Abhanga 4496
The verse
ओळखी तयांसी होय एका भावें । दुसरिया देवें न पविजे ॥१॥
न पविजे कदा उन्मत्त जालिया । डंबु तो चि वांयां नागवण ॥२॥
वनवास देवाकारणें एकांत । करावीं हीं व्रततपें याग ॥३॥
व्रत याग यांसी फळलीं बहुतें । होतीं या संचितें गौळियांची ॥४॥
यांसी देवें तारियेलें न कळतां । मागील अनंता ठावें होतें ॥५॥
होतें तें द्यावया आला नारायण । मायबापां रीण गौळियांचें ॥६॥
गौळियांचें सुख दुर्लभ आणिकां । नाहीं ब्रम्हादिकां तुका म्हणे ॥७॥
Literal translation
★ Recognized-with-him-by-one-bhāva — other-Devas-can't-reach. Not-attained-unmatta — ḍambu-vāyām-nāgavaṇa. Vanavāsa-Deva-ekānta-vrata-tapa-yāga. Vrata-yāga-bore-fruit — Gauḷīs'-samchita. Lord-tāriyēlē-them-without-knowing — Ananta-knew-past. Was-to-give — Nārāyaṇa-came — māy-bāpa-of-Gauḷīs'-rṇa. Gauḷīs'-sukha-durlabha — not-to-Brahmā-etc — Tukā says.
What it means
★ A 7-verse yamak-bandha continuation — recognition by-one-bhāva + Gauḷī-pūrva-samchita explanation. Key claims: (a) Lord-recognized-by-ēka-bhāva — other-paths-don't-reach, (b) the unmatta-ḍambu (display-pride) is wasted-effort-stripped-bare, (c) the Gauḷīs' privileged-status was due to pūrva-janma-samchita — vanavāsa-vrata-tapa-yāga done-in-ekānta-for-Deva in-past-lives, (d) Lord-came-to-give-back-what-was-owed = māy-bāpa-Gauḷīs' rṇa, (e) Gauḷīs' sukha is unattainable for Brahmā etc.. This is a karmic-explanation of-the-Gokul-līla-bhakti-paradigm. Pair with 4485 (Krṣṇa-janma-Vasudeva-Devakī-rṇa), 4495 (preceding bāla-līlā).
For someone today
Tukārām: the-Lord-is-recognized-by-one-pure-bhāva-not-by-other-mediations — pride-and-display-are-wasted — the-Gauḷīs'-special-status-was-the-fruit-of-past-life-vrata-tapa-done-in-forest-ekānta — even-Brahmā-can't-attain-the-bliss-the-Gauḷīs-had.
Where this applies
- ★ Tukārām's recognition-by-one-bhāva + Gauḷīs'-pūrva-samchita-karmic-explanation canonical