Abhanga 4493
The verse
भक्तजनां दिलें निजसुख देवें । गोपिका त्या भावें आळंगिल्या ॥१॥
आळंगिल्या गोपी गुणवंता नारी । त्यांच्या जन्मांतरीं हरि ॠणी ॥२॥
रुसलिया त्यांचें करी समाधान । करविता आण क्रिया करी ॥३॥
क्रिया करी तुम्हां न वजे पासुनि । अवघियाजणी गोपिकांसी ॥४॥
गोपिकांसी म्हणे वैकुंठींचा पति । तुम्हीं माझ्या चित्ती सर्वभावें ॥५॥
भाव जैसा माझ्याठायीं तुम्ही धरा । तैसा चि मी खरा तुम्हांलागीं ॥६॥
तुम्हां कळों द्या हा माझा साच भाव । तुमचा चि जीव तुम्हां ग्वाही ॥७॥
ग्वाही तुम्हां आम्हां असे नारायण । आपली च आण वाहातसे ॥८॥
सत्य बोले देव भक्तिभाव जैसा । अनुभवें रसा आणूनियां ॥९॥
यांसी बुझावितो वेगळाल्या भावें । एकीचें हें ठावें नाहीं एकी ॥१०॥
एकी क्रिया नाहीं आवघियांचा भाव । पृथक हा देव घेतो तैसें ॥११॥
तैसें कळों नेदी जो मी कोठें नाहीं । अवघियांचे ठायीं जैसा तैसा ॥१२॥
जैसा मनोरथ जये चित्ती काम । तैसा मेघशाम पुरवितो ॥१३॥
पुरविले मनोरथ गोपिकांचे । आणीक लोकांचे गोकुळींच्या ॥१४॥
गोकुळींच्या लोकां लावियेला छंद । बैसला गोविंद त्याचा चित्ती ॥१५॥
चित्ते ही चोरूनि घेतलीं सकळा । आवडी गोपाळांवरी तयां ॥१६॥
आवडे तयांसी वैकुंठनायक । गेलीं सकळिक विसरोनि ॥१७॥
निंदा स्तुती कोणी न करी कोणाची । नाहीं या देहाची शुद्धि कोणा ॥१८॥
कोणासी नाठवे कन्या पुत्र माया । देव म्हणुनि तया चुंबन देती ॥१९॥
देती या टाकून भ्रतारांसी घरीं । लाज ते अंतरीं आथी च ना ॥२०॥
नाहीं कोणा धाक कोणासी कोणाचा । तुका म्हणे वाचा काया मनें ॥२१॥
Literal translation
★★ A 21-verse yamak-bandha-chain — bhakta-given-nija-sukha → embraced-gopikā → Hari-rṇī-janma-antara → ruṣalīyā-pacified-by-Lord's-own-oath → 'you-in-my-chitta-sarva-bhāve' → 'as-your-bhāva-so-I-saca' → guarantee-Nārāyaṇa-his-own-oath → bhakti-bhāva-as-rasa-experience → prthak-experience-each-doesn't-know-other → ekī-kriyā-nāhīm-avaghyāmchā-bhāva → wherever-I-am-not-everyone's-jaisā-taisā → as-each's-manōratha-Mēghaśyāma-fulfills → fulfilled-gopikā-Gokul-folk → Gokul-chhanda — Govinda-in-chitta → chittas-stolen-all → loved-Vaikuṇṭha-nāyaka — all-forget → nindā-stuti-no-deha-shuddhi-no-awareness — kanyā-putra-māyā-forgotten → give-Deva-chumbana → leave-bhartāras-antarīm-lāja-absent → no-fear-anyone-of-anyone — Tukā: vāchā-kāyā-manē.
What it means
★★ A 21-verse yamak-bandha celebrating the gopīs' bhakti-bargain. Major doctrinal-formulations: (a) Lord-takes-his-own-oath to-pacify-the-bhakta-when-they-sulk (rare anthropomorphic-tender-image), (b) prthak-Deva — Lord experiences each-bhakta's-bhāva prthak (differentially) — one-bhakta-doesn't-know-the-other's-experience (foundational-non-uniform-bhakti claim), (c) wherever I-am-not — wherever-everyone-as-is (paradox-of-omnipresence-with-differentiated-presence), (d) Mēghaśyāma-fulfills-as-each's-manōratha (e) chittas of Gokul-folk all stolen (no-one-aware-of-anything-else), (f) nindā-stuti not done by anyone of anyone; no body-shuddhi awareness; lāja absent — complete-self-forgetting-in-Lord, (g) closing-vāchā-kāyā-manē. Pair with 4483 (gopī-cluster), 4471 (mismatched-bride-allegory contextualizer), 4492 (preceding-chain).
For someone today
Tukārām: the-Lord-experiences-each-bhakta's-bhāva-prthak — he-becomes-different-for-each-yet-same — wherever-he-is-not-wherever-he-is-everyone-as-they-are — for-the-gopīs-he-took-his-own-oath-to-pacify — in-Gokul-all-chittas-were-stolen — no-one-aware-of-body-or-honor-or-anyone-else — complete-self-forgetting-in-Lord.
Where this applies
- ★★ Tukārām's prthak-Deva (differential-bhakti-experience) + Lord-takes-his-own-oath + complete-self-forgetting-in-Gokul canonical