Abhanga 1091
Tukaram teaches that saying Rama's name through eating, working, walking, and living turns every ordinary act into worship and frees a person while still alive.
The verse
राम म्हणे ग्रासोग्रासीं । तो चि जेविला उपवासी ॥१॥ धन्यधन्य तें शरीर । तीर्थांव्रतांचे माहेर ॥ध्रु.॥ राम म्हणे करितां धंदा । सुखसमाधि त्या सदा ॥२॥ राम म्हणे वाटे चाली । यज्ञ पाउलापाउलीं ॥३॥ राम म्हणें भोगीं त्यागीं । कर्म न लिंपे त्या अंगीं ॥४॥ ऐसा राम जपे नित्य । तुका म्हणे जीवन्मुक्त ॥५॥
Literal translation
Grāsō-grāsīm — upavāsī jēvilā. Dhanya-dhanya śarīra — tīrtha-vrata-māhēra. Dhandā — sukha-samādhi. Vāṭē cālī — yajña pāūla-pāūla. Bhōgī tyāgī — karma limpē — no. Tuka says: japa nitya — jīvan-mukta.
मराठी: राम म्हणे ग्रासो-ग्रासीं — तो-च जेविला उपवासी. धन्य-धन्य तें शरीर — तीर्थांव्रतांचे माहेर. राम म्हणे करितां धंदा — सुख-समाधि त्या सदा. राम म्हणे वाटे चाली — यज्ञ पाउला-पाउलीं. राम म्हणें भोगीं-त्यागीं — कर्म न लिंपे त्या अंगीं. ऐसा राम जपे नित्य — Tuka म्हणे: जीवन्-मुक्त.
Word-by-word gloss
| Marathi | Meaning |
|---|---|
| राम म्हणे ग्रासोग्रासीं | "grāsō-grāsīm" |
| तो चि जेविला उपवासी | "upavāsī jēvilā" |
| धन्यधन्य तें शरीर | "dhanya-dhanya śarīra" |
| तीर्थांव्रतांचे माहेर | "tīrtha-vrata-māhēra" |
| राम म्हणे करितां धंदा | "dhandā" |
| सुखसमाधि त्या सदा | "sukha-samādhi" |
| राम म्हणे वाटे चाली | "vāṭē cālī" |
| यज्ञ पाउलापाउलीं | "yajña pāūla-pāūla" |
| राम म्हणें भोगीं त्यागीं | "bhōgī tyāgī" |
| कर्म न लिंपे त्या अंगीं | "karma limpē" |
| ऐसा राम जपे नित्य | "japa nitya" |
| जीवन्मुक्त | "jīvan-mukta" |
What it means
Rāmacaritra abhanga 2. The "Rāma japa makes one jīvan-mukta in all activities" claim. Six claims, each starting rāma mhaṇē (saying Rāma):
-
ग्रास — उपवासी-जेविला. Faster-who-ate-claim. SayingRāmain everygrāsa(mouthful);that one is the upavāsī (faster) who has eaten. (Eating with Rāma-name is at-once eating and fasting.)
-
शरीर-धन्य — तीर्थ-व्रत-माहेर. Blessed-body-claim. Blessed-and-blessed is thatśarīra;the māhēra (mother's-house, source-place) of tīrtha-vrata.
-
धंदा — सुख-समाधि-सदा. Bliss-while-business-claim. SayingRāmawhilekaritām dhandā;sukha-samādhi to him always.
-
वाटें-चालीं — यज्ञ-पाऊल. Yajña-step-by-step-claim. SayingRāmawhile walking thevāṭā;yajña step-by-step.
-
भोगीं-त्यागीं — कर्म-न-लिंपे. Karma-doesn't-smear-claim. SayingRāmainbhōgīortyāgī;karma doesn't limpē (smear) that angī.
-
Tuka: नित्य-जप — जीवन्-मुक्त. Jīvan-mukta-claim. Tuka says: one who japa-s Rāma like this nitya;jīvan-mukta (living-liberated).
[T]
For someone today
Tukaram describes someone who says the name Rama with every single mouthful of food, and calls that person a faster even while eating, because the name transforms the ordinary act. He calls such a body blessed, the very source of every pilgrimage and vow. Whether working, walking down a road, enjoying pleasures or giving them up, saying Rama's name turns each moment into worship, and Tukaram says no action can leave a stain on someone who lives this way. He concludes that anyone who keeps this practice daily is free even while still alive.
मराठी: तुकाराम सांगतात की जो प्रत्येक घासाबरोबर रामाचं नाव घेतो, तो जेवत असतानाही उपवासी असतो, कारण नाव त्या साध्या कृतीलाही बदलून टाकतं. असं शरीर धन्य आहे, ते सगळ्या तीर्थांचं आणि व्रतांचं माहेर आहे, असं ते म्हणतात. काम करताना, रस्त्याने चालताना, सुख भोगताना किंवा त्याग करताना, रामाचं नाव प्रत्येक क्षणाला पूजा बनवतं, आणि असं जगणाऱ्याला कुठलंही कर्म चिकटत नाही, असं तुकाराम सांगतात. जो हे रोज करतो, तो जिवंतपणीच मुक्त होतो असं ते शेवटी म्हणतात.
Where this applies
- Mouthful. Grāsa.
- Blessed-body. Māhēra.
- Business. Sukha-samādhi.
- Walking. Yajña.
- Bhōga-tyāga. Karma.
- Jīvan-mukta. Japa.