाचा होईन । प्रेमसागरीं बुडईन । होईल स्नान अनुतापीं ॥ध्रु.॥ ऐसा कई येईन दैवास । दृश्य नासोनि जाईल आस । सदा संतचरणीं देहाचा वास । सेवीन शेष धणीवरी ॥२॥ कई नवसा येतील अंकुर । सुखा नाहींसा होईल पार । अमृत तें पृथ्वीजळ सागर । वाहाती पूर आनंदाचे ॥३॥ प्रसन्न दया क्षमा शांति । कई नवविधा होईल भक्ति । भोगीन वैराग्यसंपत्ति । मनोरथ कळती तई पुरले ॥४॥ तुकयाबंधु म्हणे सांग । नव्हे तुजविण निरसेना पांग । म्हणोनि घातलें साष्टांग । पांडुरंगा वरी चरणा ॥५॥
Literal translation
When shall I become — seeing in my eyes — the sāmvaḷa-mūrti in all bhūta? — the jīva's nāma on the earth-globe — in water, land, wood, stone. Such kṛpā Nārāyaṇa will do — I will-become jīva-of-jagat — will-drown in the prēma-sāgara — will-bathe in anutāpa. When shall I come to such daiva? — visible perishes, āśā goes — always dēha-vāsa at santa-caraṇa — will-serve śeṣa to satiety. When will the navasa-sprouts come? — sukha without-far-shore — amṛta — earth-water-ocean — floods of ānanda flow. Prasanna-dayā-kṣamā-śānti — when will nava-vidhā bhakti happen? — will enjoy vairāgya-sampatti — manōratha known-fulfilled. Tukyā-bandhu says: tell — without You, pānga doesn't clear — so I have-laid aṣṭānga at Pāṇḍuranga's feet.
मराठी: कई डोळीं देखतां होईन — सकळांभूती सांवळी मूर्ति — bhū-maṇḍaḷī जीव — जळी-स्थळी-काष्ठी-पाषाणी. असा कृपा करील Nārāyaṇa — जीव जगाचा होईन — prēma-sāgar बुडईन — anutāpa स्नान. कई असा दैव — दृश्य नासोनि आशा — sadā santa-caraṇa देह-वास — śeṣa-धणी सेवा. कई navasa-अंकुर — sukha-पार-नाही — earth-water-ocean amṛta — आनंद-pūra. Prasanna-दया-क्षमा-शांति — कई nava-vidhā bhakti — vairāgya-संपत्ति — manōratha कळती-पुरले. Tukyā-bandhu म्हणे: सांग — तुजविण pānga निरसेना — samskāra अष्टांग पांडुरंगा-चरणीं घातलें.
Word-by-word gloss
| Marathi | Meaning |
|---|---|
| कई देखतां होईन डोळीं | "when — seeing — ḍōḷīm (in eyes) — shall I become" |
| सकळां भूतीं मूर्ति सांवळी | "in all bhūta — sāmvaḷa-mūrti" |
| जीवा नांव भूमंडळीं | "jīva — nāma — bhū-maṇḍaḷī" |
| जळीं स्थळीं काष्ठीं पाषाणीं | "in jaḷa, sthaḷa, kāṣṭha, pāṣāṇa" |
| ऐसा कृपा करील नारायण | "Nārāyaṇa will-do such kṛpā" |
| जीव जगाचा होईन | "I will-become jīva-jagat" |
| प्रेमसागरीं बुडईन | "will-drown in prēma-sāgara" |
| होईल स्नान अनुतापीं | "will-be snāna in anutāpa" |
| दैवास | "daiva" |
| दृश्य नासोनि जाईल आस | "visible — perishes — āśā goes" |
| सदा संतचरणीं देहाचा वास | "always — dēha-vāsa at santa-caraṇa" |
| सेवीन शेष धणीवरी | "will-serve śeṣa to dhaṇī (satiety)" |
| नवसा येतील अंकुर | "navasa — ankura (sprouts)" |
| सुखा नाहींसा होईल पार | "sukha — without-pāra (endless)" |
| वाहाती पूर आनंदाचे | "pūra of ānanda — flow" |
| नवविधा होईल भक्ति | "nava-vidhā — bhakti — happens" |
| वैराग्यसंपत्ति | "vairāgya-sampatti" |
| मनोरथ कळती तई पुरले | "manōratha — known — then fulfilled" |
| नव्हे तुजविण निरसेना पांग | "without You — pānga (lameness) — nirāsa (clears) not" |
| घातलें साष्टांग | "have-laid — aṣṭānga" |
What it means
A kaī-dēkhatām-hōīna-sāmvaḷa-mūrti-bhūtīm-prēma-sāgara-buḍaina-aṣṭānga abhang. When-shall-I-attain longing register. Five claims:
-
कई डोळीं — सर्व-भूतीं सांवळी मूर्ति — जळी-स्थळी-काष्ठी-पाषाणीं — kaī ḍōḷīm — sarva-bhūtīm sāmvaḷa-mūrti — jaḷa-sthaḷa-kāṣṭha-pāṣāṇa. The opening-when-will-I-see-claim: when shall I become — seeing-in-my-eyes — thesāmvaḷa-mūrti(the dark-blue Pandharī-form) in allbhūta (beings)?;the jīva's presence on the earth-globe — in water, land, wood, stone.When-shall-I-see-Pandharī-in-everything-and-everywhere. (This is the longing for thesarva-bhūta-mūrti-darśana.)
-
Nārāyaṇa अशी कृपा — जीव-जगाचा होईन — prēma-sāgar बुडईन — anutāpa स्नान — Nārāyaṇa such kṛpā — jīva-of-jagat — prēma-sāgar buḍaīna — anutāpa snāna. The Nārāyaṇa-grace-claim: Nārāyaṇa will-do suchkṛpā; I will-becomejīva-of-jagat(the very-life of the world / one with the world's-jīva); will-drown in theprēma-sāgara(love-ocean); will-bathe inanutāpa(after-burning, repentance-fire). Becoming-jīva-of-jagat-and-drowning-in-prēma-and-bathing-in-anutāpa.
-
कई दैव — दृश्य नासे — santa-caraṇa देह-वास — śeṣa सेवीन — kaī daiva — dṛśya perishes — santa-caraṇa dēha-vāsa — śeṣa sēvīna. The santa-caraṇa-residence-claim: when shall I come to suchdaiva(fortune)?; the visible (dṛśya) perishes,āśā(hope) goes; alwaysdēha-vāsa(body-residence) atsanta-caraṇa(saint-feet); will-serveśeṣa(the leftovers, the prasāda) todhaṇī(satiety). Always-at-santa-feet-and-eating-only-śeṣa.
-
कई navasa-अंकुर — sukha अपार — amṛta-earth-water-ocean — आनंद-floods — kaī navasa-ankura — sukha apāra — amṛta-pṛthvī-jaḷa-sāgara — ānanda-pūra. The vows-sprout-and-ocean-of-ānanda-claim: when will thenavasa(vows) sprout?; sukha will-become without-pāra (endless);amṛta— earth-water-ocean; floods ofānandaflow. Cosmic-flood-of-ānanda-when-vows-sprout.
-
Prasanna-दया-क्षमा-शांति — कई nava-vidhā bhakti — vairāgya-संपत्ति — manōratha कळती-पुरले — prasanna-dayā-kṣamā-śānti — kaī nava-vidhā bhakti — vairāgya-sampatti — manōratha kaḷatī puralē. The nava-vidhā-bhakti-claim: prasanna-dayā-kṣamā-śānti (graciousness, mercy, forgiveness, peace);when will the nava-vidhā bhakti (nine-fold bhakti — śravaṇa-kīrtana-smaraṇa-pāda-sēvana-arcana-vandana-dāsya-sakhya-ātma-nivedana) happen?;will-enjoy vairāgya-sampatti (vairāgya-wealth);then manōratha (heart-desires) known-fulfilled.Nine-fold-bhakti-and-vairāgya-wealth-then-desires-fulfilled.
-
Tukyā-bandhu: सांग — तुजविण pānga निरसेना — Pāṇḍuranga-feet अष्टांग — Tukyā-bandhu: tell — without You pānga doesn't clear — aṣṭānga at Pāṇḍuranga's feet. The closing-aṣṭānga-claim: Tukyā-bandhu says: tell (me); navhē (otherwise) — without You, pānga (lameness, hindrance) doesn't nirāsa (clear / get-removed);so I have-laid aṣṭānga (eight-limbed prostration) at Pāṇḍuranga's feet.Pānga-doesn't-clear-without-You-and-aṣṭānga. (Theaṣṭānga prostration involves all eight body-parts touching ground: chest, head, hands [2], knees [2], feet [2] / depending on tradition.)
[T]
For someone today
Tukaram describes a longing rather than a finished state: when, he keeps asking, will he actually see the divine dark form in every being and in water, earth, wood, and stone? He wants to dissolve completely, to drown in an ocean of love and be washed clean by genuine remorse, to live always at the feet of saints and be content with only their leftovers. He longs for the deep, patient, many-sided devotion that grows over years, and for the wealth of a heart that has let go of grasping. In the end, since none of this arrives by his own effort, he simply lays his whole body down at Vitthal's feet. This is what unmet spiritual longing looks like when it is honest: not despair, but a full-body offering of the wanting itself.
मराठी: तुकाराम इथे मिळालेली सिद्धी नाही तर एक तीव्र ओढ व्यक्त करतात, ते सतत विचारतात की प्रत्येक जीवामध्ये, तसेच पाणी, माती, लाकूड आणि दगडामध्येसुद्धा देवाचे सावळे रूप त्यांना कधी प्रत्यक्ष दिसेल. त्यांना पूर्णपणे विरघळून प्रेमाच्या सागरात बुडून जायचे आहे आणि खऱ्या पश्चात्तापाने शुद्ध व्हायचे आहे, तसेच नेहमी संतांच्या चरणी राहून त्यांच्या उष्ट्यावरही समाधानी राहायचे आहे. त्यांना हळूहळू खोलवर रुजणारी नऊ प्रकारची भक्ती आणि आसक्तीरहित मनाची श्रीमंती हवी आहे. शेवटी, हे सगळे स्वतःच्या प्रयत्नाने मिळत नाही हे कळल्यावर ते पांडुरंगाच्या चरणी संपूर्ण देह साष्टांग घालतात. ही प्रामाणिक अपुरी ओढ आहे, निराशा नव्हे तर आपल्या मागणीचेच संपूर्ण समर्पण आहे.
Where this applies
- Sāmvaḷa-mūrtiin allbhūta. Sarva-bhūta-longing.
- Prēma-sāgara—anutāpa-snāna. Drowning-bathing.
- Santa-caraṇa-vāsa—śeṣa. Saint-residence.
- Nava-vidhā bhakti. Nine-fold.
- Aṣṭānga. Final-prostration.