Abhanga 1087
The verse
हिंडवुनि पोट भरी दारोदारीं । कोंडुनि पेटारी असेरया ॥१॥ माझें मज कांहीं न चलेसें जालें । कृपा तुज न करितां ॥ध्रु.॥ काढूनि बाहेरी प्राण घेऊं पाहे । तेथे बापुमाये कवण रया ॥२॥ मरण नेणें माया धांवोनि वोसरे । जीवित्व ना जालीं बाळें ॥३॥ तुका म्हणे प्राण घेतला आशा । पंढरीनिवासा धाव घालीं ॥४॥
Literal translation
English: Hiṇḍ — dārō-dārī — pēṭārī asērya. Calēsē — without krpā. Prāṇa — bāhērī — bāpu-māya. Maraṇa — māya — vōsarē — jīvitva — bāḷē. Tuka says: āśā — prāṇa — Paṇḍharī-nivāsā — dhāva.
मराठी: दारो-दारीं हिंडवुनि पोट भरी — असेर्यांच्या पेटारीं कोंडुनि. माझें-मज कांहीं न-चलेसें जालें — तुज कृपा न-करितां. काढूनि बाहेरी प्राण घेऊं पाहे — तेथें, रया, बापु-माय कवण? मरण न-नेणें — माया धांवोनि वोसरे — बाळें जीवित्व ना जालीं. Tuka म्हणे: आशा प्राण घेतला — Paṇḍharī-nivāsā, धाव घालीं.
Word-by-word gloss
| Marathi | Meaning |
|---|---|
| हिंडवुनि पोट भरी दारोदारीं | "hiṇḍ — dārō-dārī" |
| कोंडुनि पेटारी असेरया | "pēṭārī asērya" |
| माझें मज कांहीं न चलेसें जालें | "calēsē" |
| कृपा तुज न करितां | "without krpā" |
| काढूनि बाहेरी प्राण घेऊं पाहे | "prāṇa — bāhērī" |
| तेथे बापुमाये कवण रया | "bāpu-māya" |
| मरण नेणें माया धांवोनि वोसरे | "maraṇa — māya — vōsarē" |
| जीवित्व ना जालीं बाळें | "jīvitva — bāḷē" |
| प्राण घेतला आशा | "āśā — took prāṇa" |
| पंढरीनिवासा धाव घालीं | "Paṇḍharī-nivāsā — dhāva" |
What it means
A petitioner abhang. Five claims:
-
दारो-दारीं — पेटारी-असेर्या. Wandering-fill-belly-claim. Wandering dārō-dārī, fill the *pōṭa; locking it in the pēṭārī of asēryā (one's own being). (We hunt food door-to-door and lock it in the chest-of-the-self.)
-
माझें-न-चले — कृपा-न-करितां. Without-kṛpā-doesn't-move-claim. My-mine doesn't move; without your krpā* not done.
-
प्राण-बाहेरी — बापु-माय-कुठें. Where-is-bāpa-māya-claim. (Inner-cōra) tries to take prāṇa bāhērī; there, where is bāpu-māya, my friend?* (When death pulls the prāṇa out, mother-and-father are nowhere.)
-
मरण-न-नेणे — माया-वोसर — बाळ-जीवित्व-न. Mother-recedes-children-no-jīvitva-claim. Maraṇa isn't known — māya runs and vōsarē; bāḷē don't have jīvitva*. (Death isn't recognized; māya pulls back; the children have no real life of their own.)
-
Tuka: आशा-प्राण — Paṇḍharī-निवास-धाव. Paṇḍharī-nivāsā-run-and-strike-claim. Tuka says: āśā has taken (my) prāṇa; Paṇḍharī-nivāsā, run and strike.
[T]
For someone today
This abhang names the Paṇḍharī-nivāsā-dhāva-ghālī register:
-
Wandering door-to-door; locked in chest of being. Wandering.
-
Doesn't move without your kṛpā. Without-kṛpā.
-
Inner-thief takes prāṇa; where is bāpa-māya. Where's-bāpa-māya.
-
Maraṇa not known; māya recedes; children no jīvitva. Recedes.
-
Āśā took prāṇa; Paṇḍharī-nivāsā run. Run-now.
For today: dārō-dārī, pēṭārī asērya; calēsē नाहीं without krpā; prāṇa bāhērī, *bāpu-māya kavaṇa; māya vōsarē, bāḷē jīvitva नाहीं; āśā prāṇa, Paṇḍharī-nivāsā dhāva*.
This abhang is Tukaram's Paṇḍharī-nivāsā-dhāva-ghālī register — one of the most-precise wandering-door-to-door-and-pulled-by-āśā statements. The Paṇḍharī-nivāsā dhāva ghālī (Paṇḍharī-resident, run and strike) is the precise run-now claim.
मराठी: ही ओवी Paṇḍharī-nivāsā-dhāva-ghālī register नाव सांगते:
-
दारो-दारीं. Wandering.
-
कृपा-न. Without-kṛpā.
-
बापु-माय-कुठें. Where's-bāpa-māya.
-
माया-वोसर. Recedes.
-
Paṇḍharī-धाव. Run-now.
आज: Hiṇḍ-dārō-dārī, pēṭārī asērya; Calēsē नाहीं without krpā; Prāṇa bāhērī, bāpu-māya kavaṇa rayā; Māyā vōsarē, bāḷē jīvitva नाहीं; Āśā prāṇa, Paṇḍharī-nivāsā dhāva ghālīm.
Tukaram च-Paṇḍharī-nivāsā-dhāva-ghālī-register. Paṇḍharī-nivāsā dhāva ghālī precise run-now claim.
Where this applies
- Wandering.* Dārō-dārī.
- Without-kṛpā.* Calēsē.
- Where's-bāpa-māya.* Bāhērī.
- Recedes.* Vōsarē.
- Run-now.* Dhāva.